Bắc Ninh khẳng định vị thế trong mạng lưới sản xuất toàn cầu

Với nền tảng công nghiệp hiện đại, độ mở kinh tế lớn, Bắc Ninh có điều kiện thuận lợi để thực hiện Nghị quyết, tạo động lực tăng trưởng theo hướng xanh, số và bền vững.

Vai trò của khu vực FDI trong mô hình tăng trưởng mới

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia, Nghị quyết số 10 - NQ/TW được ban hành có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là quyết sách nhằm định vị lại vai trò của khu vực FDI trong mô hình tăng trưởng mới của đất nước.

Điểm cốt lõi của Nghị quyết là chuyển từ thu hút FDI sang lựa chọn dòng vốn FDI chất lượng cao; từ cạnh tranh bằng ưu đãi sang cạnh tranh bằng thể chế, hạ tầng, nhân lực, khoa học, công nghệ; từ tăng số lượng dự án sang nâng cao giá trị gia tăng và sức lan tỏa.

Công ty trách nhiệm hữu hạn ITM Semiconductor Vietnam 100% vốn đầu tư Hàn Quốc (Khu công nghiệp VSIP Bắc Ninh) chuyên sản xuất các linh kiện bán dẫn và linh kiện của pin thứ cấp. Ảnh: Thái Uyên.

Sau hợp nhất, tỉnh Bắc Ninh có không gian phát triển, quy mô kinh tế lớn hơn và khả năng liên kết vùng mạnh hơn. Thực tiễn đã chứng minh điều này với kết quả 6 tháng đầu năm 2026, GRDP tăng 10,56%, đứng thứ 6 cả nước; kim ngạch xuất khẩu đạt 52,5 tỷ USD, tăng 31,49%, tiếp tục dẫn đầu toàn quốc; thu hút đầu tư quy đổi đạt hơn 9,86 tỷ USD…

Tuy nhiên, thành tựu hiện có mới là tiền đề. Trong cạnh tranh thu hút đầu tư, lợi thế của Bắc Ninh không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào quỹ đất, ưu đãi hay chi phí lao động mà phải được tạo dựng bằng chất lượng điều hành, tốc độ giải quyết công việc, nguồn nhân lực, đổi mới sáng tạo và khả năng đồng hành với doanh nghiệp.

Trong giai đoạn mới, thước đo thành công không chỉ là số lượng dự án, quy mô vốn hay kim ngạch xuất khẩu mà quan trọng hơn là giá trị mỗi dự án đầu tư mang lại như: Chuyển giao công nghệ, năng lực quản trị, đào tạo nhân lực, tỷ lệ nội địa hóa trong chuỗi cung ứng.

Bởi vậy, Bắc Ninh cần chuyển từ “thu hút doanh nghiệp đến đầu tư” sang “kiến tạo hệ sinh thái để các chủ thể cùng phát triển”. Chính quyền kiến tạo môi trường minh bạch, ổn định; doanh nghiệp FDI dẫn dắt về công nghệ, thị trường; doanh nghiệp trong nước chủ động đổi mới; cơ sở đào tạo cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao.

Mỗi dự án mới cần được xem xét toàn diện về trình độ công nghệ, hiệu quả sử dụng đất và tài nguyên, tiêu chuẩn môi trường, tỷ lệ sử dụng nhà cung ứng trong nước và trách nhiệm xã hội. Ưu tiên các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, điện tử thế hệ mới, công nghệ số, tự động hóa, vật liệu mới, logistics thông minh, công nghệ xanh và sản xuất tuần hoàn.

Tỉnh Bắc Ninh cần xây dựng cơ chế giám sát chất lượng dự án sau đầu tư, thay vì chỉ tập trung ở khâu cấp phép. Hiệu quả phải được đo bằng tỷ lệ giải ngân, năng suất, mức độ đổi mới công nghệ, chất lượng việc làm và đóng góp cho ngân sách, môi trường, cộng đồng. Những dự án không thực hiện đúng cam kết phải được rà soát, xử lý chấm dứt kịp thời. Có như vậy mới tạo sân chơi công bằng cho nhà đầu tư và củng cố niềm tin vào môi trường kinh doanh của tỉnh.

Lựa chọn đúng nhà đầu tư mới là điều kiện cần, điều kiện đủ là tạo liên kết thực chất giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước. Một dự án tốt không chỉ tạo việc làm mà còn nâng năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam. Tỉnh cần hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, chuẩn hóa quản trị, đáp ứng tiêu chuẩn để trở thành nhà cung ứng trực tiếp cho các tập đoàn đa quốc gia.Tăng trưởng có thể dựa vào nguồn lực bên ngoài nhưng phát triển bền vững phải dựa trên doanh nghiệp trong nước đủ mạnh, nhân lực có chất lượng và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Thu hút FDI không phải để thay thế mà để nâng tầm doanh nghiệp Việt Nam.

Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Bắc Ninh cần gắn thu hút dự án công nghệ cao với trung tâm nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực kỹ thuật, liên kết doanh nghiệp với trường đại học, viện nghiên cứu.

Chất lượng quản trị là lợi thế cạnh tranh

Hiện thực hóa Nghị quyết số 10-NQ/TW đòi hỏi Bắc Ninh cải cách mạnh mẽ nền hành chính. Nhà đầu tư ngày càng coi trọng tính minh bạch, ổn định của chính sách, chất lượng dịch vụ công và năng lực giải quyết công việc. Mỗi thủ tục được rút ngắn, mỗi khó khăn được tháo gỡ kịp thời sẽ củng cố niềm tin và uy tín của địa phương.

Khu công nghiệp Yên Phong thu hút nhiều nhà đầu tư. Ảnh: Quốc Trường.

Mô hình chính quyền địa phương hai cấp tạo điều kiện rút ngắn tầng nấc, đưa quyết định gần cơ sở và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu. Cấp tỉnh phải làm tốt vai trò kiến tạo, điều phối; cấp xã chủ động xử lý nhanh thủ tục, không để doanh nghiệp, người dân phải đi nhiều cửa, chờ nhiều cấp.

Với nền tảng đã tạo dựng và quyết tâm đổi mới, Bắc Ninh có đủ điều kiện trở thành hình mẫu về FDI thế hệ mới, lựa chọn đúng đối tác, phát triển đúng hướng, lan tỏa đúng giá trị.

Phát triển kinh tế, thu hút vốn FDI không chỉ vì mục tiêu tăng trưởng nhanh hơn mà còn là phát triển xanh hơn, thông minh hơn. Nghị quyết số 10-NQ/TW mở ra cơ hội để Bắc Ninh tái định vị trong mạng lưới sản xuất toàn cầu. Thành công về thu hút FDI chưa phải đích đến. Đích đến là nền kinh tế cạnh tranh bằng tri thức, công nghệ, quản trị hiện đại và năng lực nội sinh. Nơi mà mỗi dự án trở thành hạt nhân đổi mới, doanh nghiệp Việt Nam không ngừng lớn mạnh và người dân được thụ hưởng thành quả phát triển.

Với nền tảng đã tạo dựng và quyết tâm đổi mới, Bắc Ninh có đủ điều kiện trở thành hình mẫu về FDI thế hệ mới, lựa chọn đúng đối tác, phát triển đúng hướng, lan tỏa đúng giá trị. Đó là cũng là cách để tỉnh hiện thực hóa Nghị quyết số 10-NQ/TW, giữ vững vị thế cực tăng trưởng công nghiệp và vươn lên thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, xanh, số và bền vững của cả nước.

Tiến sĩ Dương Ngô Ninh