Ba định hướng trong xây dựng dự thảo luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Trong 8 triển khai thi hành, Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017 đã khẳng định vai trò là cơ sở pháp lý quan trọng bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức bị thiệt hại do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ gây ra; góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước.

Tuy nhiên, trước yêu cầu tiếp tục xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số, đồng thời khắc phục những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, việc sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật đang trở thành yêu cầu cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả cơ chế bồi thường, bảo đảm tốt hơn quyền con người, quyền công dân trong giai đoạn mới.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh chủ trì buổi họp Hội đồng thẩm định Hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước đang được Bộ Tư pháp xây dựng. Dự thảo Luật gồm 2 điều với nhiều điểm mới đáng chú ý như: Bổ sung nguyên tắc áp dụng pháp luật đối với phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; sửa đổi, bổ sung một số nội dung thuộc phạm vi trách nhiệm bồi thường của nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính; đơn giản hóa thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, trong quá trình yêu cầu bồi thường và giải quyết bồi thường; tổ chức và hoạt động của các cơ quan giải quyết bồi thường phù hợp với mô hình tổ chức của các cơ quan sau sắp xếp…

Dự thảo Luật được xây dựng với 3 định hướng lớn:

Tiếp tục thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các chủ trương, đường lối mới của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân. Trong đó, cụ thể hóa các chỉ đạo của Đảng tại Quy định số 231-QĐ/TW ngày 17/01/2025 của Bộ Chính trị về bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Tập trung sửa đổi, bổ sung, thay thế một số quy định nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thường nhà nước, đáp ứng tốt hơn quyền yêu cầu bồi thường của người bị thiệt hại; đồng thời, nâng cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước, người thi hành công vụ trong thực thi công vụ; góp phần phòng ngừa vi phạm, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính; cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính và ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, trong quá trình yêu cầu bồi thường và giải quyết bồi thường; tổ chức và hoạt động của các cơ quan giải quyết bồi thường phù hợp với mô hình tổ chức của các cơ quan sau sắp xếp và phù hợp với chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Bảo đảm tính tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên; tính thống nhất, đồng bộ với các luật, nghị quyết có liên quan, nhất là các luật, nghị quyết được Quốc hội ban hành trong thời gian vừa qua; tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm nước ngoài, phù hợp với điều kiện thực tiễn Việt Nam để bảo đảm tính khả thi.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.

Nguyễn Hương