Bạc hà có tốt cho người tăng huyết áp?

1. Bạc hà có tác dụng gì?

Trong y học cổ truyền, bạc hà có vị cay, tính mát, quy kinh Phế và Can, với công dụng phát tán phong nhiệt, thanh nhiệt, thông mũi họng, giảm đau đầu, sáng mắt và sơ can giải uất. Vì vậy, bạc hà thường được dùng trong các trường hợp cảm mạo phong nhiệt, đau đầu, đau họng, khàn tiếng, mề đay do phong nhiệt hoặc khi cơ thể căng thẳng, bứt rứt.

Theo quan niệm Đông y, căng thẳng kéo dài khiến khí của tạng Can bị uất kết, khí huyết lưu thông kém, có thể làm xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, mất ngủ, hồi hộp hoặc huyết áp dao động. Do đó, bạc hà thường được phối hợp với các dược liệu khác nhằm giúp thư giãn tinh thần, điều hòa khí huyết và hỗ trợ sức khỏe tim mạch.

Theo y học hiện đại, bạc hà chứa nhiều hoạt chất sinh học có giá trị như menthol, flavonoid và các polyphenol, đặc biệt là axit rosmarinic. Các hoạt chất này có tác dụng chống oxy hóa, kháng viêm, góp phần bảo vệ chức năng nội mô mạch máu, đồng thời giúp thư giãn cơ trơn đường tiêu hóa, giảm đầy hơi, khó tiêu. Hương thơm đặc trưng của bạc hà còn giúp giảm căng thẳng, tạo cảm giác thư thái và tỉnh táo hơn.

Việc cải thiện stress và bảo vệ sức khỏe mạch máu có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát huyết áp tốt hơn khi kết hợp với chế độ điều trị và lối sống lành mạnh.

Bạc hà có công dụng phát tán phong nhiệt, thanh nhiệt, thông mũi họng, giảm đau đầu, sáng mắt và sơ can giải uất.

2. Người bệnh tăng huyết áp dùng bạc hà có tốt không?

Người bệnh tăng huyết áp vẫn dùng được bạc hà, nhưng cần sử dụng đúng cách. Một trong những lợi ích đáng chú ý của bạc hà là giúp thư giãn tinh thần. Khi căng thẳng kéo dài, hệ thần kinh giao cảm hoạt động mạnh làm tim đập nhanh, mạch máu co lại và huyết áp có xu hướng tăng. Một tách trà bạc hà hoặc hương thơm dịu nhẹ của lá bạc hà có thể giúp cơ thể thư thái, góp phần hỗ trợ kiểm soát huyết áp tốt hơn.

Ngoài ra, bạc hà còn là một loại rau gia vị giàu hương thơm, giúp món ăn đậm đà hơn mà không cần sử dụng quá nhiều muối. Đây là một thói quen có lợi đối với người bệnh tăng huyết áp, bởi giảm natri trong khẩu phần ăn là biện pháp quan trọng giúp kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ biến chứng tim mạch.

Tuy nhiên, người bệnh không nên cho rằng sử dụng càng nhiều bạc hà thì hiệu quả càng cao. Đến nay chưa có bằng chứng khoa học chứng minh bạc hà có thể hạ huyết áp rõ rệt, trong khi việc lạm dụng tinh dầu hoặc các chế phẩm từ bạc hà có thể gây kích ứng tiêu hóa và tiềm ẩn nguy cơ tương tác với một số thuốc điều trị.

3. Người tăng huyết áp dùng bạc hà như thế nào?

Đối với người bệnh tăng huyết áp, cách sử dụng bạc hà đơn giản và an toàn nhất là dùng như một loại thực phẩm hoặc pha trà thảo dược hằng ngày.

Trà bạc hà: Dùng 5–10 lá bạc hà tươi hoặc 2–3 g lá bạc hà khô hãm với nước nóng trong 5–10 phút. Người bệnh có thể uống từ một đến hai cốc mỗi ngày, tốt nhất sau bữa ăn hoặc vào buổi chiều để giúp cơ thể thư giãn.

Trà bạc hà – hoa hòe: Đây là sự kết hợp khá phù hợp với người bệnh tăng huyết áp. Hoa hòe có tính hơi hàn, vị đắng, được sử dụng để thanh nhiệt, lương huyết, bình can và hỗ trợ kiểm soát huyết áp. Dùng 6–10 g hoa hòe kết hợp với 2–3 g bạc hà, hãm với nước sôi trong 10 phút. Loại trà này thích hợp với người bệnh tăng huyết áp kèm nóng trong, đau đầu nhẹ hoặc cảm giác bốc hỏa, nhất là trong những ngày thời tiết oi nóng.

Trà bạc hà hoa hoèthích hợp với người bệnh tăng huyết áp kèm nóng trong, đau đầu nhẹ hoặc cảm giác bốc hỏa.

Trà bạc hà – hoa cúc: Hoa cúc có tác dụng thanh nhiệt, bình can, minh mục và thường được sử dụng khi đau đầu, chóng mặt, mắt mỏi hoặc mất ngủ nhẹ. Khi kết hợp với bạc hà, trà giúp thư giãn tinh thần sau một ngày làm việc căng thẳng. Đây là lựa chọn phù hợp với những người có huyết áp dao động do stress hoặc làm việc trí óc nhiều.

Liều dùng: hoa cúc 5–6 g, bạc hà 2–3 g, hãm với nước sôi trong 10 phút.

Trà bạc hà – tâm sen: Với những người bệnh tăng huyết áp thường xuyên mất ngủ, hồi hộp hoặc khó đi vào giấc ngủ, có thể kết hợp một lượng nhỏ bạc hà với tâm sen. Tâm sen có tác dụng thanh tâm, an thần, trong khi bạc hà giúp tạo cảm giác thư thái.

Liều dùng: tâm sen 6–10 g, bạc hà 2–3 g, hãm với nước sôi trong 10 phút.

Ngoài trà, lá bạc hà còn có thể được sử dụng trong nhiều món ăn như salad, gỏi, các món cuốn, nước ép rau xanh hoặc sinh tố. Một số người thích sử dụng tinh dầu bạc hà để xông phòng hoặc khuếch tán hương thơm. Đây cũng là một cách giúp tạo cảm giác dễ chịu, giảm căng thẳng và cải thiện môi trường nghỉ ngơi.

4. Những lưu ý khi sử dụng bạc hà

Mặc dù được đánh giá là tương đối an toàn, nhưng bạc hà không phù hợp với tất cả mọi người. Khi sử dụng cần lưu ý một số điều sau:

Những người bị trào ngược dạ dày – thực quản cần thận trọng vì menthol có thể làm giãn cơ thắt thực quản dưới, khiến tình trạng ợ nóng và trào ngược trở nên nặng hơn.
Không nên uống tinh dầu bạc hà nguyên chất hoặc bôi trực tiếp lên niêm mạc vì có thể gây kích ứng. Người có tiền sử dị ứng với bạc hà hoặc các cây thuộc họ Hoa môi cũng không nên sử dụng.
Đặc biệt, người bệnh tăng huyết áp đang dùng thuốc hạ huyết áp cần nhớ rằng bạc hà chỉ đóng vai trò hỗ trợ, hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị.

Đối với người bệnh tăng huyết áp, bạc hà có thể được sử dụng để pha trà thảo dược hoặc làm rau gia vị, góp phần cải thiện sức khỏe, giảm căng thẳng và hỗ trợ chế độ ăn lành mạnh. Việc sử dụng đúng liều lượng, kết hợp với chế độ sinh hoạt khoa học và tuân thủ điều trị vẫn là nền tảng quan trọng nhất để kiểm soát huyết áp và phòng ngừa các biến chứng tim mạch lâu dài.

Bác sĩ nội trú Phan Bích Hằng