Ai được hưởng lợi từ cuộc khủng hoảng dầu mỏ?

Cuộc chiến tại Iran dường như đang thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển dịch sang năng lượng sạch, trở thành chất xúc tác cho các tập đoàn điện gió khi nhiều quốc gia bắt đầu đánh giá lại vai trò của năng lượng tái tạo trong quá trình đảm bảo an ninh năng lượng.

Nhà sản xuất tua-bin gió Vestas của Đan Mạch công bố lợi nhuận quý 1/2026 tăng mạnh vượt kỳ vọng, nhờ hoạt động vận hành hiệu quả hơn ở cả mảng điện gió trên bờ và ngoài khơi.

Tập đoàn tiện ích Orsted của Đan Mạch cũng ghi nhận lợi nhuận ba tháng đầu năm cao hơn kỳ vọng. Trong khi đó, Equinor của Na Uy - vốn chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực dầu khí - cho biết cuộc khủng hoảng Trung Đông đang tạo cú hích cho lợi nhuận từ mảng công nghệ sạch của tập đoàn.

Ông Torgrim Reitan, Giám đốc tài chính Equinor chia sẻ, động lực của quá trình chuyển dịch năng lượng đã thay đổi rõ rệt trong bối cảnh chiến sự Iran, từ ưu tiên giảm phát thải carbon sang các vấn đề như an ninh năng lượng, tự chủ và độc lập năng lượng.

“Tại châu Âu, chúng tôi nhận thấy động lực thúc đẩy xu hướng này đang diễn ra rất mạnh mẽ”, ông Reitan nói trên CNBC trong chương trình “Europe Early Edition”.

Equinor, doanh nghiệp vừa ghi nhận lợi nhuận quý mạnh nhất trong ba năm, hiện đang triển khai ba dự án điện gió ngoài khơi quy mô lớn tại Mỹ, Ba Lan và Anh. Trong đó, dự án tại Anh được kỳ vọng sẽ trở thành trang trại điện gió ngoài khơi lớn nhất thế giới khi đi vào vận hành.

Tập đoàn dầu khí này cũng nối dài danh sách các doanh nghiệp năng lượng báo lãi lớn trong quý 1, hưởng lợi từ giá nhiên liệu hóa thạch tăng mạnh kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát từ ngày 28/2.

Các chuyên gia phân tích nhận định, cú sốc năng lượng do chiến sự Iran gây ra có thể thúc đẩy các quốc gia tăng đầu tư vào năng lượng sạch - xu hướng được dự báo sẽ mang lại lợi ích cho những doanh nghiệp có hoạt động liên quan đến công nghệ xanh.

“Ưu tiên của chúng tôi là triển khai các dự án đang phát triển. Xa hơn nữa, chúng tôi sẽ cần nhìn thấy mức lợi nhuận đáng kể từ mảng này để tiếp tục đầu tư. Tuy nhiên, chúng tôi tin rằng những gì đang diễn ra hiện nay thực sự sẽ hỗ trợ cải thiện lợi nhuận cho các ngành công nghiệp chuyển đổi năng lượng”, ông Reitan nhấn mạnh.

CHÂU ÂU TĂNG TỐC CHUYỂN ĐỔI NĂNG LƯỢNG

Doanh nghiệp Orsted của Đan Mạch cho biết những diễn biến tại Trung Đông đã tái khẳng định sự cần thiết của việc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng tại châu Âu, đặc biệt nhấn mạnh vai trò của điện gió ngoài khơi như một trụ cột quan trọng trong quá trình này.

“Khi nhìn vào những gì đang diễn ra trên thế giới, không có lý do gì để châu Âu không tăng tốc chuyển dịch sang năng lượng tái tạo. Châu Âu đang chi hàng tỷ USD mỗi tuần để nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch, nhưng điều đó không nhất thiết phải tiếp tục”, CEO Orsted Rasmus Errboe nói rõ trong một tuyên bố.

Ông nhấn mạnh, điện gió ngoài khơi và các nguồn năng lượng tái tạo khác có thể cung cấp nguồn điện an toàn, xanh và giúp giảm đáng kể tổng chi phí năng lượng cho các hộ gia đình cũng như doanh nghiệp khi được triển khai trên quy mô lớn.

Orsted từng gặp khó khăn trong những năm gần đây do chi phí tăng cao và gián đoạn chuỗi cung ứng, nhưng hiện đang chuyển sự tập trung sang thị trường châu Âu, sau khi điện gió tại Mỹ vấp phải sự phản đối từ Nhà Trắng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump từ lâu đã nhiều lần chỉ trích điện gió. Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới đầu năm nay, ông cho rằng tua-bin gió phá hủy đất đai và gây thua lỗ, đồng thời công kích chính sách năng lượng của Liên minh châu Âu (EU).

Ủy viên Khí hậu EU Wopke Hoekstra khi đó đã bác bỏ những chỉ trích của ông Trump, cho rằng điều này không có gì mới, đồng thời khẳng định châu Âu có quan điểm hoàn toàn khác về quá trình từ bỏ nhiên liệu hóa thạch.

AI THÚC ĐẨY NHU CẦU NĂNG LƯỢNG SẠCH

CEO Vestas Henrik Andersen mới đây đã hoan nghênh kết quả kinh doanh quý 1 tốt nhất kể từ năm 2018 của công ty, đồng thời cho rằng kết quả vượt kỳ vọng này tạo tín hiệu tích cực cho phần còn lại của năm.

“Chúng tôi đang ở vị thế tốt hơn nhiều so với dự đoán vài tháng trước”, ông Andersen chia sẻ với CNBC trong chương trình “Squawk Box Europe”.

Khi được hỏi liệu công ty có làm việc với các nhà phát triển trung tâm dữ liệu để thảo luận về cách năng lượng tái tạo có thể hỗ trợ sự bùng nổ AI hay không, CEO Vestas tiết lộ rằng ông sẽ có chuyến công tác tới Mỹ và đây cũng là một phần mục tiêu của chuyến đi.

Trong phát biểu được cho là nhắm tới Tổng thống Trump, ông Andersen nói: “Chỉ vì một người có thể có cách nhìn sai lệch về thực tế, điều đó không khiến phần còn lại của cộng đồng phải thay đổi. Mọi thứ vẫn đang tiếp tục tiến lên”.

Tuy nhiên, không phải ai cũng tin rằng giới đầu tư sẽ nhanh chóng chấp nhận quan điểm cho rằng căng thẳng địa chính trị hiện nay có thể thúc đẩy mạnh chu kỳ đầu tư vào năng lượng tái tạo trong ngắn hạn.

“Nhìn chung, dù các lo ngại về an ninh năng lượng có thể củng cố triển vọng dài hạn cho năng lượng tái tạo, chúng tôi vẫn thấy rất ít bằng chứng cho thấy xung đột Iran đang tạo ra thay đổi mang tính bước ngoặt đối với các yếu tố cơ bản trong ngắn hạn”, ông Tancrede Fulop, chuyên gia phân tích cổ phiếu cấp cao tại Morningstar, nhận định qua email gửi CNBC.

Theo ông Fulop, trong số hai doanh nghiệp, Vestas hiện ở vị thế thuận lợi hơn để hưởng lợi từ bất kỳ sự tăng tốc nào trong triển khai năng lượng tái tạo, trong khi Orsted vẫn đang tập trung chủ yếu vào việc thực hiện các dự án hiện có trong danh mục đầu tư.

Lâm Minh