'Bà trùm' điều hành hệ sinh thái công ty đổ hơn 20.000 tấn chất thải ra môi trường

Ngày 14-4, Công an TP.HCM cho biết Phòng Cảnh sát Kinh tế (PC03) phối hợp với Cục Cảnh sát môi trường đã triệt phá chuyên án về đường dây có dấu hiệu phạm tội gây ô nhiễm môi trường do Lê Thị Thùy Trang cầm đầu.

Trước đó, ngày 10-4, Phòng PC03 đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thi hành lệnh bắt tạm giam đối với Trang cùng 6 người liên quan gồm Nguyễn Văn Hiệp, Tăng Tư Thế, Nguyễn Thị Tuyết Nhung, Phùng Quốc Anh, Nguyễn Thanh Phỉ và Vũ Thị Thuận về hành vi gây ô nhiễm môi trường và mua bán trái phép hóa đơn.

Lập “hệ sinh thái” công ty, đổ thải hàng chục nghìn tấn ra môi trường

Theo điều tra, Trang là người chủ mưu, đứng sau điều hành nhiều pháp nhân để ký hợp đồng xử lý chất thải rắn thông thường như bùn thải, xỉ than, bột đá… từ các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất giấy, dệt nhuộm, thuộc da, chế biến thủy sản, sản xuất đá granite, nước giải khát… trên địa bàn TP.HCM và các tỉnh phía Nam.

Công an khởi tố những người gồm: Tăng Tư Thế, Phùng Quốc Anh, Nguyễn Văn Hiệp, Lê Thị Thùy Trang, Nguyễn Thanh Phỉ, Vũ Thị Thuận, Nguyễn Thị Tuyết Nhung (từ trái qua). Ảnh: CA

Các công ty do Trang điều hành gồm Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Môi trường Thịnh Phát, Công ty TNHH Dịch vụ Môi trường Thịnh Phát, Công ty TNHH Thương mại Vận chuyển An Bình và Công ty TNHH Môi trường Đất Xanh Miền Nam.

Để qua mặt cơ quan chức năng, Trang xây dựng một “hệ sinh thái” khép kín, sử dụng các công ty có giấy phép môi trường, ký hợp đồng xử lý chất thải với giá rất thấp nhằm thu hút khách hàng. Sau khi tiếp nhận chất thải, thay vì xử lý đúng quy định, nhóm này lại tìm cách đổ thải trái phép ra môi trường.

Công an lấy lời khai với bà Trang. Ảnh: CA

Từ đầu năm 2024 đến nay, các công ty do Trang điều hành đã vận chuyển hàng trăm chuyến xe đầu kéo, mỗi chuyến từ 25 đến 30 tấn, tương đương hơn 20.000 tấn chất thải, đem chôn lấp, san lấp mặt bằng hoặc đổ trực tiếp ra môi trường tại nhiều địa điểm ở TP.HCM và các tỉnh như Đồng Tháp, Tây Ninh.

Đáng chú ý, để đối phó cơ quan chức năng, các đối tượng còn thực hiện “động tác giả” bằng cách vận chuyển chất thải về Công ty TNHH Môi trường Đất Xanh Miền Nam (tên cũ là Công ty Nam Thái Dương) là đơn vị có chức năng xử lý chất thải. Tuy nhiên, theo quy định phải xử lý trong 45 ngày thì thực tế chất thải không được xử lý hoặc chỉ xử lý sơ sài, chưa đạt chuẩn rồi tiếp tục bị đem đi đổ bỏ.

Công an khám xét nơi ở, nơi làm việc của bà Trang và những người liên quan. Ảnh: CA

Ngoài ra, một phần chất thải còn được bán trực tiếp cho các cá nhân có nhu cầu san lấp mặt bằng, bón cây nhằm thu lợi bất chính.

Ngày 26-3, lực lượng chức năng huy động gần 100 trinh sát, điều tra viên khám xét khẩn cấp 6 địa điểm tại TP.HCM và Đồng Tháp. Tang vật thu giữ gồm hơn 50.000 USD, gần 2 tỉ đồng, hàng chục giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, 12 CPU máy tính cùng nhiều tài liệu, sổ sách kế toán liên quan.

Số lượng lớn tang vật, tài sản bị công an tạm giữ để phục vụ điều tra, xử lý. Ảnh: CA

Qua mở rộng điều tra, cơ quan công an xác định các công ty trong “hệ sinh thái” của Trang đã đổ thải trái phép tại 11 điểm với tổng khối lượng hơn 20.160 tấn chất thải rắn.

Mua bán hóa đơn để hợp thức hóa hành vi vi phạm

Cơ quan điều tra đã triệu tập 23 người liên quan để làm việc. Bước đầu, những người này thừa nhận tham gia vào hoạt động thu gom, xử lý chất thải theo sự chỉ đạo của Trang.

Theo đó, Trang thuê người đứng tên giám đốc, đại diện pháp luật các công ty và bố trí nhân sự điều hành. Nguyễn Văn Hiệp phụ trách điều phối xe, tài xế thu gom chất thải từ các doanh nghiệp; Nguyễn Thị Tuyết Nhung đảm nhiệm vai trò kế toán, thủ quỹ, soạn hợp đồng và xuất hóa đơn cho khách hàng.

Trong thời gian dài, nhóm bà Trang đã đổ hàng chục ngàn tấn chất thải ra môi trường. Ảnh: CA

Quy trình hoạt động được tổ chức chặt chẽ: Trang tìm kiếm khách hàng, thỏa thuận giá, sau đó chuyển thông tin cho Nhung lập hợp đồng. Khi hợp đồng được ký kết, Hiệp sẽ điều xe đến nhận chất thải và vận chuyển đến các công ty như Công ty TNHH Môi trường Đất Xanh Miền Nam, Công ty Sài Gòn Xanh hoặc Công ty TNHH Thương mại xử lý Môi trường Thành Lập.

Tuy nhiên, thay vì xử lý đúng quy định, Trang chỉ đạo các tài xế vận chuyển chất thải đi đổ hoặc bán trực tiếp, không qua xử lý nhằm tối đa hóa lợi nhuận.

Để hợp thức hóa chứng từ và cân đối kế toán, Trang còn liên hệ với Công ty TNHH Thương mại xử lý Môi trường Thành Lập và Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Như Kiệt để mua hóa đơn giá trị gia tăng khống. Chi phí mua hóa đơn dao động từ 3,2% đến 6% giá trị hàng hóa trước thuế.

Cơ quan chức năng kiểm tra, thu giữ mẫu chất thải để phục vụ giám định. Ảnh: CA

Cụ thể, Nguyễn Thanh Phỉ được giao nhiệm vụ xuất hóa đơn khống thể hiện việc xử lý chất thải cho các công ty như Công ty TNHH Dịch vụ Môi trường Thịnh Phát, Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Môi trường Thịnh Phát và Công ty TNHH Thương mại Vận chuyển An Bình, trong khi thực tế không có hoạt động xử lý nào diễn ra.

Kết luận giám định của cơ quan chuyên môn xác định toàn bộ các mẫu chất thải thu tại hiện trường đều là chất thải rắn phải được xử lý trước khi thải ra môi trường.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM nhận định, vụ án là lời cảnh báo đối với các tổ chức, cá nhân vì lợi nhuận mà bất chấp quy định pháp luật, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và đời sống người dân.

Công an niêm phong các tang vật liên quan đến vụ án. Ảnh: CA

Hiện Cục Cảnh sát môi trường phối hợp với Phòng PC03 tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ vai trò của các cá nhân, pháp nhân liên quan để xử lý theo quy định.

Cơ quan chức năng cũng khuyến cáo các doanh nghiệp là chủ nguồn thải cần lựa chọn đơn vị xử lý chất thải có uy tín, đầy đủ pháp lý; đồng thời nhấn mạnh mọi hành vi đổ thải, san lấp trái phép sẽ bị xử lý nghiêm.

NGUYỄN TÂN