Ấn Độ không thông qua dự luật tăng tỷ lệ đại diện của phụ nữ trong quốc hội

Phụ nữ Ấn Độ tuần hành đòi quyền lợi

Đây là lần đầu tiên trong 12 năm nắm quyền, một đề xuất sửa đổi hiến pháp do chính phủ Đảng Bharatiya Janata (BJP) của Thủ tướng Narendra Modi đưa ra đã không được quốc hội Ấn Độ thông qua. Thất bại này diễn ra sau một cuộc tranh luận nảy lửa, trong đó chính phủ bị cáo buộc thực hiện một "cuộc tấn công vào nền dân chủ" khi gắn dự luật dành riêng 1/3 số ghế tại quốc hội cho phụ nữ với một hoạt động đầy tranh cãi mang tên "phân chia lại địa giới".

Quy trình này sẽ vẽ lại các đơn vị bầu cử quốc hội dựa trên số liệu dân số từ cuộc điều tra năm 2011, dự kiến làm tăng số lượng nghị sĩ tại Hạ viện từ 543 lên khoảng 850 người.

Thủ tướng Narendra Modi trong một lần tiếp xúc cử tri nữ

Vì là một biện pháp mang tính hiến pháp, dự luật đòi hỏi phải có đa số 2/3 phiếu thuận, điều này là thách thức lớn cho đảng BJP và Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) vốn không nắm giữ đa số tuyệt đối. Trong kết quả kiểm phiếu cuối cùng, có 298 nghị sĩ bỏ phiếu thuận và 230 nghị sĩ bỏ phiếu chống.

Các đảng đối lập thường xuyên chia rẽ của Ấn Độ đã thể hiện sự thống nhất hiếm hoi để phản đối dự luật. Bà Priyanka Gandhi Vadra, thành viên đảng Quốc đại Ấn Độ, gọi đây là một "cuộc tấn công công khai" vào nền dân chủ. Trong khi một nhân vật cấp cao khác, ông Gaurav Gogoi, cáo buộc chính phủ Modi đang cố gắng "dùng xe ủi" để thông qua việc phân chia lại địa giới bằng cửa sau.

Phân chia lại địa giới là một trong những vấn đề gây chia rẽ nhất tại Ấn Độ. Nó đặc biệt gây tranh cãi ở các bang miền Nam thịnh vượng hơn như Tamil Nadu và Kerala - những nơi đã thành công trong việc giảm tốc độ tăng trưởng dân số trong những năm gần đây và lo ngại rằng quyền đại diện chính trị của họ sẽ bị trừng phạt. Trong khi đó, các bang miền Bắc nghèo hơn nhưng đông dân hơn - vốn được coi là "thành trì" chính trị của đảng BJP - sẽ được hưởng lợi nhiều nhất về số ghế nếu bản đồ được vẽ lại.

Lần cuối cùng bản đồ bầu cử của Ấn Độ được vẽ lại là vào năm 1971 và các bang miền Nam muốn giữ nguyên các ranh giới đó thêm ít nhất 25 năm nữa.

Các nghị sĩ từ đảng Dravida Munnetra Kazhagam (DMK), đảng cầm quyền tại bang Tamil Nadu, đã đến quốc hội trong trang phục màu đen để phản đối. Trước đó, Thủ hiến bang Tamil Nadu, ông MK Stalin, đã mô tả dự luật này là một "hình phạt" đối với các bang miền Nam và đã đốt một bản sao của dự luật bên ngoài tòa nhà quốc hội.

Các nghị sĩ đối lập đặt câu hỏi tại sao việc đại diện của phụ nữ lại bị gắn chặt với một hoạt động chính trị lớn hơn nhiều. Ông Rahul Gandhi, một nhân vật chủ chốt của đảng Quốc đại, phát biểu: "Sự thật đầu tiên là đây không phải dự luật vì phụ nữ. Nó không liên quan gì đến việc trao quyền cho phụ nữ cả. Đây là một nỗ lực nhằm thay đổi bản đồ bầu cử của Ấn Độ".

Trước đó, một dự luật dành riêng 1/3 số ghế cho phụ nữ đã được quốc hội nhất trí thông qua vào năm 2023 nhưng việc thực thi đã bị trì hoãn cho đến ít nhất là năm 2029 do một số quy trình bầu cử. Đảng BJP khẳng định dự luật mới này sẽ đẩy nhanh việc áp dụng hạn ngạch nữ giới tại quốc hội.

Thủ tướng Modi cho biết: "Tất cả chúng ta đừng bỏ lỡ cơ hội quan trọng này để dành sự ưu tiên cho phụ nữ. Tôi đến đây để kêu gọi các vị - đừng nhìn nhận vấn đề này qua lăng kính chính trị, đây là vì lợi ích quốc gia".

Phụ nữ trong quốc hội

Tại quốc hội, Bộ trưởng Nội vụ Amit Shah cho biết việc phân chia lại địa giới là cần thiết để phản ánh sự gia tăng dân số ở một quốc gia hơn 1,4 tỷ dân. "Mỗi cử tri nên có giá trị quyền lợi ngang nhau và sau đợt mở rộng này, chúng tôi tin rằng họ sẽ có được điều đó", ông nói.

Đáp lại, nghị sĩ đối lập Shashi Tharoor nói rằng việc liên kết hạn ngạch phụ nữ với phân chia địa giới "về cơ bản là đang bắt giữ khát vọng của phụ nữ Ấn Độ làm con tin cho một trong những hoạt động chính trị gây tranh cãi nhất trong lịch sử. Chúng ta đang đối mặt với rủi ro tạo ra một sự chuyên chế của đa số nhân khẩu học, nơi một vài bang lớn và nghèo về lý thuyết có thể định đoạt số phận của cả đất nước", ông Tharoor cho hay.

Nguồn: Guardian

Nhu Thụy