Bài 1: Củng cố 'sức mạnh vô địch' của khối đại đoàn kết toàn dân

Số hóa trong công tác mặt trận đang mở ra một phương thức mới để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Thông qua nền tảng “Mặt trận số”, việc lắng nghe Nhân dân bằng công nghệ và trái tim sẽ trở thành cầu nối cốt lõi thu hẹp khoảng cách xã hội, giúp Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) các cấp tương tác, lắng nghe và phục vụ Nhân dân 24/7.

Củng cố niềm tin, giữ ổn định từ cơ sở

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, bà Bùi Huyền Mai - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội cho biết, Đại hội XIV của Đảng đã nhấn mạnh chuyển đổi mạnh mẽ phương thức hoạt động của MTTQ sang “vận động xã hội”, đồng hành, kiến tạo và lan tỏa. Trong dòng chảy đó, CĐS không còn là một lựa chọn, mà đã thực sự trở thành mệnh lệnh chiến lược để đổi mới phương thức lãnh đạo và hoạt động của hệ thống Mặt trận. CĐS chính là cầu nối để Mặt trận đến gần dân hơn, thấu hiểu dân hơn và phục vụ Nhân dân tốt hơn như yêu cầu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Tiếp xúc với cử tri ngày 4/5 - đó là Hà Nội cần kiến tạo một xã hội số an toàn, lành mạnh, phục vụ Nhân dân.

“CĐS không chỉ là công nghệ mà thực sự là cuộc cách mạng về tư duy. Khác với chính quyền số hướng tới mục tiêu là quản trị xã hội, mục tiêu CĐS của Mặt trận hướng tới là kết nối, là lắng nghe, là phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và củng cố niềm tin, giữ ổn định từ cơ sở” - bà Huyền Mai khẳng định.

Nhằm biến quyết tâm thành kết quả, bà Mai cho hay, Mặt trận TP tập trung vào 5 mũi nhọn đột phá gồm: Xây dựng hạ tầng “Một trục, đa kênh”: Xác định không gian số là không giới hạn. Mọi hoạt động từ chỉ đạo đến lắng nghe Nhân dân diễn ra trên môi trường mạng an toàn. Qua các ứng dụng như iHanoi, HanoiWork tạo ra “hạ tầng của niềm tin” - nơi thông tin chính thống lan tỏa nhanh nhất và tâm tư của Nhân dân được tiếp nhận sớm nhất.

Đổi mới tuyên truyền bằng công nghệ AI: Không còn là tuyên truyền một chiều đơn điệu, Mặt trận Thủ đô đã ứng dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo để tạo ra các video ngắn, infographic sinh động. Thông tin từ TP đến cơ sở giờ đây tính bằng phút, bằng giây, bảo đảm mọi chủ trương đều được thấm sâu, lan tỏa rộng, góp phần giữ gìn và lan tỏa nét đẹp, văn hóa ứng xử của người Hà Nội.

Vận hành hệ thống quản trị số khoa học: Với nền tảng không gian làm việc số dùng chung đã triển khai đến 126 xã, phường, giúp cắt giảm tối đa thủ tục hành chính (TTHC), chuyển từ quản lý bằng văn bản sang quản trị bằng dữ liệu và mục tiêu; đo đếm kết quả thực hiện một cách rõ ràng, bảo đảm tính liên tục và hệ thống trong hoạt động của MTTQ từ TP đến cơ sở.

Xây dựng kho dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất và dùng chung”: Đây là hạt nhân của mọi hoạt động. Việc nắm chắc dữ liệu đoàn viên, hội viên cho phép Mặt trận chuyển từ vận động theo phong trào sang vận động “đúng đối tượng, đúng nhu cầu, đúng thời điểm”.

Xây dựng mô hình “Thôn, Tổ dân phố số”: Coi đây là bước đột phá nhằm phát huy quyền làm chủ của Nhân dân. Mọi phản ánh, yêu cầu, nguyện vọng của người dân qua nền tảng số đều được xử lý và phản hồi theo thời gian thực. Tiếp theo đó, từng bước xây dựng mô hình Cộng đồng tự quản, nơi người dân “một chạm”, không qua trung gian, không cần giấy tờ, không phải chờ đợi…

Xác định khó khăn là động lực, xác định cần nhìn thẳng vào rào cản để bứt phá, trong thời gian tới, bà Mai thông tin, MTTQ TP Hà Nội cam kết thực hiện 3 giải pháp chiến lược: Thứ nhất, xóa bỏ “cát cứ” thông tin; tích hợp các nền tảng thành một hệ sinh thái số thống nhất từ TP đến cơ sở, bảo đảm bảo mật thông tin, xử lý thấu đáo tiếng nói của người dân kịp thời và minh bạch.

Thứ hai, đào tạo “Kỹ năng số” cho cán bộ: Chuyển từ “tập huấn phần mềm” sang “đào tạo tư duy quản trị số”. Mỗi cán bộ Mặt trận phải trở thành một “tuyên truyền viên số” nhạy bén. Bắt đầu từ TP làm trước, làm gương rồi lan tỏa xuống cơ sở, từng bước kiến tạo Niềm tin số.

Thứ ba, tiên phong “Lắng nghe mạng xã hội”. Chủ động ứng dụng công nghệ để dự báo các “điểm nóng”, nhận diện sớm vấn đề dân sinh để tham mưu kịp thời cho cấp ủy, chính quyền “đi trước một bước” trong việc tạo sự đồng thuận xã hội.

Cũng theo bà Huyền Mai, động lực không tự sinh ra và niềm tin cũng không tự nhiên mà có, CĐS trong công tác Mặt trận không chỉ là thay chiếc bút bằng bàn phím, mà là thay đổi cả một hệ tư duy để đoàn kết hơn - đồng thuận hơn - mạnh mẽ hơn. Bà cũng hy vọng và tự tin khẳng định: Khi công nghệ xóa đi khoảng cách địa lý, khi dữ liệu giúp hiểu thấu mong muốn của Nhân dân thì sức mạnh của khối đại đoàn kết sẽ thực sự trở thành sức mạnh vô địch.

Nghe đúng hơn, hiểu sâu hơn và phản hồi trách nhiệm hơn

Chia sẻ về vai trò, ý nghĩa của CĐS trong công tác mặt trận, GS.Viện sĩ Danh dự Nguyễn Văn Đệ - Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân (BVTN) Việt Nam; Thành viên Hội đồng Tư vấn Cải cách TTHC của Thủ tướng Chính phủ cho rằng: Việc MTTQ Việt Nam chủ động hiện diện, kết nối và thực hiện chức năng tập hợp Nhân dân trên không gian số có ý nghĩa rất lớn, cả về phương diện chính trị, xã hội và quản trị quốc gia.

Theo ông, thay đổi rõ nét nhất mà “Mặt trận số” đang tạo ra chính là chuyển quá trình “lắng nghe Nhân dân” từ trạng thái hành chính sang trạng thái tương tác xã hội chủ động, đa chiều và liên tục. “Mặt trận số” giúp cơ quan Mặt trận lắng nghe Nhân dân sâu sát hơn, theo dõi kịp thời hơn hơi thở của đời sống xã hội, nhận diện nhanh hơn những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, đồng thời tiếp cận trực tiếp hơn với tâm tư, nguyện vọng và những băn khoăn, trăn trở của Nhân dân trên môi trường số.

Giá trị sâu sắc nhất của “Mặt trận số” nằm ở chỗ làm cho mối quan hệ giữa Nhân dân với hệ thống chính trị trở nên gần hơn, dân chủ hơn, cởi mở hơn và minh bạch hơn. “Người dân hôm nay mong muốn được tiếp cận thông tin đầy đủ, minh bạch, đồng thời được tham gia, được đối thoại, được phản biện và được thấy ý kiến của mình được tôn trọng trong quá trình hoạch định, tổ chức thực thi chính sách” - GS.Viện sĩ Danh dự Nguyễn Văn Đệ cho biết.

Ở góc độ rộng hơn, ông cho rằng “Mặt trận số” đang từng bước hình thành một phương thức vận động xã hội mới trong điều kiện CĐS quốc gia, ở đó, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc được nuôi dưỡng, kết nối và lan tỏa đồng thời trên cả không gian xã hội truyền thống và không gian số bằng niềm tin, trách nhiệm công dân và sự đồng thuận xã hội. Điều có ý nghĩa sâu sắc là “Mặt trận số” kế thừa và phát huy những giá trị cốt lõi của công tác mặt trận trong giai đoạn mới, đồng thời mở rộng năng lực tập hợp, kết nối và phát huy sức mạnh Nhân dân bằng phương thức hiện đại, linh hoạt và phù hợp hơn với yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên số.

Với góc nhìn của Chủ tịch Hiệp hội BVTN Việt Nam, ông Nguyễn Văn Đệ nhìn nhận, thông qua môi trường số và các nền tảng kết nối của hệ thống Mặt trận, Hiệp hội có điều kiện tương tác nhanh hơn với Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; Đồng thời kịp thời phản ánh tiếng nói từ cơ sở liên quan đến tất cả các vấn đề, sự vận động, phát triển của lĩnh vực y tế, từ đầu tư, CĐS y tế, khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, cho đến bảo đảm quyền lợi người bệnh, chất lượng dịch vụ y tế và những vấn đề phát sinh trong thực tiễn hoạt động của các BVTN. Đặc biệt, trong nhiều vấn đề xã hội nhạy cảm liên quan đến y tế, việc tăng cường đối thoại, kết nối và phản ánh thông tin trên môi trường số chắc chắn sẽ góp phần tạo sự đồng thuận xã hội, hạn chế “khoảng trống” thông tin và củng cố niềm tin của người dân đối với hệ thống y tế.

Theo ông Nguyễn Văn Đệ, trong thời gian tới, “Mặt trận số” sẽ từng bước trở thành một thiết chế kết nối xã hội hiện đại, mang tính nền tảng trong việc phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, tăng cường tương tác xã hội và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong điều kiện CĐS quốc gia. Qua đó, góp phần thúc đẩy xây dựng nền quản trị quốc gia dân chủ, minh bạch, gần dân và phụng sự Nhân dân hiệu quả hơn trong kỷ nguyên số.

“Theo tôi, MTTQ các cấp cần ưu tiên trước hết là xây dựng một cơ chế lắng nghe số có trách nhiệm, có quy trình và có khả năng phản hồi thực chất. Bởi, khi phản ánh một vấn đề, điều người dân mong muốn không dừng ở việc ý kiến của mình được tiếp nhận, mà quan trọng hơn là được xem xét nghiêm túc, xử lý thấu đáo và phản hồi có trách nhiệm. Một ý kiến của dân, nếu được tiếp nhận kịp thời, phân loại chính xác, chuyển đúng cơ quan có thẩm quyền và phản hồi minh bạch, sẽ góp phần củng cố niềm tin xã hội. Ngược lại, sự chậm trễ, rơi vào im lặng, thiếu phản hồi hoặc xử lý mang tính hình thức rất dễ tạo ra khoảng cách giữa Nhân dân với cơ quan, tổ chức, từ đó ảnh hưởng đến sự đồng thuận xã hội. Chính vì vậy, ưu tiên của Mặt trận không chỉ có “nghe nhiều hơn”, mà phải “nghe đúng hơn, hiểu sâu hơn và phản hồi trách nhiệm hơn” - GS.Viện sĩ Danh dự Nguyễn Văn Đệ bộc bạch.

(Ảnh: NVCC)

“Cần nâng cao năng lực số, bản lĩnh chính trị và văn hóa đối thoại của đội ngũ cán bộ Mặt trận. Trong thời đại số, cán bộ Mặt trận phải thật sự gần dân, hiểu dân, trọng dân, đồng thời có khả năng nhận diện đúng tâm thế xã hội trên không gian mạng; phân tích, sàng lọc và tiếp cận thông tin một cách tỉnh táo, khách quan, khoa học. Điều quan trọng nữa là phải phân biệt được đâu là kiến nghị chính đáng của Nhân dân, đâu là những bức xúc cần được lắng nghe và tháo gỡ kịp thời, đâu là những vấn đề cần tăng cường thông tin, giải thích để tạo đồng thuận xã hội và đâu là những biểu hiện lợi dụng không gian mạng nhằm xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc”. - GS.Viện sĩ Danh dự Nguyễn Văn Đệ

(Còn tiếp)

Vân Hương - Đoan Trang