Bắc Ninh: Khan hiếm sách giáo khoa trước năm học mới

Những ngày này, các nhà sách trên đường Nguyễn Thị Lưu (phường Bắc Giang) rất đông khách. Mặt hàng sách giáo khoa là lựa chọn đầu tiên của nhiều phụ huynh, học sinh nhưng các nhà sách đều khan hiếm. Khách hàng khó có thể lựa chọn được một bộ sách đầy đủ. Nhiều phụ huynh, học sinh phải tìm đến nhiều nhà sách để gom từng cuốn sách lẻ mà vẫn chưa đủ bộ sách.

Học sinh chọn mua sách giáo khoa tại Nhà sách Định Thịnh (phường Bắc Giang).

Chị Nguyễn Thị Tâm, nhân viên bán hàng tại Nhà sách Định Thịnh cho biết: “Lượng khách tăng mạnh trong những ngày gần đây. Nhiều đầu sách đã hết. Đặc biệt, bộ sách giáo khoa lớp 6 và lớp 10 không còn và không có nguồn hàng. Các bộ sách của cấp tiểu học thì còn một số cuốn nhưng sách bài tập của các khối lớp cấp tiểu học cũng không còn. Không ít phụ huynh gọi điện đặt mua nhưng nhà sách chưa thể nhận đơn do đơn vị cung ứng thông báo chưa có hàng”. Bởi vậy, không chỉ sách mới mà các bộ sách tồn được xuất bản từ năm 2025, 2024 cũng đã bán hết.

Không chỉ ở khu vực đô thị, thị trường sách giáo khoa ở các xã miền núi cũng khan hiếm. Chị Trần Thị Oanh (phường Chũ) chia sẻ: “Tôi chạy đôn đáo khắp các cửa hàng sách đều không tìm mua được đủ sách cho con. Bởi vậy, cứ cửa hàng nào có cuốn nào là tôi nhặt cuốn đó, không chờ đủ bộ”.

Tìm mua sách giáo khoa tại 1 cửa hàng trên đường Trần Hưng Đạo, phường Kinh Bắc.

Ông Đồng Văn Hưng, Giám đốc Công ty cổ phần sách và thiết bị trường học Bắc Ninh cho biết: “Dù đã dự trù thêm 30% so với số lượng sách của các cơ sở giáo dục đăng ký nhưng thời điểm này các nhà trường vẫn có nhu cầu đặt mua sách. Công ty liên tục nhập nhưng chưa thể đáp ứng ngay nhu cầu tăng cao. Tình trạng thiếu sách không chỉ xảy ra tại Bắc Ninh mà còn ở nhiều tỉnh, thành phố do các nhà xuất bản chưa kịp in và cung ứng. Các cơ sở giáo dục phía Nam sông Cầu vừa đăng ký đặt mua thêm 409 nghìn bản sách, Công ty dự kiến sẽ đưa về các trường trong tuần đầu tháng 9/2026”.

Thời điểm này, Công ty cổ phần sách và thiết bị trường học Bắc Giang nhập về 3,4 triệu bản và đã cung ứng cho các trường 3,2 triệu bản sách. Nhưng do điều kiện thời tiết không thuận lợi, một số khu vực giao thông chia cắt do nước lũ làm chậm tiến độ. Ngay sau khi nước rút, đơn vị tập trung cao đẩy nhanh tiến độ cung ứng số sách còn lại.

Tuy khan hiếm nhưng giá các bộ sách không tăng, thậm chí giảm bình quân khoảng 13% so với năm học trước. Mỗi bộ sách giáo khoa ở từng khối lớp có giá dao động từ khoảng 155 - 300 nghìn đồng.

Đối với sách đặt qua nhà trường, tình hình thuận lợi hơn. Hiện khoảng 90% số lượng sách của các trường học trên địa bàn đặt từ khi kết thúc năm học 2025 - 2026 đã được cung ứng.

Năm học 2026 - 2027, cả nước dùng chung một bộ sách giáo khoa dẫn đến việc cung ứng có những thay đổi.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do các nhà xuất bản dự trù số lượng sách chưa sát với nhu cầu thực tế. Trong khi, năm học 2026 - 2027, nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước cùng bổ sung sách để thực hiện chủ trương miễn phí sách giáo khoa cho học sinh. Nhiều cơ sở giáo dục và gia đình học sinh  không đăng ký mua sách từ cuối năm học trước như thông lệ. Việc thực hiện thống nhất một bộ sách giáo khoa cũng khiến phương thức cung ứng có nhiều thay đổi liên quan đến quy trình đấu thầu in ấn của nhà xuất bản.

Lợi dụng thời điểm này, các đối tượng có thể đưa sách giả, sách sao chép trái phép, sách không rõ nguồn gốc vào lưu thông, nhất là qua mạng xã hội và các kênh bán hàng trực tuyến. Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh vừa khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Dương Văn Trọng (sinh năm 1992), trú tại xã Hiệp Hòa về hành vi mua bán sách giả. Lực lượng chức năng thu giữ hàng nghìn cuốn sách giả các loại, kịp thời ngăn chặn nguồn sách lậu tuồn vào thị trường trước khai giảng.

Để tránh mua phải sách giả, kém chất lượng, ngành Giáo dục khuyến cáo phụ huynh khi chọn mua các loại sách, vở, đồ dùng học tập nên tìm mua ở các trang thương mại điện tử, các nhà sách có uy tín. Trước khi mua, phụ huynh, học sinh cần kiểm tra kỹ thông tin, tránh mua phải đồ dùng học tập kém chất lượng, hàng lậu.

Trong bối cảnh khan hiếm sách giáo khoa, Sở Giáo dục và Đào tạo cũng chỉ đạo các nhà trường rà soát lại số sách trong thư viện cho học sinh mượn. Các gia đình cũng chủ động liên hệ mượn và sử dụng lại những bộ sách cũ của con em người thân. Bên cạnh đó, do trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn, sống ở khu vực miền núi, vùng khó khăn nên nhiều năm nay, tỉnh Bắc Ninh vẫn duy trì phong trào "Góp sách tặng bạn" trước thềm năm học mới. Ngay trong năm học, các thầy, cô giáo đã hướng dẫn, nhắc nhở học sinh giữ gìn sách sạch sẽ, tránh làm rách hay nhàu nát để khi kết thúc năm học gom tặng các bạn. Hưởng ứng phong trào ý nghĩa, từ tháng 6/2026 đến nay, các trường học trên địa bàn tỉnh quyên góp được gần 12 nghìn cuốn sách giáo khoa. Thời điểm này, giáo viên và thủ thư các trường sắp xếp, tập hợp, bó gọn lại thành những bộ sách đầy đủ cho học sinh sử dụng, góp phần giảm thiểu tình trạng thiếu sách giáo khoa phục vụ cho năm học mới.

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phối hợp chặt chẽ với Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh, thành phố tổng hợp, cập nhật lại nhu cầu thực tế về sách giáo khoa cho năm học mới 2026 - 2027. Trên cơ sở đó xây dựng phương án cung ứng cụ thể, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đang đẩy nhanh tiến độ in ấn, điều phối cung ứng giữa các vùng miền, tỉnh, thành phố và tiếp tục in bổ sung để đáp ứng nhu cầu của học sinh trong năm học mới.

Bài, ảnh: Minh Thu - Thanh Ngân