Ảnh báo chí và trách nhiệm trách nhiệm của người cầm máy với lịch sử

Nhà báo Lam Thanh

- Phóng viên: Nhiều người cho rằng ảnh báo chí và ảnh nghệ thuật là hai dòng chảy khác nhau, theo ông, đâu là điểm gặp gỡ để hai yếu tố này có thể hòa quyện trong cùng một tác phẩm?

- Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Á: Điểm gặp gỡ của hai yếu tố này có thể hòa quyện trong cùng một tác phẩm đó là sự trung thực. Theo tôi, yếu tố trung thực trong tác phẩm là điều rất quan trọng. Hiện nay ở Việt Nam, ảnh báo chí và ảnh nghệ thuật đều được mọi người khai thác rất mạnh mẽ, tạo nên hai trường phái mang nét đặc trưng rất đặc biệt.

- Trong quá trình thực hiện các dự án như về lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, phòng chống dịch Covid-19 hay những nhân vật truyền cảm hứng, ông thường ưu tiên yếu tố nào trước: tính thời sự của ảnh báo chí hay giá trị thẩm mỹ của ảnh nghệ thuật?

- Tôi dành sự ưu tiên cho tính thời sự của ảnh báo chí bởi vì ảnh báo chí luôn mang hơi thở của cuộc sống, nhất là về đề tài đương đại. Bên cạnh đó, tôi thường lồng ghép để đưa vào giá trị thẩm mỹ của ảnh nghệ thuật. Có vậy, ảnh mới mang giá trị riêng, buộc người xem phải suy nghĩ và động não để họ “thẩm định” được dụng ý của tác giả.

Ảnh bìa quyển sách 50 năm Sức mạnh Việt Nam

- Nhiều tác phẩm của ông vừa mang giá trị tư liệu lịch sử, vừa tạo được cảm xúc mạnh với người xem. Theo ông, một bức ảnh báo chí cần có những yếu tố gì để vượt qua giá trị thông tin đơn thuần và trở thành tác phẩm có sức sống lâu dài?

- Một bức ảnh báo chí phải có những yếu tố như bám sát cho bằng được đề tài, luôn đi tìm những yếu tố mới. Để tác phẩm có sức sống lâu dài thì tác phẩm đó phải có tính nhân văn trong câu chuyện mà tác giả muốn chia sẻ đến mọi người.

Phút giây xúc động khi các chiến sĩ trẻ diễn tập dưới mưa tầm tả chuẩn bị mừng đại lễ 50 năm đất nước thống nhất

- Trong thời đại mà ai cũng có thể ghi lại khoảnh khắc bằng điện thoại, ông cho rằng lợi thế lớn nhất của người làm ảnh báo chí chuyên nghiệp nằm ở đâu để tạo nên những bức ảnh vừa đúng sự thật vừa giàu tính nghệ thuật?

- Tôi duy trì việc đọc báo mỗi ngày nên đó cũng là lợi thế để tôi nắm bắt được xu hướng hiện tại cũng như theo kịp những vấn đề thời sự mới nhất trong cuộc sống. Bên cạnh đó, là người thích xê dịch nên tôi luôn có những góc nhìn mới về xã hội đương đại, đặc biệt là những góc nhìn tích cực trong đời sống, vẫn luôn tồn tại bên cạnh những mặt trái tiêu cực. Chính những lợi thế như vừa nêu đã giúp cho những dự án sách ảnh của tôi luôn tạo được những bất ngờ vì cách tôi xây dựng câu chuyện bằng hình ảnh vừa có tình, có lý, dẫn đến việc tác nghiệp ảnh báo chí luôn dễ dàng, đồng thời tính nghệ thuật cũng luôn được tôi trau chuốt trước khi bấm máy.

TP.Hồ Chí Minh đón mừng xuân mới

- Ông từng chia sẻ rằng mỗi bức ảnh không chỉ là một khoảnh khắc mà còn là trách nhiệm của người cầm máy với lịch sử. Vậy theo ông, việc kết hợp giữa ảnh báo chí và ảnh nghệ thuật có góp phần giúp lưu giữ lịch sử và lan tỏa những giá trị tích cực tới công chúng tốt hơn như thế nào?

- Đối với tôi, việc kết hợp giữa ảnh báo chí và ảnh nghệ thuật luôn phải song hành. Ảnh báo chí mang tính thời sự nhưng khi thêm tính nghệ thuật sẽ giúp cho bức ảnh mềm mại hơn, đi sâu vào lòng người và như vậy sẽ lưu giữ lịch sử, lan tỏa những giá trị tích cực tới công chúng tốt hơn.

Lễ hội Sắc vàng Tam Cốc 2026 mang đậm bản sắc văn hóa nông nghiệp lan tỏa thông điệp bảo vệ thiên nhiên, môi trường sống

- Nếu chỉ được gửi gắm một thông điệp tới những người trẻ đang theo đuổi ảnh báo chí hôm nay, ông muốn họ nhớ điều gì để có thể tạo ra những bức ảnh vừa chân thực, vừa có giá trị nghệ thuật và sức sống lâu bền với thời gian?

- Thông điệp của tôi là phải sống thật với cảm xúc, trung thực với bản thân, sống tốt và có trách nhiệm với xã hội.

- Chúc ông sức khỏe và trân trọng cảm ơn!

Lam Thanh