Bắc Ninh: Đa dạng dịch vụ chăm sóc người cao tuổi

Nhu cầu ngày càng cao

Tại các cơ sở y tế chuyên khoa phục hồi chức năng và y học cổ truyền trên địa bàn, người cao tuổi chiếm khoảng 70% số bệnh nhân đến khám, điều trị. Theo bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thị Thời, Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Bắc Ninh, những vấn đề về sức khỏe thường gặp ở nhóm đối tượng này là bệnh lý cột sống, thoái hóa khớp, yếu cơ, suy giảm vận động, mất thăng bằng hoặc di chứng sau đột quỵ, phẫu thuật. Các tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tự chủ trong sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.

Nhân viên y tế Bệnh viện Phục hồi chức năng Bắc Ninh hướng dẫn người cao tuổi các động tác phục hồi chức năng có thể tự thực hiện tại nhà.

Người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh mạn tính cùng lúc, cần điều trị kéo dài và hỗ trợ sinh hoạt thường xuyên. Trong khi đó, quy mô gia đình thu hẹp, con cháu bận rộn hoặc làm việc xa nhà khiến nhu cầu chăm sóc tại nhà ngày càng trở nên cấp thiết.

Trên các trang mạng xã hội tuyển dụng người giúp việc, chăm sóc người cao tuổi, những bài đăng tìm người hỗ trợ sinh hoạt hằng ngày khá phổ biến. Nhiều gia đình đăng tin tìm người chăm sóc các cụ sức khỏe yếu, đi lại khó khăn, cần được hỗ trợ trong ăn uống và sinh hoạt hằng ngày. Có những gia đình tìm người chăm sóc người cao tuổi vẫn minh mẫn, giao tiếp bình thường nhưng cần người bầu bạn do con cháu đi làm cả ngày. Thậm chí, có gia đình yêu cầu người chăm sóc có kinh nghiệm hỗ trợ toàn phần việc vệ sinh, tắm rửa, di chuyển cho người không thể tự đi lại.

Những thông tin tuyển dụng này cho thấy nhu cầu không chỉ tập trung ở người cao tuổi bệnh nặng mà còn bao gồm hỗ trợ sinh hoạt, đồng hành và chăm sóc thường xuyên. Đây là những công việc đòi hỏi thời gian, kỹ năng và sự kiên nhẫn, trong khi nhiều gia đình khó tự đảm đương liên tục trong thời gian dài. Thực tế tại gia đình bà N.T.T.N, ở tổ dân phố Hồng Phúc, phường Bắc Giang cho thấy rõ áp lực về chi phí. Sau tai nạn khiến bà bị liệt tứ chi cách đây 3 năm, gia đình phải thuê người chăm sóc hằng ngày với chi phí khoảng 10 triệu đồng mỗi tháng. Gia đình có thể mua một số thiết bị tập phục hồi chức năng tại nhà song khó đạt hiệu quả như tại bệnh viện, nơi có thiết bị phù hợp và nhân viên y tế hướng dẫn. Nhờ duy trì tập luyện, từ chỗ không thể ngồi, bà đã có thể tập đi bằng khung. Trường hợp này cho thấy chăm sóc người cao tuổi không chỉ là hỗ trợ ăn uống, vệ sinh, đi lại mà còn cần theo dõi sức khỏe và phục hồi chức năng phù hợp. Tuy nhiên, chi phí chăm sóc kéo dài là gánh nặng không nhỏ, nhất là với những gia đình có điều kiện kinh tế hạn chế.

Theo ông Phạm Trọng Ý, Phó Chi cục trưởng Chi cục Dân số và Trẻ em (Sở Y tế), trong 5-10 năm tới, cơ cấu dân số Bắc Ninh được dự báo chuyển dịch nhanh theo hướng già hóa, trong bối cảnh mức sinh giảm và dân số cơ học tiếp tục tăng tại các khu vực đô thị, công nghiệp. Xu hướng này làm gia tăng nhu cầu quản lý bệnh mạn tính, phòng bệnh, phát hiện sớm và chăm sóc sức khỏe dài hạn dựa vào cộng đồng.

Mở rộng dịch vụ

Thực tế cho thấy, ngoài khám, điều trị tại cơ sở y tế, người cao tuổi còn cần được theo dõi, chăm sóc sức khỏe sau điều trị và phục hồi chức năng kéo dài. Trong khi đó, dinh dưỡng cho người già cũng là vấn đề đáng quan tâm, nhất là với người mắc bệnh mạn tính, gặp khó khăn khi ăn uống hoặc không thể tự chuẩn bị bữa ăn. Nhu cầu chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi vì thế trải rộng từ chăm sóc y tế đến hỗ trợ sinh hoạt, dinh dưỡng và duy trì, phục hồi khả năng tự chủ.

Tại các cơ sở chuyên khoa phục hồi chức năng và y học cổ truyền trên địa bàn, người cao tuổi chiếm khoảng 70% số bệnh nhân đến khám, điều trị.

Cùng với nhu cầu chăm sóc tại nhà, thị trường thiết bị hỗ trợ người cao tuổi cũng đang dần mở rộng. Anh Nguyễn Văn Thuấn, quản lý một cửa hàng kinh doanh thiết bị y tế trên đường Nguyễn Trãi, phường Võ Cường cho biết, cửa hàng phục vụ nhiều nhóm khách hàng, trong đó phần lớn là người cao tuổi và người khuyết tật. Các sản phẩm khá đa dạng, từ xe lăn, giường y tế, khung tập đi đến máy đo huyết áp, máy đo đường huyết, máy tạo oxy và thiết bị hỗ trợ sinh hoạt.

Theo anh Thuấn, những năm gần đây, nhu cầu mua sắm thiết bị chăm sóc sức khỏe tại nhà có xu hướng tăng. Tuy nhiên, khả năng chi trả vẫn ảnh hưởng đáng kể đến quyết định mua hàng khi nhiều khách thường ưu tiên sản phẩm giá thấp, ít tính năng hơn so với các dòng cao cấp.

Theo nhận định của ông Nguyễn Văn Cảnh, Chủ tịch Hội Người cao tuổi thành phố Bắc Ninh, nhu cầu của người cao tuổi đang chuyển dần từ việc được chăm sóc đơn thuần sang mong muốn sống khỏe, chủ động và có chất lượng. Hiện có khoảng 50-60% người cao tuổi có nhu cầu đối với các nhóm dịch vụ như chăm sóc sức khỏe, du lịch nghỉ dưỡng và sản phẩm tiêu dùng phù hợp, trong khi nguồn cung chất lượng với giá cả hợp lý vẫn chưa đáp ứng đầy đủ.

Để đáp ứng nhu cầu này, ông Nguyễn Văn Cảnh cho rằng, các dịch vụ này cần phát triển theo hướng an toàn, minh bạch và phù hợp khả năng chi trả. Người chăm sóc phải có kỹ năng tương ứng với công việc; thiết bị y tế phải rõ nguồn gốc, dễ sử dụng; sản phẩm dinh dưỡng cần phù hợp với tình trạng sức khỏe, tránh quảng cáo hoặc sử dụng thay thế tư vấn y tế khi cần thiết.

Bài toán chi phí cũng là điều cần quan tâm. Mức thuê người chăm sóc khoảng 10 triệu đồng mỗi tháng là khoản chi không nhỏ đối với nhiều gia đình, trong khi nhu cầu hỗ trợ có thể kéo dài nhiều năm, thậm chí đến cuối đời. Do đó, thị trường cũng cần đa dạng hình thức cung cấp dịch vụ, thời gian chăm sóc và mức giá. Mặt khác, các cơ chế, chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với các doanh nghiệp, đơn vị sản xuất, cung cấp các dịch vụ phục vụ người cao tuổi cũng là vấn đề cần được quan tâm.

Già hóa dân số đang tạo ra nhu cầu ngày càng lớn đối với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Với Bắc Ninh, đây không chỉ là thách thức đối với gia đình và hệ thống y tế mà còn mở ra cơ hội phát triển thị trường. Tuy nhiên, cơ hội ấy chỉ có thể chuyển thành giá trị bền vững khi dịch vụ đáp ứng đúng nhu cầu, bảo đảm chất lượng, thuận tiện và phù hợp điều kiện kinh tế của người cao tuổi.

Bài, ảnh: Thùy Vy