Bắc Ninh: Phát triển dữ liệu, tạo nguồn tài nguyên chuyển đổi số

Xây dựng nền tảng dữ liệu

Đảng, Nhà nước nêu rõ quan điểm: Dữ liệu là tư liệu sản xuất chủ yếu, động lực quan trọng cho phát triển nhanh và bền vững. Việc ban hành Luật Dữ liệu và các luật liên quan đã từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý cho quản trị, chia sẻ và khai thác dữ liệu, tạo nền tảng phục vụ kinh tế số và xã hội số.

Tỉnh Bắc Ninh xác định phát triển dữ liệu là nhiệm vụ quan trọng, xuyên suốt trong tiến trình chuyển đổi số. Trọng tâm được đặt vào việc làm sạch, chuẩn hóa và đồng bộ các cơ sở dữ liệu thiết yếu theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”.

Cán bộ Sở Giáo dục và Đào tạo kiểm tra hồ sơ số hóa.

Toàn tỉnh đang quản lý hơn 3,47 triệu dữ liệu người thường trú và hơn 525 nghìn dữ liệu người tạm trú. Các dữ liệu này được cập nhật thường xuyên, bảo đảm đồng bộ với hệ thống quốc gia. Hiện có 99,89% dữ liệu người tham gia bảo hiểm xã hội đã được đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; hơn 65 nghìn hồ sơ cán bộ, công chức, viên chức được cập nhật đầy đủ. Qua đó tạo thuận lợi trong công tác quản lý, khai thác dữ liệu.

Xác định xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành là nhiệm vụ lớn, nhiều khâu nên Sở Giáo dục và Đào tạo chia thành các phần việc, giai đoạn cụ thể. Sở đang triển khai số hóa hồ sơ tốt nghiệp trung học phổ thông của các cá nhân sinh từ năm 1967 đến nay. Hiện ngành đã số hóa được 12.338 trang khổ A4 và 4.057 trang khổ A3 hồ sơ trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh cũ. Toàn bộ tài liệu được quét, chuẩn hóa và lưu trữ dưới định dạng số, cập nhật đầy đủ trên phần mềm quản lý văn bằng, chứng chỉ.

Ông Nguyễn Văn Đăng, Phó Chánh Văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: "Toàn bộ dữ liệu sau số hóa được lưu trữ tập trung tại Trung tâm Tích hợp dữ liệu của tỉnh, bảo đảm an toàn thông tin và quản lý thống nhất. Việc chuyển đổi từ hồ sơ giấy sang môi trường số ngoài việc hạn chế thất lạc, hư hỏng còn rút ngắn đáng kể thời gian tra cứu, xác minh văn bằng, phục vụ cấp bản sao và xác nhận thông tin".

Ngành Giáo dục đặt mục tiêu năm 2026 hoàn thành việc số hóa toàn bộ hồ sơ cấp trung học phổ thông và trung học cơ sở theo nguyên tắc “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”; mỗi văn bằng sau số hóa sẽ hình thành một bản ghi chuẩn trong cơ sở dữ liệu, sẵn sàng kết nối với hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tiến tới xác thực điện tử thay thế hồ sơ giấy.

Ở các lĩnh vực khác, công tác số hóa, làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu cũng được đẩy mạnh. Ngành chức năng phối hợp với các địa phương trong tỉnh đã rà soát hơn 1,45 triệu chủ sử dụng đất, trong đó 94,3% thông tin đã được làm sạch; đồng bộ lên cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai gần 2 triệu thửa đất. Những con số này phản ánh nỗ lực lớn nhằm minh bạch thông tin, góp phần giảm thiểu tranh chấp và nâng cao hiệu quả quản lý. Toàn tỉnh số hóa hơn 2,69 triệu dữ liệu hộ tịch; nhiều trường hợp sai lệch thông tin được rà soát, chỉnh sửa kịp thời. Hàng triệu trang tài liệu lưu trữ cũng được chuyển đổi sang dạng số, tạo nguồn dữ liệu lớn phục vụ khai thác lâu dài.

Từ nền tảng dữ liệu đã được chuẩn hóa, Bắc Ninh từng bước xây dựng Kho dữ liệu số và triển khai các nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu. Nhiều hệ thống đã được kết nối, liên thông. Người dân, doanh nghiệp không phải cung cấp lại những thông tin đã có trong hệ thống, thời gian xử lý hồ sơ rút ngắn.

Kết nối thông suốt

Trên cơ sở những kết quả đạt được, tỉnh Bắc Ninh tiếp tục đặt mục tiêu phát triển dữ liệu theo hướng đồng bộ, thống nhất và dùng chung, tạo sự thay đổi căn bản trong tư duy quản trị. Theo ông Nguyễn Gia Phong, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, để phát huy hiệu quả dữ liệu đòi hỏi các sở, ngành, địa phương phải chuyển đổi từ tư duy “sở hữu dữ liệu riêng lẻ” sang mô hình chia sẻ, tích hợp và sử dụng chung. Đồng thời, đẩy mạnh cung cấp dữ liệu mở giúp người dân, doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận, khai thác, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý.

Hệ thống lưu trữ của Trung tâm Tích hợp dữ liệu tỉnh.

Vừa qua, UBND tỉnh đã ban hành Chiến lược dữ liệu giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035. Theo đó, dữ liệu được xác định là nền tảng quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, với quan điểm lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Mục tiêu đến năm 2030, tỉnh Bắc Ninh sẽ xây dựng đồng bộ hạ tầng dữ liệu hiện đại. Trung tâm Dữ liệu tỉnh đạt tiêu chuẩn quốc gia, bảo đảm an toàn, bảo mật và khả năng mở rộng.

Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu được hoàn thiện, bảo đảm kết nối thông suốt với hệ thống quốc gia và các bộ, ngành. Đặc biệt, 100% cơ quan cấp tỉnh và 100% xã, phường sẽ vận hành, quản lý dựa trên nền tảng dữ liệu dùng chung. Tỉnh hướng tới xây dựng hệ sinh thái dữ liệu mở, thúc đẩy khai thác và sử dụng dữ liệu trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội; từng bước tham gia Sàn dữ liệu quốc gia, tiến tới thương mại hóa dữ liệu theo quy định của pháp luật.

Để hiện thực hóa mục tiêu, Bắc Ninh triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp về thể chế, hạ tầng, công nghệ và nguồn nhân lực. Trọng tâm là xây dựng khung quản trị dữ liệu, kiến trúc và từ điển dữ liệu thống nhất; đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong khai thác và phân tích dữ liệu. Chú trọng bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân - yếu tố then chốt nhằm tạo niềm tin cho người dân và doanh nghiệp khi tham gia vào môi trường số.

Bài, ảnh: Hoài Thu