ASEAN kêu gọi tăng cường hợp tác dựa trên luật pháp quốc tế ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn thuyết trình tại sự kiện.

Phóng viên TTXVN tại Jakarta dẫn phát biểu khai mạc sự kiện, Chủ tịch ERIA Tetsuya Watanabe cho biết sự kiện này nhằm tạo diễn đàn trao đổi chính sách về các vấn đề chiến lược của khu vực, góp phần tăng cường vai trò của ASEAN trong định hình các vấn đề khu vực và toàn cầu.

Trong phần thuyết trình của mình, Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn nhận định khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đang đứng trước những biến động địa chính trị, phân mảnh kinh tế, gián đoạn công nghệ và những thách thức đối với trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Trong bối cảnh đó, Quan điểm của ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tiếp tục khẳng định giá trị khi thúc đẩy đối thoại, hợp tác và tính bao trùm thay vì đối đầu và cạnh tranh giữa các nước lớn.

Ông nhấn mạnh AOIP và FOIP tuy có cách tiếp cận khác nhau nhưng cùng chia sẻ các nguyên tắc cốt lõi như thúc đẩy một cấu trúc khu vực mở, minh bạch, bao trùm, kiên cường và dựa trên luật lệ. Những nguyên tắc này đã được ASEAN và Nhật Bản tái khẳng định tại Hội nghị Cấp cao ASEAN – Nhật Bản lần thứ 28 năm 2025 và tiếp tục được triển khai trong khuôn khổ Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện ASEAN - Nhật Bản.

Theo Tổng Thư ký ASEAN, tính đến tháng 6/2026, hai bên đã triển khai khoảng 81% các nội dung trong Kế hoạch thực hiện Tuyên bố Tầm nhìn chung ASEAN - Nhật Bản, tạo nền tảng quan trọng để tăng cường sự phối hợp giữa AOIP và FOIP trong giai đoạn tới. Ông Kao Kim Hourn cho biết ASEAN đang bước vào giai đoạn triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, trong đó AOIP tiếp tục là một trong những khuôn khổ quan trọng nhằm thúc đẩy khả năng chống chịu và thích ứng của khu vực trước các thách thức mới.

Theo ông, ASEAN và Nhật Bản có nhiều dư địa mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực như phát triển hạ tầng bền vững, chuyển đổi số, nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, hợp tác hàng hải, an ninh năng lượng, quản lý thiên tai, an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo (AI), cũng như thúc đẩy chương trình Phụ nữ, Hòa bình và An ninh.

Về hợp tác kinh tế, Tổng Thư ký ASEAN cho rằng trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ gia tăng, ASEAN và Nhật Bản cần tiếp tục thúc đẩy thương mại tự do, trong đó có khả năng nâng cấp Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện ASEAN - Nhật Bản (AJCEP), nhằm tạo thuận lợi hơn cho thương mại và đầu tư.

Đề cập đến hợp tác hàng hải, ông nhấn mạnh việc bảo đảm môi trường hàng hải mở, ổn định, an toàn và tuân thủ luật pháp quốc tế có ý nghĩa quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế và chuỗi cung ứng toàn cầu. Ông khẳng định tự do hàng hải theo Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982) cùng việc tôn trọng luật pháp quốc tế là nền tảng để duy trì hòa bình, ổn định, thương mại và phát triển bền vững ở khu vực, đặc biệt trên các tuyến hàng hải chiến lược như eo biển Malacca, Sunda, Lombok, Biển Đông và biển Sulu-Celebes.

Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn thảo luận nhiều vấn đề với các đại biểu.

Tổng Thư ký ASEAN cũng kêu gọi các đối tác, trong đó có Nhật Bản, tiếp tục ủng hộ việc triển khai AOIP thông qua các chương trình và dự án cụ thể, đồng thời đưa ra các sáng kiến để thúc đẩy việc thực hiện AOIP sâu rộng hơn, bảo đảm các chuẩn mực, nguyên tắc, luật pháp quốc tế và củng cố vai trò trung tâm của ASEAN.

Tại hội thảo đặc biệt kỷ niệm 10 năm thành lập FOIP, các đại biểu đã tập trung thảo luận các giải pháp tăng cường phối hợp giữa FOIP và AOIP trong bối cảnh địa chính trị khu vực đang thay đổi; triển vọng thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực như kết nối, an ninh hàng hải, chuỗi cung ứng, chuyển đổi số và tăng cường vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực.

Tin, ảnh: Đỗ Quyên (PV TTXVN tại Indonesia)