Bắc Ninh: Xác định rõ trách nhiệm quản lý di sản giếng vuông

Các giếng vuông chủ yếu nằm trong không gian đình, đền, chùa, nghè, miếu và khu dân cư, có cấu trúc, niên đại tương đồng, mang đậm dấu ấn văn hóa Chăm. Hệ thống giếng vuông này từng là nguồn cung cấp nước sinh hoạt và hiện nằm trong các không gian tâm linh, gắn với hoạt động tín ngưỡng, lễ hội và đời sống văn hóa của người dân địa phương.

Ảnh minh họa: Giếng vuông làng Quyên, xã Nhã Nam.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đánh giá hệ thống giếng vuông trên địa bàn huyện Tân Yên cũ là loại hình di sản có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học và thẩm mỹ đặc sắc, góp phần nhận diện bản sắc văn hóa địa phương, đồng thời tạo nguồn tư liệu quan trọng phục vụ nghiên cứu, giáo dục truyền thống và phát triển du lịch.

Tuy nhiên, dưới tác động của thời gian, quá trình đô thị hóa và sự thay đổi nhu cầu sử dụng nước, một số giếng đã xuống cấp, bị cải tạo làm thay đổi hiện trạng hoặc chưa được quản lý, bảo vệ đồng bộ.

Trước thực trạng đó, Sở đề nghị các địa phương tăng cường tuyên truyền Luật Di sản văn hóa; rà soát, thống kê hiện trạng từng giếng vuông; xác định rõ trách nhiệm quản lý; bảo vệ cảnh quan, môi trường và ngăn chặn hành vi lấn chiếm, xâm hại di sản.

Đồng thời, tiếp tục phối hợp nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ tư liệu, từng bước đề nghị xếp hạng di tích đối với những giếng vuông tiêu biểu, gắn công tác bảo tồn với giáo dục truyền thống, phát triển văn hóa, du lịch bền vững và phát huy vai trò của cộng đồng trong gìn giữ di sản.

Tin, ảnh: Thanh Lâm