Australia và Ấn Độ đạt thỏa thuận xuất khẩu urani sau một thập kỷ

Thủ tướng Australia Anthony Albanese và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại Melbourne hôm 9/7/2026. Ảnh: Asanka Ratnayake/Financial Review

Ấn Độ từ lâu đã mong muốn tiếp cận nguồn urani dồi dào của Australia nhằm hiện thực hóa mục tiêu nâng công suất điện hạt nhân lên 100 GW vào năm 2047. Trong khi đó, Australia cũng đang tìm cách đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc – đối tác thương mại lớn nhất của nước này.

Phát biểu tại cuộc họp báo ở Melbourne sau khi hoàn tất thỏa thuận với Thủ tướng Narendra Modi, Thủ tướng Australia Anthony Albanese nhấn mạnh: “Australia và Ấn Độ là những đối tác gần gũi và còn là những người bạn thân thiết”.

Theo ông Albanese, thỏa thuận sẽ tạo điều kiện để Australia xuất khẩu urani sang Ấn Độ, góp phần gia tăng tỷ trọng điện năng không sử dụng nhiên liệu hóa thạch, đồng thời mở thêm thị trường cho ngành tài nguyên của Australia.

Tháo gỡ rào cản sau hơn một thập kỷ

Mặc dù Australia và Ấn Độ đã ký Hiệp định Hợp tác hạt nhân từ năm 2014, hoạt động xuất khẩu urani vẫn diễn ra rất hạn chế do những lo ngại liên quan đến việc bảo đảm nhiên liệu hạt nhân chỉ được sử dụng cho mục đích hòa bình, đặc biệt là phát điện. Thỏa thuận mới được đánh giá là bước tiến quan trọng trong hợp tác năng lượng giữa hai nước, trong bối cảnh cả Canberra và New Delhi đều thúc đẩy mục tiêu giảm phát thải carbon và chuyển đổi sang các nguồn năng lượng sạch.

Thủ tướng Narendra Modi cho rằng, quan hệ giữa Ấn Độ và Australia đang mở ra “những cơ hội mang tính lịch sử” để hai nước tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Ông nhấn mạnh công nghệ, nguồn vốn và tài nguyên của Australia có thể góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng của Ấn Độ. Nhà lãnh đạo Ấn Độ cũng đề cập khả năng hợp tác trong các dự án sản xuất nhôm phát thải carbon thấp.

Đồng thời, ông Modi kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp Australia đầu tư dài hạn vào các dự án hạ tầng của Ấn Độ, bao gồm đường bộ, cảng biển, đường sắt và phát triển đô thị. “Ấn Độ mang đến một lựa chọn tăng trưởng an toàn, ổn định và bền vững cho các nguồn vốn đầu tư của các bạn”, ông nói.

Cùng ngày, quỹ hưu trí lớn nhất Australia là AustralianSuper thông báo sẽ đầu tư thêm 500 triệu AUD (khoảng 347 triệu USD) vào Quỹ Đầu tư Hạ tầng và Đầu tư Quốc gia (NIIF) của Ấn Độ.

Quan hệ song phương tiếp tục được nâng tầm

Sau cuộc gặp với Thủ tướng Modi tại diễn đàn doanh nghiệp, Thủ tướng Anthony Albanese gọi nhà lãnh đạo Ấn Độ là “cây cầu sống” kết nối Australia và Ấn Độ, đồng thời cho rằng tầm nhìn của ông Modi đã góp phần định hình lại lộ trình hợp tác kinh tế giữa hai nước.

Hiện Ấn Độ là đối tác thương mại lớn thứ năm của Australia, sau Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ và Hàn Quốc. Trong tổng dân số khoảng 28 triệu người của Australia, có khoảng 1 triệu người có nguồn gốc Ấn Độ.

Trong chuyến thăm lần này, Thủ tướng Modi dự kiến gặp gỡ hàng nghìn kiều bào Ấn Độ tại một sự kiện tổ chức tại một trong những sân vận động lớn nhất ở Melbourne vào tối 9/7.

Australia là điểm dừng chân tiếp theo của Thủ tướng Narendra Modi sau chuyến thăm Indonesia, nơi ông ký kết hàng loạt thỏa thuận hợp tác về nông nghiệp và quốc phòng, trong đó có nội dung liên quan đến hệ thống tên lửa hành trình BrahMos.

Theo kế hoạch, sau khi rời Australia vào chiều 10/7, ông Modi sẽ tới New Zealand trước khi trở về Ấn Độ, khép lại chuyến công du khu vực nhằm thúc đẩy quan hệ đối tác kinh tế và chiến lược với các quốc gia ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Quỳnh Vũ