Anh hỗ trợ Việt Nam phát triển điện gió ngoài khơi và tài chính xanh

Vương quốc Anh công bố hai sáng kiến hợp tác khí hậu mới với Việt Nam. Ảnh: Đại sứ quán Anh

Ngày 16/6/2026 tại Hà Nội, Vương quốc Anh công bố hai sáng kiến hợp tác khí hậu mới với Việt Nam, gồm Quan hệ Đối tác thúc đẩy phát triển điện gió ngoài khơi Anh - Việt Nam và Cơ chế tài chính xanh thuộc chương trình UK PACT.

Việc đồng thời triển khai hai sáng kiến mới về điện gió ngoài khơi và tài chính xanh cho thấy quyết tâm của Vương quốc Anh hỗ trợ Việt Nam thực hiện các mục tiêu chuyển đổi năng lượng và tăng trưởng xanh. Đây cũng được xem là bước đi tiếp theo nhằm làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực khí hậu, năng lượng và phát triển bền vững.

ĐẶT NỀN MÓNG PHÁT TRIỂN ĐIỆN GIÓ NGOÀI KHƠI VÀ TƯƠNG LAI NĂNG LƯỢNG BỀN VỮNG

Sáng kiến đầu tiên được công bố là Quan hệ Đối tác thúc đẩy phát triển điện gió ngoài khơi giữa Vương quốc Anh và Việt Nam (UK–Viet Nam Offshore Wind Accelerator Partnership).

Theo đánh giá, Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để trở thành một trong những trung tâm điện gió ngoài khơi của khu vực nhờ đường bờ biển dài, nguồn tài nguyên gió dồi dào và nhu cầu điện năng ngày càng tăng cùng với tốc độ phát triển kinh tế. Trên nền tảng hơn 6 GW công suất điện gió đã được lắp đặt, Quy hoạch Điện VIII điều chỉnh đặt mục tiêu phát triển tới 17.032 MW điện gió ngoài khơi vào năm 2035.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, Việt Nam cần vượt qua nhiều thách thức từ hoàn thiện chính sách, quy hoạch, nâng cao năng lực kỹ thuật cho đến phát triển các dự án quy mô lớn.

Trong bối cảnh đó, chương trình Accelerator nhằm hỗ trợ Việt Nam ở giai đoạn quan trọng của quá trình hình thành và phát triển thị trường điện gió ngoài khơi.

Phó Đại sứ Anh tại Việt Nam Alex Strugnell: Tăng trưởng xanh là một trong những trụ cột quan trọng của Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Anh - Việt Nam. Ảnh: Đại sứ quán Anh

Chương trình được thiết kế theo hướng thực tiễn, kết hợp hỗ trợ kỹ thuật, nghiên cứu và hợp tác quốc tế. Đây cũng là một phần trong các nỗ lực rộng lớn hơn của Anh nhằm hỗ trợ Việt Nam trong khuôn khổ Quan hệ Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP) và các chương trình về đầu tư xanh, tài chính xanh.

Theo kế hoạch, Accelerator sẽ tập trung vào ba nhóm nội dung chính gồm nâng cao năng lực cho các cơ quan quản lý và doanh nghiệp; chia sẻ kinh nghiệm quốc tế dựa trên thế mạnh của Vương quốc Anh trong lĩnh vực điện gió ngoài khơi; đồng thời cung cấp hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu đối với các vấn đề ưu tiên về chính sách và công nghệ.

Chương trình hướng tới xây dựng các điều kiện nền tảng để thúc đẩy phát triển dự án điện gió ngoài khơi trong giai đoạn đầu, nâng cao khả năng huy động vốn và hỗ trợ tích hợp nguồn điện gió ngoài khơi vào hệ thống điện quốc gia. Accelerator sẽ vận hành dưới hình thức nền tảng hợp tác trực tuyến, kết nối các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và đối tác kỹ thuật của hai nước.

Nguồn kinh phí cho chương trình do Bộ An ninh Năng lượng và Phát thải ròng bằng “0” của Anh (DESNZ) cùng Ocean Energy Pathway tài trợ. Carbon Trust là đơn vị tư vấn kỹ thuật chính, trong khi Đại sứ quán Anh tại Việt Nam và Cục Điện lực Việt Nam đóng vai trò điều phối thực hiện.

Phát biểu tại lễ công bố, Phó Đại sứ Anh tại Việt Nam Alex Strugnell nhấn mạnh rằng tăng trưởng xanh là một trong những trụ cột quan trọng của Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Anh - Việt Nam.

Theo ông Alex Strugnell "sáng kiến mới sẽ giúp biến những mục tiêu chung thành hành động cụ thể, đặt nền móng cho sự phát triển của ngành điện gió ngoài khơi và tương lai năng lượng bền vững tại Việt Nam".

Trong khi đó, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long đánh giá cao đề xuất hợp tác từ phía Anh; đồng thời khẳng định, "Bộ Công Thương sẽ phối hợp chặt chẽ để triển khai hiệu quả các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật, nâng cao năng lực trong khuôn khổ JETP".

Ông Long cũng cho rằng chương trình sẽ góp phần hiện thực hóa tiềm năng điện gió ngoài khơi của Việt Nam và mở rộng hợp tác song phương trong lĩnh vực năng lượng sạch.

TĂNG CƯỜNG HỆ SINH THÁI TÀI CHÍNH XANH

Bên cạnh việc hợp tác trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, Vương quốc Anh cũng công bố Cơ chế Tài chính Xanh thuộc chương trình UK PACT (Chương trình Hợp tác Thúc đẩy Chuyển dịch vì Khí hậu của Chính phủ Vương quốc Anh, do Bộ Ngoại giao và Phát triển (FCDO) triển khai). Sáng kiến được triển khai cùng KPMG- một trong 4 tập đoàn cung cấp dịch vụ Kiểm toán, Thuế và Tư vấn lớn nhất thế giới. Mục tiêu sáng kiến hướng tới tăng cường hệ sinh thái tài chính xanh tại Việt Nam, hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Cơ chế mới được xây dựng trên nền tảng Quan hệ Đối tác Đầu tư Xanh Việt Nam - Vương quốc Anh (GIP) nhằm huy động nguồn vốn từ các tổ chức tài chính phát triển và các đối tác thương mại của Anh, đồng thời hỗ trợ hoàn thiện khung pháp lý thông qua chia sẻ chuyên môn và hỗ trợ kỹ thuật.

Sáng kiến cũng tiếp nối những nỗ lực hợp tác trong khuôn khổ JETP, hướng tới huy động 15,5 tỷ USD hỗ trợ quá trình chuyển đổi năng lượng của Việt Nam. Thông qua đó, Anh tái khẳng định cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong thúc đẩy tăng trưởng bền vững, nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế và bảo đảm an ninh năng lượng sạch trong dài hạn.

Một trong những trọng tâm của Cơ chế Tài chính xanh là hỗ trợ mục tiêu xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC). Chương trình sẽ hỗ trợ xây dựng các khuôn khổ pháp lý phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế, lồng ghép các nguyên tắc tài chính xanh và tài chính bền vững ngay từ giai đoạn đầu phát triển trung tâm.

Theo kỳ vọng, điều này sẽ giúp VIFC trở thành một trung tâm tài chính có uy tín quốc tế, thu hút dòng vốn đầu tư xanh chất lượng cao và định hướng nguồn vốn tư nhân vào các lĩnh vực kinh tế trọng điểm của Việt Nam.

Bà Seema Malhotra, Thứ trưởng phụ trách khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương thuộc Bộ Ngoại giao và Phát triển Anh, cho biết hai nước đang cùng chia sẻ một tầm nhìn về tăng trưởng xanh theo hướng bền vững, có khả năng chống chịu và hướng tới tương lai.

"Thông qua Quan hệ Đối tác Đầu tư Xanh và Cơ chế Tài chính xanh UK PACT, Anh và Việt Nam sẽ cùng huy động dòng vốn xanh, củng cố thị trường và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp, qua đó tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế bền vững trong dài hạn", bà Seema Malhotra nhấn mạnh.

Chu Khôi