Áp dụng nhật ký khai thác thủy sản điện tử

Lộ trình bắt buộc đối với hơn 2.800 tàu cá

TPHCM hiện có 2.826 tàu cá thuộc diện phải chuyển đổi sang nhật ký khai thác điện tử, gồm 2.601 tàu khai thác và 225 tàu dịch vụ hậu cần nghề cá. Trong đó, nhóm tàu từ 15m đến dưới 24m chiếm số lượng lớn nhất với 1.969 chiếc; nhóm từ 12m đến dưới 15m có 625 chiếc và nhóm từ 24m trở lên có 232 chiếc. Tuy nhiên, đến nay mới có hơn 54 tàu khai thác xa bờ hoàn thành lắp đặt thiết bị và phần mềm ghi nhật ký điện tử.

`Khi áp dụng nhật ký khai thác điện tử, 100% thủy sản về bến đều được truy xuất nguồn gốc

Tại cuộc họp thống nhất giải pháp triển khai nhật ký khai thác thủy sản điện tử do bà Phạm Thị Na, Phó Giám đốc Sở NN-MT TPHCM chủ trì, các đơn vị đã thống nhất lộ trình áp dụng theo quy định của Bộ NN-MT. Cụ thể, tàu cá có chiều dài từ 24m trở lên phải hoàn thành áp dụng nhật ký khai thác thủy sản điện tử từ ngày 1-7-2026; nhóm tàu từ 15m đến dưới 24m thực hiện từ ngày 1-9-2026; nhóm tàu từ 12m đến dưới 15m áp dụng từ ngày 1-1-2027.

Theo bà Phạm Thị Na, việc triển khai nhật ký khai thác điện tử là giải pháp quan trọng phục vụ công tác quản lý nghề cá. Đây cũng là yêu cầu cấp thiết để thực hiện các khuyến nghị của EC nhằm sớm gỡ bỏ “thẻ vàng” IUU đối với thủy sản Việt Nam.

Đồng hành cùng ngư dân chuyển đổi

Để thực hiện nhật ký khai thác thủy sản điện tử, chủ tàu phải trang bị thiết bị và phần mềm chuyên dụng từ các đơn vị được Bộ NN-MT cho phép tích hợp với hệ thống dùng chung, gồm Công ty Gto, Công ty Sdivico và Công ty Tcomie. Thuyền trưởng và chủ tàu cũng phải cài đặt ứng dụng nhật ký điện tử để ghi chép, gửi dữ liệu ngay trong quá trình khai thác trên biển.

Bày tỏ đồng thuận với chủ trương hiện đại hóa quản lý nghề cá, tuy nhiên nhiều ngư dân băn khoăn về chi phí đầu tư và khả năng tiếp cận công nghệ. Ngư dân Nguyễn Văn Nhỏ (xã Long Hải) cho biết, phần lớn lao động đi biển đã quen ghi chép thủ công nên cần được tập huấn, hướng dẫn cụ thể để sử dụng thành thạo phần mềm điện tử.

Ngư dân Nguyễn Đình Ngọc (phường Vũng Tàu) cho rằng, chi phí mua sắm thiết bị và duy trì dịch vụ hàng tháng tạo thêm áp lực đối với nhiều chủ tàu trong bối cảnh hoạt động khai thác gặp nhiều khó khăn. Ngư dân mong muốn được hỗ trợ một phần kinh phí trong giai đoạn đầu triển khai.

Bên cạnh đó, để tạo thuận lợi cho ngư dân, hệ thống hạ tầng tại các cảng cá cũng phải được nâng cấp đồng bộ. Theo ông Nguyễn Hữu Thi, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và kiểm ngư TPHCM, các cảng cá phải được trang bị máy tính, máy in và đường truyền internet để hỗ trợ chủ tàu hoàn tất thủ tục, in nhật ký khai thác thủy sản điện tử khi tàu cập cảng.

Việc triển khai nhật ký khai thác thủy sản điện tử được xem là một trong những giải pháp trọng tâm của TPHCM nhằm tăng cường quản lý đội tàu, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc thủy sản, đáp ứng các khuyến nghị của EC trong chống khai thác IUU, hướng tới phát triển ngành thủy sản bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế.

Để bảo đảm việc triển khai đạt hiệu quả, Phó Giám đốc Sở NN-MT TPHCM Phạm Thị Na yêu cầu các địa phương khẩn trương thành lập Tổ hỗ trợ tại cơ sở, bảo đảm 100% thuyền trưởng được hướng dẫn sử dụng thành thạo phần mềm; đồng thời duy trì hệ thống vận hành ổn định, kết nối dữ liệu với cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia.

THÀNH HUY