AI đẩy giá thiết bị công nghệ tăng mạnh

Kể từ cuối năm ngoái, nhiều chuyên gia đã khuyến nghị người tiêu dùng nên mua các thiết bị công nghệ sớm thay vì trì hoãn. Nguyên nhân là giá của nhiều sản phẩm điện tử đang tăng nhanh do tình trạng thiếu hụt chip nhớ (RAM) và chip lưu trữ thể rắn (SSD) trên toàn cầu.

Những diễn biến trong thời gian gần đây cho thấy xu hướng này đã trở thành hiện thực. Giá của máy tính, máy tính bảng, điện thoại thông minh và máy chơi game đều đã tăng đáng kể, đồng nghĩa với việc những ai chưa kịp mua thiết bị cần thiết sẽ phải chi nhiều tiền hơn so với trước đây, thậm chí ở một số sản phẩm mức tăng là rất lớn.

GIÁ THIẾT BỊ ĐIỆN TỬ LEO THANG

Làn sóng đầu tư xây dựng các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những tác động dây chuyền lên toàn bộ ngành điện tử tiêu dùng. Khi nhu cầu phát triển các mô hình AI ngày càng bùng nổ, nhu cầu đối với chip nhớ và chip lưu trữ cũng tăng mạnh.

Tuy nhiên, các máy chủ AI không sử dụng cùng loại bộ nhớ như máy tính hay điện thoại thông thường mà cần những dòng chip tiên tiến hơn, có giá trị cao hơn và mang lại lợi nhuận lớn hơn cho các nhà sản xuất.

Trong bối cảnh năng lực sản xuất chip trên toàn cầu có giới hạn, các hãng bán dẫn buộc phải ưu tiên dây chuyền cho những sản phẩm có biên lợi nhuận cao nhất.

Do vậy, việc nguồn cung linh kiện dành cho các thiết bị điện tử tiêu dùng bị thu hẹp, khiến giá thành tăng lên, thậm chí nhiều loại linh kiện còn rơi vào tình trạng khan hiếm.

Giá DRAM (đường xanh) tăng đột biến cuối năm 2025, đạt đỉnh lịch sử

Khó khăn càng trở nên nghiêm trọng bởi việc xây dựng một nhà máy sản xuất chip mới là quá trình kéo dài nhiều năm. Đây không phải lĩnh vực có thể nhanh chóng mở rộng công suất chỉ bằng cách xây thêm nhà máy.

Điều đó cũng đồng nghĩa tình trạng khan hiếm bộ nhớ sẽ chưa thể sớm kết thúc. Những tác động của cuộc khủng hoảng này đã bắt đầu thể hiện rõ trên thị trường.

Microsoft là một trong những hãng đầu tiên điều chỉnh giá bán. Dù nhiều mẫu Surface hiện nay đã được ra mắt từ năm 2024 và dự kiến sắp có phiên bản kế nhiệm, hãng vẫn tăng giá đáng kể cho các sản phẩm hiện có. Theo Windows Central, một số mẫu Surface tăng tới 500 USD so với mức giá ban đầu.

Chẳng hạn, Surface Pro 12 inch bản tiêu chuẩn từng được bán với giá 799 USD khi ra mắt năm 2025 thì hiện đã tăng thêm 250 USD dù cấu hình không thay đổi. Trong khi đó, Surface Pro 13 inch và Surface Laptop 13,8 inch, vốn có giá khởi điểm 999 USD khi ra mắt năm 2024, hiện đều được bán với giá 1.499 USD cho đúng cấu hình cũ.

Apple cũng không nằm ngoài xu hướng tăng giá. Tại Mỹ, MacBook Neo mẫu laptop định vị cạnh tranh trực tiếp với Chromebook và laptop Windows giá rẻ khi ra mắt hồi tháng 3 ở mức 599 USD nay tăng lên 699 USD. MacBook Air tăng từ 1.099 USD lên 1.299 USD. MacBook Pro 14 inch tăng 300 USD, từ 1.699 USD lên 1.999 USD.

Đáng chú ý nhất là dòng máy tính để bàn chuyên nghiệp gồm Mac Studio bản M4 Max tăng từ 1.999 USD lên 2.499 USD, còn bản cấu hình cao nhất chạy chip M3 Ultra tăng vọt từ 3.999 USD lên 5.299 USD, tương đương tăng 1.300 USD chỉ trong một lần điều chỉnh.

Dòng iPad cũng không ngoại lệ. iPad Air tăng 150 USD lên mức khởi điểm 749 USD, iPad Pro tăng 200 USD lên 1.199 USD. Các thiết bị gia dụng như HomePod, HomePod mini và Apple TV 4K cũng bị điều chỉnh, lần lượt tăng thêm 50 USD, 30 USD và 70 USD. Vision Pro tăng 200 USD, lên mức khởi điểm 3.699 USD.

Một hãng khác là Samsung cũng đã điều chỉnh giá bán nhiều sản phẩm. Sau khi tăng giá các mẫu Galaxy mới nhất so với thời điểm ra mắt đầu năm, hãng tiếp tục nâng giá Galaxy Z Flip 7 cùng 17 mẫu máy tính bảng bao gồm cả sản phẩm mới lẫn các mẫu đã bán trên thị trường.

Mức tăng dao động từ khoảng 40 USD đối với Galaxy S25 FE đến 280 USD đối với mẫu Galaxy Tab S11 Ultra cao cấp. Điều này cho thấy xu hướng tăng giá nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn ở các thế hệ sản phẩm tiếp theo.

Thị trường máy chơi game cũng không nằm ngoài làn sóng này. Khác với trước đây, khi PlayStation hay Xbox thường giảm giá theo thời gian, chi phí linh kiện tăng cao đã khiến cả Sony và Microsoft đều phải điều chỉnh giá bán.

Riêng PS5 Pro đã tăng tới 150 USD. Không chỉ vậy, kế hoạch ra mắt thế hệ máy chơi game mới của cả hai hãng cũng được cho là đã chậm hơn dự kiến. Theo Bloomberg, Sony có thể sẽ lùi thời điểm phát hành PlayStation 6 đến tận năm 2029, thay vì ra mắt vào năm tới như kế hoạch ban đầu.

Valve cũng đang gặp tình trạng tương tự với phiên bản Steam Machine mới được công bố từ tháng 11/2025. Đến nay, công ty vẫn chưa công bố giá bán cũng như thời điểm phát hành cụ thể.

Trong thông báo hồi tháng 2/2026, Valve cho biết tình trạng thiếu hụt chip nhớ và linh kiện lưu trữ trên toàn ngành đã trở nên nghiêm trọng hơn nhiều so với thời điểm sản phẩm được giới thiệu, khiến hãng buộc phải xem xét lại kế hoạch giao hàng cũng như mức giá cuối cùng.

NGƯỜI TIÊU DÙNG NÊN LÀM GÌ?

Trước xu hướng giá thiết bị điện tử tiếp tục leo thang, nhiều chuyên gia cho rằng những người đang có nhu cầu thực sự nên cân nhắc mua sớm thay vì chờ đợi.

Theo Mike Howard, Phó Chủ tịch phụ trách nghiên cứu thị trường bộ nhớ tại TechInsights, ngay cả khi giá chip nhớ bắt đầu hạ nhiệt thì cũng phải mất ít nhất một năm để mức giảm này phản ánh vào giá bán lẻ của các sản phẩm điện tử.

Tuy nhiên, thời điểm mua còn phụ thuộc vào từng loại thiết bị. Phần lớn các hãng công nghệ đều có chu kỳ ra mắt sản phẩm khá cố định hàng năm, đặc biệt vào mùa thu nhằm phục vụ mùa mua sắm cuối năm.

Vì vậy, việc mua một sản phẩm sắp được thay thế bằng thế hệ mới có thể không phải là lựa chọn tối ưu, ngay cả khi giá của mẫu hiện tại đang tăng.

Thông thường, Apple ra mắt iPhone vào tháng 9, iPad và máy Mac vào tháng 3 hoặc tháng 10. Samsung giới thiệu dòng Galaxy chủ lực trong quý 1 hàng năm, Google công bố Pixel vào khoảng tháng 8, trong khi nhiều mẫu laptop mới của các hãng khác thường xuất hiện vào tháng 1 hoặc tháng 6.

Đến nay, Apple vẫn chưa điều chỉnh giá bán iPhone. Tuy nhiên, Mike Howard ước tính nếu muốn duy trì biên lợi nhuận hiện tại, hãng có thể sẽ phải tăng giá mỗi chiếc iPhone thêm khoảng 250 – 300 USD. Theo ông, người tiêu dùng nên bắt đầu làm quen với khả năng một chiếc iPhone có giá khoảng 1.500 USD, thay vì mức 1.000 – 1.200 USD như trước đây.

Đến nay, Apple vẫn chưa điều chỉnh giá bán iPhone nhưng người tiêu dùng nên bắt đầu làm quen với khả năng một chiếc iPhone có giá khoảng 1.500 USD, thay vì mức 1.000 – 1.200 USD như trước đây

Đối với những người muốn tiết kiệm chi phí, thị trường thiết bị đã qua sử dụng hoặc tân trang cũng là một lựa chọn đáng cân nhắc. Amazon, Apple, Samsung cùng nhiều nhà bán lẻ công nghệ khác đều triển khai các chương trình bán máy refurbished hoặc certified renewed, cung cấp các sản phẩm đã qua sử dụng với giá thấp hơn nhưng vẫn được kiểm tra và thử nghiệm kỹ trước khi bán lại.

Theo Gadjo Sevilla, nhà phân tích về công nghệ và AI của eMarketer, phần lớn các thiết bị trong những chương trình này thực chất là những sản phẩm gần như mới nhưng đã bị khách hàng trả lại. Hiệu năng của chúng thường không khác biệt đáng kể so với hàng mới.

Dù vậy, các chuyên gia cũng khuyến nghị không nên lựa chọn những thiết bị đã quá nhiều thế hệ cũ bởi chúng có thể nhanh chóng trở nên lỗi thời và buộc phải nâng cấp chỉ sau một thời gian ngắn.

Thực tế, nguồn cung trong các chương trình refurbished thường khá dồi dào đối với những mẫu máy đời mới, do các nhà bán lẻ và nhà mạng liên tục khuyến khích khách hàng đổi thiết bị cũ để nhận ưu đãi khi mua sản phẩm mới.

Ngoài việc thay máy, một số giải pháp khác cũng có thể giúp kéo dài vòng đời của thiết bị chẳng hạn như nâng cấp dung lượng lưu trữ đám mây hoặc thay pin cho điện thoại thay vì mua một sản phẩm hoàn toàn mới.

Đức Anh