'Angry Tortoise': Nỗ lực mới của Mỹ để bắt kịp cuộc đua siêu thanh

Nhiều năm qua, Mỹ được cho là tụt lại phía sau trong lĩnh vực vũ khí siêu thanh so với Nga và Trung Quốc. Theo một báo cáo của Quốc hội Mỹ năm 2025, cả hai quốc gia này đều đã phát triển và triển khai một số hệ thống vũ khí siêu thanh, trong đó có những loại có thể mang đầu đạn hạt nhân.

Trong bối cảnh đó, Phòng Nghiên cứu Không quân Mỹ (Air Force Research Laboratory – AFRL) đã giới thiệu dự án Angry Tortoise tại một hội nghị quân sự vào tháng 9 năm ngoái. Theo các thông tin ban đầu, đây là một nền tảng thử nghiệm nhằm đánh giá các công nghệ động cơ và hệ thống bay mới cho các phương tiện siêu thanh tương lai.

Tên gọi “Angry Tortoise” được cho là mang tính hài hước, ám chỉ việc Không quân Mỹ đang nỗ lực tăng tốc trong cuộc cạnh tranh công nghệ với các đối thủ.

Tìm kiếm bước đột phá công nghệ

Trong lĩnh vực quân sự, thuật ngữ vũ khí siêu thanh thường được dùng để chỉ các phương tiện có thể di chuyển với tốc độ từ Mach 5 trở lên, tức gấp năm lần tốc độ âm thanh. Ngoài tốc độ rất cao, các hệ thống này còn được chú ý nhờ khả năng cơ động trong quá trình bay, khiến việc đánh chặn trở nên khó khăn hơn so với các loại tên lửa truyền thống.

Một số chuyên gia cho rằng chính yếu tố cơ động ở tốc độ siêu thanh mới là đặc điểm phân biệt các hệ thống vũ khí siêu thanh “thực sự” với các tên lửa đạn đạo thông thường vốn cũng có thể đạt tốc độ rất cao trong quỹ đạo bay.

Chẳng hạn, Nga từng tuyên bố tên lửa Kinzhal có khả năng bay với tốc độ trên Mach 5 và cơ động linh hoạt. Tuy nhiên, một số chuyên gia phương Tây cho rằng Kinzhal thực chất là biến thể của tên lửa đạn đạo phóng từ trên không.

Tiến sĩ Jeffrey Lewis, chuyên gia thuộc Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến vũ khí hạt nhân James Martin (Mỹ), từng nhận định Kinzhal “về cơ bản giống một tên lửa đạn đạo phóng từ máy bay”, và việc gọi nó là vũ khí siêu thanh chủ yếu dựa trên tốc độ bay.

Động cơ mới và hướng tiếp cận chi phí thấp

Điểm đáng chú ý trong dự án Angry Tortoise là động cơ Draper, do công ty hàng không vũ trụ Ursa Major (Mỹ) phát triển.

Theo nhà sản xuất, Draper là động cơ có lực đẩy khoảng 4.000 pound, sử dụng hệ thống nhiên liệu lỏng nhưng được thiết kế để duy trì khả năng lưu trữ tương tự các động cơ nhiên liệu rắn. Điều này giúp giảm một số hạn chế của nhiên liệu lỏng truyền thống, vốn có tính ăn mòn và khó lưu trữ trong thời gian dài.

Động cơ này sử dụng hỗn hợp nhiên liệu hydrogen peroxide và dầu hỏa, có độ ổn định cao hơn và có thể lưu trữ ở nhiệt độ phòng. Nhờ đó, hệ thống có thể đáp ứng yêu cầu phóng nhanh – một yếu tố quan trọng đối với các phương tiện quân sự.

Ngoài ra, hệ thống nhiên liệu lỏng còn cho phép khởi động lại động cơ nhiều lần trong chuyến bay, trong khi động cơ nhiên liệu rắn chỉ hoạt động liên tục cho đến khi nhiên liệu cháy hết. Khả năng này có thể giúp phương tiện điều chỉnh quỹ đạo linh hoạt hơn.

Một điểm đáng chú ý khác là Draper được chế tạo chủ yếu bằng công nghệ in 3D, với khoảng 60% linh kiện được sản xuất theo phương pháp này. Cách tiếp cận này được cho là giúp rút ngắn thời gian sản xuất và giảm chi phí so với các phương pháp chế tạo truyền thống.

Động cơ Draper cũng được phát triển dựa trên kinh nghiệm từ Hadley, một động cơ khác của Ursa Major từng đạt tốc độ siêu thanh ổn định trong các thử nghiệm trước đó.

Thử nghiệm bước đầu

Theo kế hoạch, chuyến bay thử nghiệm của Angry Tortoise dự kiến được tiến hành tại bãi thử White Sands Missile Range ở bang New Mexico (Mỹ) – khu vực từng diễn ra vụ thử bom nguyên tử Trinity năm 1945.

Tuy nhiên, trong chuyến thử nghiệm ban đầu, phương tiện này chỉ đạt tốc độ khoảng Mach 2, thấp hơn nhiều so với ngưỡng siêu thanh. Nguyên nhân được cho là do những hạn chế về phạm vi bay tại bãi thử, bởi các phương tiện siêu thanh có thể nhanh chóng vượt ra ngoài khu vực kiểm soát.

Theo một số nguồn tin quốc phòng, Ursa Major đang xem xét khả năng tiến hành các thử nghiệm tầm xa hơn trên khu vực Thái Bình Dương vào năm 2026, nhằm đánh giá đầy đủ hơn hiệu suất của hệ thống.

Bài toán còn bỏ ngỏ

Hiện Angry Tortoise chưa phải là một chương trình vũ khí hoàn chỉnh mà chủ yếu đóng vai trò nền tảng thử nghiệm công nghệ.

Những năm gần đây, một số chương trình siêu thanh của Mỹ từng gặp khó khăn hoặc bị hủy bỏ. Chẳng hạn, dự án Air-Launched Rapid Response Weapon (ARRW) của Không quân Mỹ đã phải tạm dừng sau nhiều lần thử nghiệm không đạt yêu cầu.

Một chương trình khác là Hypersonic Air-Launched Offensive Anti-Surface (HALO), được kỳ vọng phát triển tên lửa chống hạm siêu thanh, cũng từng đối mặt với nguy cơ bị cắt giảm do hạn chế ngân sách.

Vì vậy, kết quả của các thử nghiệm sắp tới sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá liệu Angry Tortoise có thể trở thành nền tảng cho các hệ thống vũ khí siêu thanh thế hệ mới của Mỹ hay không.

(Tổng hợp)

Hoài Anh