8 nguyên tắc xây dựng Kế hoạch kiểm toán năm 2027

Kế hoạch kiểm toán năm 2027 cần phát huy vai trò, vị thế và uy tín của KTNN trong kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Ảnh: P.KHANG

Mục tiêu tổng quát được Lãnh đạo Ngành đưa ra là tiếp tục đổi mới và phát triển toàn diện, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của KTNN theo mục tiêu Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2030; quán triệt phương châm “Độc lập, khách quan, thủ pháp, liêm chính, trách nhiệm, an toàn và uy tín” nhằm nâng cao hơn nữa kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ, phát huy vai trò, vị thế và uy tín của KTNN trong kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, đóng góp tích cực vào việc huy động và sử dụng có hiệu quả nguồn lực công, củng cố nền tài chính quốc gia an toàn, hiệu quả, bền vững, thúc đẩy tăng trưởng “2 con số” và phát triển đất nước nhanh, bền vững.

Theo đó, việc xây dựng KHKT năm 2027 phải đảm bảo 8 nguyên tắc:

- Đảm bảo tính độc lập của KTNN theo quy định tại Điều 118 Hiến pháp năm 2013; tuân thủ Luật KTNN, Luật sửa đổi và bổ sung một số điều của Luật KTNN và các quy định của pháp luật.

- Đảm bảo phù hợp với định hướng chiến lược phát triển KTNN đến năm 2030 và KHKT trung hạn 2026-2028; Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quốc hội lần thứ I nhiệm kỳ 2025-2030, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ KTNN lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2025-2030 và các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, các Nghị quyết của Quốc hội.

- Thực hiện kiểm toán theo các nhiệm vụ được giao tại các Luật, Nghị quyết của Quốc hội, UBTVQH, chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, yêu cầu của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; chủ động phục vụ các chuyên đề giám sát tối cao của Quốc hội, UBTVQH.

- Tập trung kiểm toán những vấn đề nóng được dư luận xã hội, Quốc hội và cử tri quan tâm.

- Đảm bảo thống nhất, tập trung dân chủ trong xây dựng và triển khai KHKT năm 2027 trên cơ sở các quan điểm, định hướng chung toàn ngành.

- Đảm bảo phương án tổ chức kiểm toán khả thi, hiệu quả, giảm tối đa các cuộc kiểm toán, tăng quy mô, số lượng nội dung, nhiệm vụ của 01 cuộc kiểm toán, giảm ảnh hưởng của hoạt động kiểm toán đến hoạt động bình thường của đơn vị được kiểm toán. Phù hợp với nguồn lực của KTNN; cân đối chung giữa KHKT với kế hoạch công tác, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng của KTNN; đồng thời dự phòng nguồn lực phù hợp để thực hiện các nhiệm vụ phát sinh theo yêu cầu của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, UBTVQH, Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và đề nghị của các cơ quan có thẩm quyền khác theo quy định của Luật KTNN.

- Tránh trùng lặp, chồng chéo với các cơ quan thanh tra, kiểm tra và giữa các đơn vị trong ngành kiểm toán.

- Kết hợp đầy đủ kiểm toán tài chính, kiểm toán hoạt động, kiểm toán tuân thủ trong 01 cuộc kiểm toán.

Lãnh đạo KTNN yêu cầu, năm 2027, phải kiểm toán quyết toán 100% ngân sách bộ, cơ quan trung ương, địa phương; kiểm toán chuyên đề, hoạt động, môi trường, công nghệ thông tin đạt tỷ lệ tối thiểu 35% tổng số nhiệm vụ kiểm toán. Ảnh: PHÚC KHANG

Về số lượng nhiệm vụ kiểm toán, hướng dẫn nêu yêu cầu: Kiểm toán quyết toán 100% ngân sách bộ, cơ quan trung ương, địa phương; kiểm toán chuyên đề, hoạt động, môi trường, công nghệ thông tin đạt tỷ lệ tối thiểu 35% tổng số nhiệm vụ kiểm toán, trong đó tổ chức kiểm toán ít nhất 02 chuyên đề toàn ngành và ít nhất 01 chuyên đề nóng, tác động lớn đến tình hình kinh tế - xã hội.

Đồng thời, yêu cầu các đơn vị xây dựng KHKT năm 2027 đảm bảo các chỉ tiêu thông báo dự kiến nhiệm vụ kiểm toán chuyên đề, hoạt động, môi trường, công nghệ thông tin tối thiểu năm 2027.

Về phương án tổ chức kiểm toán năm 2027, hướng dẫn nêu rõ: Tập trung thời gian, nhân lực cho việc xây dựng và nâng cao chất lượng các báo cáo ý kiến của KTNN về dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương; ý kiến về chủ trương đầu tư các chương trình, dự án quan trọng quốc gia; kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách, báo cáo nợ công. Trong đó, cân đối lực lượng và thời gian kiểm toán để ưu tiên tổ chức thực hiện kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách địa phương, bộ, cơ quan trung ương bảo phát hành báo cáo kiểm toán kịp thời, phục vụ hiệu quả việc phê chuẩn quyết toán ngân sách cấp tỉnh và quyết toán ngân sách nhà nước theo quy định.

Chủ động bố trí thời gian phù hợp để thực hiện các đoàn kiểm toán liên quan đến chuyên đề giám sát của Quốc hội, UBTVQH theo Nghị quyết số 22/2026/QH16 ngày 24/4/2026 về Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027, đảm bảo báo cáo, cung cấp đầy đủ, kịp thời, chính xác thông tin cần thiết theo yêu cầu.

Chủ động dự phòng nguồn lực để sẵn sàng thực hiện các nhiệm vụ toán tổng mức đầu tư các dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt, kiểm toán việc xác định giá đất, tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với các dự án, đất đai áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù theo các Nghị quyết của Quốc hội; các nhiệm vụ kiểm toán phát sinh theo yêu cầu, chỉ đạo (nếu có) của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, UBTVQH, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; các đề nghị kiểm toán theo quy định của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư số 64/2020/QH14 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 57/2024/QH15, Nghị quyết số 16/2026/NQ-CP ngày 07/4/2026 của Chính phủ quy định về cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với dự án đầu tư theo hình thức xây dựng - chuyển giao và đề nghị của các cơ quan có thẩm quyền khác theo quy định của Luật KTNN.

Cần tổ chức lồng ghép các nhiệm vụ kiểm toán hợp lý, hiệu quả để giảm thiểu tối đa ảnh hưởng của hoạt động kiểm toán đến các hoạt động bình thường của các cơ quan, đơn vị được kiểm toán. Riêng đoàn kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách địa phương, bộ, cơ quan trung ương, không thực hiện lồng ghép với các nhiệm vụ kiểm toán chuyên đề.

Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan trong hệ thống thanh tra, kiểm tra của Đảng, Nhà nước và các đơn vị trong ngành để giảm thiểu chồng chéo, trùng lặp trong hoạt động thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, thực hiện nghiêm yêu cầu của Quốc hội tại Nghị quyết số 75/2022/QH15 ngày 15/11/2022 “xử lý chồng chéo trong hoạt động thanh tra, kiểm toán, bảo đảm sự kế thừa kết quả thanh tra, kiểm toán; không để xảy ra tình trạng thanh tra, kiểm toán quả 01 lần/năm về cùng 01 nội dung đối với 01 cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp”. Hạn chế tối đa việc thực hiện nhiều đoàn kiểm toán tại 01 địa phương/đơn vị được kiểm toán (trừ nhiệm vụ kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách). Không kiểm toán 01 cơ quan, tô chức, đơn vị trực thuộc bộ, cơ quan trung ương, địa phương quá 01 lần/năm, ngoài cuộc kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách và không tính các cơ quan tài chính tổng hợp của tỉnh, thành phố như Sở Tài chính, Thuế...

Bố trí nhân sự có đạo đức, năng lực và uy tín để đảm bảo chất lượng kiểm toán; thực hiện nghiêm Quy định số 131-QĐ/TW ngày 27/10/2023 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng và trong hoạt động thanh tra, kiểm toán và các quy định của Ngành về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; phù hợp với kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, kế hoạch công tác khác của Ngành; đồng thời, đảm bảo nguồn lực để thực hiện kiểm soát chất lượng kiểm toán và thực hiện các công việc khác.

Bố trí thời gian, nhân lực giữa các đợt kiểm toán hợp lý để hoàn thành hồ sơ, thủ tục, phát hành báo cáo kiểm toán (BCKT) của đợt kiểm toán đã kết thúc đảm bảo chất lượng, đúng thời hạn quy định.

Đảm bảo thời gian kết thúc cuộc kiểm toán tại các đơn vị được kiểm toán trước ngày 31/10/2027 và phát hành BCKT trước ngày 31/12/2027 đối với tất cả các cuộc kiểm toán thuộc KHKT năm 2027 (trừ các cuộc kiểm toán bổ sung)./.

QUỲNH ANH