Bắc Ninh: Đầu tư công nghệ, nâng sức cạnh tranh cho hợp tác xã

Đối với Bắc Ninh, đây là cơ hội để các hợp tác xã tăng tốc đổi mới mô hình sản xuất theo hướng hiện đại và đóng góp tích cực vào sự phát triển nông nghiệp, nông thôn.

Nâng cao giá trị sản phẩm

Trên thực tế, nhiều hợp tác xã trong tỉnh đã chủ động đổi mới từ khá sớm. Không chỉ đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại, các đơn vị còn chú trọng xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường tiêu thụ thông qua các kênh phân phối hiện đại.

Hợp tác xã Nông nghiệp Hạnh Phúc, phường Nếnh chú trọng chất lượng sản phẩm để tiêu thụ tại các siêu thị, chuỗi cửa hàng.

Tại Hợp tác xã Nông nghiệp Hạnh Phúc, phường Nếnh, ngay từ khi thành lập năm 2020, Hợp tác xã mạnh dạn đầu tư dây chuyền chế biến sản phẩm chủ lực như bánh khúc, bánh chưng, trà gạo lứt sâm Nam, bánh nếp.

Hợp tác xã từng bước hoàn thiện hệ thống máy hấp, máy luộc, máy trộn, máy hút chân không, máy dò kim loại cùng kho lạnh, đáp ứng yêu cầu sản xuất theo hướng hiện đại. Không những vậy, đơn vị còn chú trọng xây dựng bộ nhận diện thương hiệu qua bao bì, tem nhãn và áp dụng truy xuất nguồn gốc.

Chị Lê Hồng Vân, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Hạnh Phúc cho biết: “Việc đầu tư máy móc, thiết bị không chỉ giúp giảm lao động thủ công mà còn kiểm soát tốt chất lượng sản phẩm, kéo dài thời gian bảo quản, hạn chế hàng lỗi. Còn việc chuẩn hóa mẫu mã, áp dụng QR truy xuất nguồn gốc góp phần nâng cao uy tín sản phẩm, mở rộng cơ hội tiếp cận các kênh phân phối hiện đại”.

Theo Chương trình tổng thể phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2026-2030 của Chính phủ, đến năm 2030 cả nước phấn đấu có khoảng 45 nghìn hợp tác xã; 60% hợp tác xã hoạt động khá, tốt; khoảng 5 nghìn hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao và 50% hợp tác xã nông nghiệp liên kết với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị.

Hiện bình quân mỗi tuần, Hợp tác xã tiêu thụ khoảng 3 nghìn sản phẩm thông qua hệ thống siêu thị Aeon, Hapro, BigC, WinMart cùng nhiều chuỗi bán lẻ khác trong, ngoài tỉnh. Năm 2022, bánh chưng Hạnh Phúc và trà gạo lứt sâm Nam của Hợp tác xã được công nhận đạt OCOP 3 sao, góp phần tạo niềm tin với người tiêu dùng.

Trong khi đó, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Mạnh Cường, xã Yên Trung lại lựa chọn hướng đi từ cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất nông nghiệp. Hiện nay, Hợp tác xã có 3 máy cấy, 2 máy cày, 2 máy bay không người lái phục vụ phun thuốc bảo vệ thực vật và gieo sạ, cùng hệ thống kho lạnh bảo quản khoai cho nông dân. Để đáp ứng nhu cầu thời vụ cao điểm, Hợp tác xã liên kết với các đơn vị cung ứng máy nông nghiệp, huy động thêm hàng chục máy cấy phục vụ sản xuất.

Không chỉ cung cấp dịch vụ cơ giới, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Mạnh Cường còn trực tiếp khảo sát đồng ruộng, hướng dẫn người dân cải tạo mặt ruộng, điều tiết mực nước phù hợp để máy cày, máy cấy hoạt động hiệu quả. Vụ mùa năm 2026, Hợp tác xã tổ chức gieo từ 30 nghìn đến 50 nghìn khay mạ với các giống chủ lực, đủ phục vụ cấy hơn một nghìn mẫu ruộng trong khoảng 20-25 ngày. Với mức giá khoảng 370 nghìn đồng mỗi sào, dịch vụ này ngày càng được nhiều nông dân đặt hàng do giảm chi phí mua giống, công làm mạ, chủ động gieo cấy bảo đảm khung thời vụ.

Theo anh Đào Sỹ Mạnh, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Mạnh Cường, ngành Nông nghiệp đang chuyển đổi nhanh chóng từ sản xuất truyền thống sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Muốn làm được điều đó, việc đầu tư công nghệ là xu hướng tất yếu, đòi hỏi các hợp tác xã phải không ngừng nghiên cứu, ứng dụng máy móc phù hợp. Bên cạnh sự chủ động đổi mới của các hợp tác xã, rất cần sự hỗ trợ, khuyến khích từ cơ chế, chính sách lớn hơn của Nhà nước.

Tạo động lực phát triển hợp tác xã

Toàn tỉnh hiện có 2.136 hợp tác xã và quỹ tín dụng nhân dân đang hoạt động. Qua đánh giá, phân loại chất lượng hoạt động 6 tháng đầu năm, khoảng 35,3% hợp tác xã được xếp loại khá, hoạt động hiệu quả.

Theo Chương trình tổng thể phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2026-2030 của Chính phủ, đến năm 2030 cả nước phấn đấu có khoảng 45 nghìn hợp tác xã; 60% hợp tác xã hoạt động khá, tốt; khoảng 5 nghìn hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao và 50% hợp tác xã nông nghiệp liên kết với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị.

Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Mạnh Cường thực hiện dịch vụ cấy máy tại xã Xuân Cẩm.

Bám sát định hướng này, Bắc Ninh xác định chuyển đổi số là một trong những giải pháp trọng tâm để nâng cao hiệu quả hoạt động của khu vực kinh tế tập thể. Trong kế hoạch chuyển đổi số năm 2026, Liên minh Hợp tác xã tỉnh đặt mục tiêu có trên 200 hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, tiêu thụ nông sản; 90% hợp tác xã hoạt động hiệu quả sử dụng phần mềm kế toán, phần mềm quản lý thành viên và thực hiện báo cáo tài chính điện tử; 90% sản phẩm chủ lực, nhất là sản phẩm OCOP được quảng bá trên các sàn thương mại điện tử và áp dụng truy xuất nguồn gốc bằng mã QR.

Theo ông Phạm Minh Hiền, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh, để đạt được những mục tiêu trên và triển khai chương trình của Chính phủ, đơn vị sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ; đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về phát triển kinh tế tập thể; tăng cường tư vấn, hỗ trợ hợp tác xã tiếp cận khoa học công nghệ, mở rộng liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, nhân rộng các mô hình hoạt động hiệu quả.

Đồng thời, tích cực đào tạo kỹ năng số cho cán bộ quản lý hợp tác xã, hỗ trợ ứng dụng phần mềm quản trị, thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt; kết nối tiêu thụ sản phẩm trên nền tảng số và từng bước hình thành cơ sở dữ liệu số về khu vực kinh tế tập thể... Từ đó, tạo nền tảng để khu vực hợp tác xã nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh, khẳng định vai trò là lực lượng quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.

Song Giang