Ấn Độ tuyên bố khống chế dịch virus Nipah, các nước châu Á nâng mức cảnh giác

Nguồn lây virus Nipah chủ yếu từ dơi ăn quả. Ảnh: HCDC

Ổ dịch được kiểm soát

Theo tờ The Straits Times, Chính phủ Ấn Độ khẳng định tình hình đang được theo dõi chặt chẽ và mọi biện pháp y tế cần thiết đã được triển khai. Đến nay, ổ dịch chỉ ghi nhận hai ca nhiễm được xác nhận, chưa phát hiện trường hợp nào bên ngoài lãnh thổ Ấn Độ.

Động thái trấn an này được đưa ra khi một loạt quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Việt Nam, Trung Quốc, Hong Kong và Đài Loan nâng mức cảnh báo, tăng cường sàng lọc hành khách đến từ Ấn Độ, đặc biệt là các chuyến bay xuất phát từ Kolkata.

Hai ca nhiễm tại Tây Bengal là nhân viên y tế của một bệnh viện tư ở thành phố Barasat, khu vực ngoại ô Kolkata. Kết quả xét nghiệm ban đầu phát hiện virus vào ngày 11/1 và được xác nhận chính thức hai ngày sau đó.

Cả hai bệnh nhân đều khởi phát với triệu chứng sốt và nhanh chóng xuất hiện biến chứng thần kinh do viêm não. Một người đã hồi phục, trong khi người còn lại đang trong tình trạng nguy kịch và phải thở máy. Cơ quan y tế đã truy vết tổng cộng 196 trường hợp tiếp xúc gần, tất cả đều cho kết quả âm tính.

Virus Nipah là gì và vì sao đặc biệt nguy hiểm?

Virus Nipah là bệnh truyền nhiễm lây từ động vật sang người, chủ yếu từ dơi ăn quả. Con người có thể nhiễm bệnh khi tiếp xúc gần với động vật mang mầm bệnh hoặc tiêu thụ thực phẩm bị ô nhiễm, phổ biến nhất là nhựa chà là tươi. Virus cũng có thể lây từ người sang người thông qua tiếp xúc gần với dịch tiết cơ thể.

Thời gian ủ bệnh thường kéo dài từ 5 đến 14 ngày, với các triệu chứng ban đầu như sốt, đau đầu, nôn ói, ho và khó thở. Trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể co giật, lú lẫn, rối loạn ý thức do viêm não tiến triển nhanh. Tỷ lệ tử vong của Nipah rất cao, dao động từ 40% đến 75%, trong khi hiện chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu.

Virus này được đặt tên theo làng Sungai Nipah ở Malaysia, nơi ghi nhận đợt bùng phát đầu tiên năm 1998 khiến hơn 100 người tử vong và buộc phải tiêu hủy hơn một triệu con lợn. Năm 1999, Singapore cũng từng ghi nhận các ca nhiễm liên quan đến lợn sống nhập khẩu.

Theo các chuyên gia dịch tễ tại Tây Bengal, ổ dịch lần này nhiều khả năng bắt nguồn từ một ca lây truyền trực tiếp từ dơi sang người. Trường hợp nghi nhiễm đầu tiên được cho là một phụ nữ 55 tuổi từng uống nhựa chà là sống, sau đó xuất hiện sốt và suy hô hấp cấp, tử vong vào cuối tháng 12/2025.

Hai nhân viên y tế được cho là đã nhiễm virus trong quá trình chăm sóc bệnh nhân này, khi các biện pháp phòng hộ chưa được tuân thủ đầy đủ. Việc phát hiện sớm, xét nghiệm khẩn cấp và khoanh vùng nhanh chóng đã giúp ngăn chặn chuỗi lây nhiễm rộng hơn.

Giới chức y tế địa phương khuyến cáo người dân không sử dụng nhựa chà là tươi, tránh ăn trái cây có dấu hiệu bị dơi cắn và hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng sốt cao, rối loạn hô hấp hoặc thần kinh.

Châu Á siết chặt kiểm soát dịch tại cửa khẩu

Trước nguy cơ lan rộng của virus Nipah, nhiều quốc gia châu Á đã triển khai các biện pháp phòng ngừa ở mức cao. Thái Lan tiến hành sàng lọc thân nhiệt hàng nghìn hành khách từ Ấn Độ và yêu cầu các bệnh viện chuẩn bị khu cách ly. Indonesia tăng cường kiểm soát y tế tại sân bay quốc tế lớn nhất nước này bằng máy quét nhiệt và đội ngũ y tế túc trực.

Malaysia duy trì giám sát y tế tại tất cả cửa khẩu quốc tế, đồng thời yêu cầu nhân viên sân bay đeo khẩu trang phòng dịch. Việt Nam yêu cầu tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca nghi nhiễm tại cộng đồng và cơ sở y tế. Trung Quốc, Hong Kong và Đài Loan cũng đồng loạt nâng mức cảnh báo, khuyến cáo người dân tránh đến vùng có dịch và hạn chế tiếp xúc với dơi, lợn cũng như thực phẩm có nguy cơ nhiễm virus.

Các chuyên gia nhận định nguy cơ đối với cộng đồng nói chung vẫn ở mức thấp, song nhấn mạnh việc phát hiện sớm, cách ly kịp thời và truy vết tiếp xúc là chìa khóa để ngăn virus Nipah bùng phát trên diện rộng.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc