Bắc Ninh: Phát triển nông nghiệp ven đô theo hướng hiện đại

Thay đổi tư duy sản xuất

Năm 2023, ông Phạm Đức Thắng, thôn Ngang Nội, xã Liên Bão mạnh dạn thuê lại 7 ha của các hộ dân trong thôn để đầu tư mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao kết hợp du lịch trải nghiệm. Sau gần 3 năm thực hiện, gia đình ông đã xây dựng được khu sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao có diện tích 2.000 m2 nhà kính chuyên trồng các loại rau, củ, quả theo phương pháp khí canh, tạo ra những sản phẩm sạch, an toàn.

Công nhân làm việc tại trang trại nông nghiệp công nghệ cao của ông Phạm Đức Thắng, thôn Ngang Nội, xã Liên Bão.

Với khoảng 70 trụ đứng và 40 khay trồng rau khí canh cùng hàng chục lô trồng rau hữu cơ áp dụng công nghệ tưới nhỏ giọt, mỗi năm gia đình ông Thắng thu hoạch hàng chục tấn rau, củ, quả phục vụ cho hệ thống nhà hàng của gia đình và cung cấp cho các cửa hàng nông sản sạch.

Với mục tiêu kết hợp ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp sinh thái với các hoạt động trải nghiệm, quảng bá văn hóa, sản phẩm của địa phương, ông Thắng còn đầu tư xây dựng khu văn hóa sinh thái Bắc Ninh. Các hoạt động của các khu văn hóa gồm: Phối hợp với các trường mầm non, tiểu học cho học sinh trực tiếp trải nghiệm các hoạt động văn hóa dân gian; tham quan thực tế vườn; khu trải nghiệm các môn thể thao và khu trải nghiệm ẩm thực… Nhờ vậy, doanh thu của ông đạt từ 40-50 tỷ đồng, lợi nhuận từ 1-2 tỷ đồng/năm.

Xã Xuân Cẩm có gần 1.700 ha canh tác với cơ cấu chủ yếu gồm cấy lúa và trồng các loại rau màu giá trị kinh tế thấp. Từ khoảng năm 2015, một số hộ ở thôn Cẩm Hoàng mạnh dạn chuyển hướng sang trồng đào cảnh để phục vụ nhu cầu người dân trong dịp Tết Nguyên đán. Từ chỗ chỉ vài hộ trồng nhỏ lẻ, đến nay xã hình thành vùng chuyên canh đào thế, đào cảnh, quy mô với hơn 300 hộ tham gia, tổng diện tích khoảng 40 ha. Trong đó, hơn 35 ha được duy trì thường xuyên chủ yếu ở thôn Cẩm Hoàng. Ước tính mỗi năm cây trồng này mang lại thu nhập hơn 20 tỷ đồng cho người dân nơi đây.

Bảo đảm nguồn cung phục vụ tiêu dùng đô thị

Mỗi năm, tỉnh Bắc Ninh gieo cấy khoảng 150.000 ha lúa; gần 70.000 ha rau màu, cây công nghiệp, cây hàng năm và khoảng 55.000 ha cây ăn quả, cây lâu năm các loại. Những năm qua, ngành Nông nghiệp và Môi trường cùng với các địa phương đã thực hiện rà soát, lập quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp từng vùng. Trên cơ sở rà soát diện tích và cây trồng sản xuất nông nghiệp, Sở cùng với các địa phương, nhất là các địa phương ven đô thị xây dựng kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng, từ diện tích trồng lúa kém hiệu quả sang trồng các loại cây rau màu, hoa, cây ăn quả mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn để phục vụ nhu cầu của người dân tại các đô thị.

Gia đình ông Nguyễn Xuân Nam, xã Nhân Thắng chuyển đổi gần 7 ha cấy lúa sang phát triển trang trại trồng cây ăn quả kết hợp chăn nuôi.

Đến nay, toàn tỉnh đã hình thành 479 vùng sản xuất nông sản chủ lực, đặc trưng được số hóa; 4 sản phẩm được đăng ký và cấp bằng bảo hộ tại nước ngoài, nhiều cơ sở đã ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ cao, sản xuất theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ giúp nâng cao năng suất, chất lượng gắn với thị trường tiêu thụ.

Đến nay, toàn tỉnh đã hình thành 479 vùng sản xuất nông sản chủ lực, đặc trưng được số hoá; 4 sản phẩm được đăng ký và cấp bằng bảo hộ tại nước ngoài, nhiều cơ sở đã ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ cao, sản xuất theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ giúp nâng cao năng suất, chất lượng gắn với thị trường tiêu thụ.

Theo ông Nguyễn Hồng Quang, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, do quỹ đất dành cho sản xuất nông nghiệp tại các đô thị ngày càng thu hẹp nên việc mở rộng quy mô sản xuất nông nghiệp tại các khu vực ven đô để phục vụ nhu cầu cho đô thị là giải pháp và yêu cầu tất yếu. Việc phát triển đô thị đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm, cải thiện điều kiện sống cho người dân. Mặt khác, sự phát triển đô thị nhanh chóng cũng khiến diện tích đất sản xuất nông nghiệp của khu vực này bị thu hẹp nên đầu tư phát triển nông nghiệp ven đô trong quá trình đô thị hóa là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Nông nghiệp và Môi trường, góp phần xây dựng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và cải thiện mức sống của nông dân.

Để khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, nâng cao giá trị từ sản xuất nông nghiệp, tỉnh Bắc Ninh định hướng phát triển nông nghiệp ven đô theo hướng hiện đại, sinh thái, gắn với nhu cầu tiêu dùng của khu vực đô thị và các khu công nghiệp với diện tích khoảng 170.000 ha, bao gồm 62 xã, phường của vùng đô thị động lực, hạt nhân là vùng đô thị Bắc Giang - Bắc Ninh (trước đây) và Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Theo đó, tỉnh tập trung hình thành các vùng sản xuất rau, củ, quả an toàn, chất lượng cao đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Đẩy mạnh thu hút đầu tư các dự án nông nghiệp công nghệ cao, áp dụng mô hình canh tác thông minh như nhà kính, nhà màng, vườn ươm; phát triển chuỗi liên kết từ sản xuất - sơ chế - chế biến - tiêu thụ. Đồng thời, tăng cường ứng dụng chuyển đổi số, tự động hóa trong sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả sử dụng đất và khả năng cung ứng ổn định cho thị trường khu vực đô thị.

Bài, ảnh: Nguyễn Tuấn