[Ảnh] Hành trình tri ân: Khai quật và lấy mẫu ADN hơn 400 ngôi mộ liệt sĩ tại Nghĩa trang Mai Dịch

Hài cốt liệt sĩ được cán bộ chiến sĩ đưa ra khu vực lấy mẫu ADN.

Nhiệm vụ lần này được thực hiện bởi các cán bộ, chiến sĩ đến từ Sư đoàn Bộ binh 301 và Tiểu đoàn Công binh 544 với mục tiêu là khai quật 469 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính.

Hầu hết các liệt sĩ đã nằm lại đây từ 70-80 năm trước, phần lớn là các liệt sĩ hy sinh từ thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Do thời gian vùi lấp đã quá lâu, việc xác định chính xác vị trí cốt và khai quật đòi hỏi sự tỉ mỉ, công phu và hoàn toàn dựa vào sức người.

Xác định vị trí và đào sâu: Lực lượng công binh phải tiến hành khoan thăm dò, hạ độ sâu xuống từ 2,5m đến 2,8m mới có thể chạm tới các tiểu cốt.

Tiến độ công việc hiện đang được đẩy nhanh với mục tiêu hoàn thành trước ngày 10/10/2026. Để bảo đảm tiến độ, các chiến sĩ phải duy trì cường độ làm việc cao. Ca sáng từ 5 giờ và kéo dài đến 11 giờ 30 phút. Ca chiều từ 13 giờ 30 phút và kết thúc vào lúc 18 giờ 30 phút. Trung bình mỗi ngày, toàn đội phấn đấu hoàn thành từ 20 trở lên.

Khó khăn lớn nhất trong quá trình thi công là điều kiện thời tiết. Khi trời mưa to, nước dồn vào các hố khai quật gây ngập úng. Lực lượng thi công bắt buộc phải dừng tay, che chắn bảo vệ hố đào và chờ tạnh mưa mới có thể dùng máy bơm hút cạn nước để tiếp tục làm việc.

Trung tá, Bác sĩ Nguyễn Đăng Thắng, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội cho biết: Lực lượng lấy mẫu được chia làm hai tổ, mỗi tổ gồm 5 thành viên, trong đó 2 người trực tiếp lấy mẫu (gồm cán bộ pháp y và quân y), 1 người phụ trách ghi chép hồ sơ biên bản, 1 người rửa dụng cụ và 1 người làm công tác vệ sinh, khử khuẩn. Đối với những phần mộ khó lấy mẫu do lẫn nhiều bùn đất hoặc có hiện tượng sập lún, tổ công tác phải đưa toàn bộ đất bùn trong tiểu lên một tấm nilon đã được khử trùng, dàn đều để tìm kiếm tỉ mỉ từng đoạn xương hoặc chiếc răng.

Tiêu chuẩn lấy mẫu rất nghiêm ngặt, kíp kỹ thuật ưu tiên lấy xương ống dài từ 5 đến 7,5cm (thường cố gắng lấy đoạn 7cm để vừa vặn với hộp bảo quản tiêu chuẩn 9cm). Trong trường hợp phần xương đã tiêu tâm, không còn nguyên vẹn, đội sẽ tận dụng tối đa để thu thập toàn bộ số răng còn lại của liệt sĩ nhằm phục vụ công tác xét nghiệm.

Thượng tá Trần Minh Tú, Phó Chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn Bộ binh 301, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội cho biết: Đối với các chiến sĩ trẻ, phần lớn là tân binh vừa nhập ngũ, chưa từng tiếp xúc với công việc tương tự, nên khi mới thực hiện nhiệm vụ có đôi chút bỡ ngỡ. Tuy nhiên, đơn vị đã tổ chức tập huấn, quán triệt tư tưởng kỹ lưỡng ngay tại thực địa. Nhờ đó, 100% cán bộ, chiến sĩ đều thấu hiểu ý nghĩa lớn lao của công việc tri ân này. Bằng tinh thần trách nhiệm, lòng biết ơn và sự tôn nghiêm tuyệt đối, các chiến sĩ trẻ đã vượt qua những trở ngại về tâm lý cũng như sự khắc nghiệt của thời tiết để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Ngay sau khi hoàn thành công tác lấy mẫu ADN, các liệt sĩ sẽ được chuyển sang khu vực chờ.

Các liệt sĩ được đặt theo từng vị trí và được ghi rõ thông tin.

Sau khi xây hoàn thiện phần mộ, các chiến sĩ sẽ chuyển các liệt sĩ về lại vị trí ban đầu bảo đảm công tác xác định sau khi có kết quả giám định ADN.

THẾ ĐẠI