Bắc Kinh kêu gọi tránh để 'lửa chiến tranh' lan rộng, thay đổi cách thức tương tác Trung-Mỹ

Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị phát biểu. Ảnh: THX/TTXVN

Phát biểu tại cuộc họp báo bên lề kỳ họp thường niên của cơ quan lập pháp Trung Quốc hôm 8/3, ông Vương cho rằng cuộc chiến hiện nay là điều lẽ ra không bao giờ nên xảy ra.

“Đây là một cuộc chiến lẽ ra không nên xảy ra và không mang lại lợi ích cho bất kỳ ai”, ông nói, đồng thời kêu gọi các bên lập tức ngừng bắn để tránh xung đột lan rộng.

Ngoại trưởng Trung Quốc nhấn mạnh Bắc Kinh tiếp tục kêu gọi các bên kiềm chế nhằm ngăn tình hình leo thang và tránh để ngọn lửa chiến tranh lan rộng. Ông cũng thúc giục các bên sớm quay lại bàn đàm phán và giải quyết bất đồng thông qua đối thoại bình đẳng.

Lo ngại chiến sự Iran phủ bóng lên quan hệ Mỹ - Trung

Theo trang CNN, những phát biểu trên được đưa ra trong bối cảnh lãnh đạo Trung Quốc chuẩn bị đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Bắc Kinh vào cuối tháng này. Hội nghị thượng đỉnh dự kiến đề cập nhiều vấn đề quan trọng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, từ căng thẳng thương mại đến vấn đề Đài Loan.

Tuy nhiên, cuộc xung đột đang leo thang tại Trung Đông được xem là yếu tố mới có thể làm phức tạp thêm chương trình nghị sự.

Iran từ lâu duy trì quan hệ gần gũi với Bắc Kinh. Trung Quốc, giống nhiều quốc gia khác, bày tỏ lo ngại trước cái chết của Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei, cũng như việc giá dầu tăng mạnh và nguy cơ tác động tiêu cực tới kinh tế toàn cầu.

Hơn một tuần sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, xung đột vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Tổng thống Trump ngày 6/3 tuyên bố sẽ không có thỏa thuận nào với Tehran ngoại trừ sự đầu hàng vô điều kiện, song không nêu chi tiết các yêu cầu cụ thể.

Trong bối cảnh đó, Bắc Kinh tìm cách thể hiện hình ảnh một cường quốc có trách nhiệm và đáng tin cậy trên trường quốc tế. Ông Vương Nghị cho rằng Trung Quốc đang trở thành sự ổn định và chắc chắn quý giá nhất cho một thế giới đầy biến động.

Phát tín hiệu hợp tác trước thềm thượng đỉnh

Dù nhấn mạnh vai trò độc lập của Trung Quốc, Ngoại trưởng Vương Nghị vẫn kêu gọi tiếp tục duy trì đối thoại với Washington để xử lý những bất đồng then chốt.

Trả lời câu hỏi của phóng viên CNN tại cuộc họp báo, ông cho biết hai nhà lãnh đạo Trung Quốc và Mỹ đã góp phần giúp quan hệ song phương duy trì ổn định tổng thể bất chấp nhiều biến động.

“Điều cần thiết hiện nay là hai bên chuẩn bị kỹ lưỡng, tạo môi trường thuận lợi, quản lý các khác biệt hiện có và loại bỏ những yếu tố can thiệp không cần thiết”, ông nói.

Theo ông Vương, Trung Quốc và Mỹ đều là những cường quốc lớn, không bên nào có thể thay đổi bên kia, nhưng hai nước hoàn toàn có thể thay đổi cách thức tương tác.

So với thông điệp thận trọng của năm ngoái, khi Washington áp thuế mới lên hàng hóa Trung Quốc, phát biểu của ông Vương lần này mang lại sự tự tin hơn.

Theo đánh giá của Bắc Kinh, nền kinh tế Trung Quốc đã phần nào chống chịu được sức ép thuế quan từ chính quyền Trump, đồng thời nâng cao vị thế quốc tế trong bối cảnh nhiều chính sách của Mỹ gây xáo trộn trật tự toàn cầu.

Trong những tháng gần đây, một loạt lãnh đạo các đồng minh của Mỹ như Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Anh Keir Starmer hay Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã đến thăm Trung Quốc. Ngoại trưởng Vương cho rằng ngày càng nhiều nhân vật có tầm ảnh hưởng tại châu Âu nhận ra Trung Quốc không phải đối thủ cạnh tranh mà là đối tác toàn cầu.

Ông cũng khẳng định Bắc Kinh sẽ tiếp tục ủng hộ chủ nghĩa đa phương và vai trò của Liên hợp quốc, đồng thời cảnh báo các nỗ lực thiết lập những cấu trúc quốc tế thay thế hoặc các khối nhỏ mang tính độc quyền sẽ khó nhận được sự ủng hộ lâu dài.

Những vấn đề nhạy cảm vẫn chưa được đề cập

Dù vậy, cuộc họp báo của Ngoại trưởng Trung Quốc không đề cập đến nhiều vấn đề đang gây lo ngại cho các nước láng giềng và cộng đồng quốc tế.

Thời gian qua, Trung Quốc bị chỉ trích vì tăng cường xuất khẩu khiến thị trường toàn cầu chịu áp lực, cũng như sử dụng vị thế thống trị trong sản xuất đất hiếm như một công cụ gây ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng.

Ngoại trưởng Vương Nghị cũng không nhắc tới cuộc chiến tại Ukraine, vốn đã bước sang năm thứ năm. Thay vào đó, ông nhấn mạnh quan hệ Trung - Nga “ổn định như núi, không lay chuyển trước mưa gió”.

“Trung Quốc và Nga có mức độ tin cậy chính trị rất cao. Việc hai nước đứng sát cánh là đặc điểm nổi bật của quan hệ song phương. Chúng tôi không e ngại bất kỳ sức ép hay khiêu khích bên ngoài nào”, ông Vương nói.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc