7 món ăn thanh nhẹ cho những ngày đầu Thu, khi cơ thể dễ khô họng

Khi thời tiết chuyển từ nóng ẩm sang khô hanh, nhiều người dễ nhận thấy những thay đổi như khô họng, khát nước, da khô hoặc cảm giác khó chịu khi hô hấp. Bên cạnh việc uống đủ nước và duy trì sinh hoạt hợp lý, một chế độ ăn thanh nhẹ, giàu nước, chất xơ và vitamin cũng là lựa chọn phù hợp trong giai đoạn giao mùa.

Theo quan niệm y học cổ truyền, mùa Thu gắn với hành Kim và tạng phế, đặc trưng bởi tính “táo”, dễ làm hao tổn tân dịch. Vì vậy, chế độ ăn trong thời điểm này thường chú trọng các thực phẩm có tác dụng sinh tân, nhuận táo như lê, củ sen, mè đen, mật ong... Dưới góc độ dinh dưỡng hiện đại, đây cũng là những nguyên liệu có thể cung cấp nước, chất xơ, vitamin, khoáng chất và các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể.

Dưới đây là 7 món ăn đơn giản có thể đưa vào thực đơn gia đình khi thời tiết bắt đầu chuyển mùa.

1. Lê hấp mật ong

Ảnh minh họa. (Nguồn: Internet)

Nguyên liệu: 1 quả lê, khoảng 1 thìa cà phê mật ong; có thể thêm vài lát gừng hoặc một ít kỷ tử tùy khẩu vị.

Cách làm: Lê rửa sạch, có thể gọt vỏ nếu muốn. Cắt phần đầu quả, khoét bỏ lõi rồi cho một lượng nhỏ mật ong vào giữa. Hấp cách thủy đến khi lê mềm là có thể dùng.

Lê chứa nhiều nước và chất xơ, trong khi mật ong tạo vị ngọt tự nhiên. Theo y học cổ truyền, lê được sử dụng với mục đích sinh tân, nhuận táo; mật ong cũng được xem là thực phẩm có tính nhuận táo. Món ăn mềm, dễ dùng, phù hợp để thay đổi khẩu vị trong những ngày thời tiết khô hanh. 

2. Cháo lê

Ảnh minh họa. (Nguồn: Internet)

Nguyên liệu: 50-60g gạo tẻ, 1 quả lê nhỏ và lượng nước vừa đủ.

Cách làm: Gạo vo sạch, nấu thành cháo. Lê gọt vỏ, bỏ lõi, thái nhỏ rồi cho vào khi cháo gần chín. Nấu thêm vài phút để lê mềm.

Cháo có kết cấu mềm, dễ ăn, trong khi lê bổ sung thêm nước và chất xơ. Đây có thể là lựa chọn cho bữa sáng hoặc bữa phụ trong những ngày cơ thể cảm thấy khô nóng, khó chịu.

3. Canh củ sen hầm sườn non

Ảnh minh họa. (Nguồn: Internet)

Nguyên liệu: 200-300g củ sen, 200g sườn non, vài lát gừng, hành lá và gia vị.

Cách làm: Sườn chần qua nước sôi rồi rửa sạch. Củ sen gọt vỏ, thái khoanh. Ninh sườn đến khi mềm, sau đó cho củ sen vào nấu đến khi chín. Cuối cùng thêm gừng, hành lá và nêm vừa ăn.

Củ sen chứa chất xơ và một số vitamin, khoáng chất, trong khi sườn cung cấp protein. Theo y học cổ truyền, củ sen tươi được sử dụng trong các món ăn với mục đích thanh nhiệt, sinh tân. Đây là món canh phù hợp cho bữa cơm gia đình bởi vừa dễ ăn vừa có thể kết hợp với nhiều món mặn khác. Người cần kiểm soát lượng muối nên hạn chế nêm quá đậm.

4. Cháo hạt sen, củ sen

Ảnh minh họa. (Nguồn: Internet)

Nguyên liệu: 50g gạo tẻ, 20-30g hạt sen, 50-100g củ sen và nước.

Cách làm: Hạt sen rửa sạch, có thể bỏ tâm sen nếu không thích vị đắng. Củ sen gọt vỏ, thái lát. Cho gạo, hạt sen và củ sen vào nấu đến khi nhừ. Có thể nấu cháo mặn hoặc dùng như món ngọt tùy khẩu vị.

Hạt sen và củ sen đều là những nguyên liệu quen thuộc trong các món ăn thanh nhẹ. Cháo có kết cấu mềm, dễ tiêu, thích hợp dùng vào bữa sáng hoặc bữa phụ. Nếu nấu cháo ngọt, không nên cho quá nhiều đường, đặc biệt với người thừa cân hoặc cần kiểm soát đường huyết.

5. Chè mè đen

Ảnh minh họa. (Nguồn: Internet)

Nguyên liệu: 30-40g mè đen, bột gạo hoặc một lượng nhỏ gạo nếp và đường phèn vừa đủ.

Cách làm: Mè đen rang thơm, xay nhuyễn rồi nấu cùng bột gạo và nước đến khi hỗn hợp sánh lại. Thêm một lượng đường vừa phải.

Mè đen cung cấp chất béo không bão hòa, protein thực vật và chất xơ. Theo y học cổ truyền, mè đen thường được sử dụng trong các món ăn với mục đích nhuận táo, hoạt trường. Tuy nhiên, chè mè đen có thể chứa khá nhiều năng lượng nếu sử dụng nhiều đường. Vì vậy, nên xem đây là món ăn phụ và kiểm soát khẩu phần.

6. Cháo bí đỏ, hạt sen

Ảnh minh họa. (Nguồn: Internet)

Nguyên liệu: 50g gạo tẻ, 100g bí đỏ, 20g hạt sen và nước.

Cách làm: Gạo và hạt sen rửa sạch, cho vào nấu trước. Bí đỏ gọt vỏ, bỏ hạt, cắt nhỏ rồi cho vào khi cháo gần chín. Tiếp tục nấu đến khi tất cả nguyên liệu mềm nhừ.

Bí đỏ cung cấp chất xơ, beta-carotene và một số vitamin, khoáng chất; hạt sen bổ sung thêm protein thực vật và carbohydrate. Món cháo có vị ngọt tự nhiên, không nhất thiết phải thêm đường. Đây là lựa chọn phù hợp cho bữa sáng hoặc bữa phụ, nhất là khi muốn ưu tiên những món mềm và dễ ăn.

7. Canh củ cải trắng nấu thịt nạc

Ảnh minh họa. (Nguồn: Internet)

Nguyên liệu: 200g củ cải trắng, 100g thịt nạc heo, vài lát gừng, hành lá và gia vị.

Cách làm: Củ cải rửa sạch, gọt vỏ, cắt miếng. Thịt nạc thái mỏng hoặc băm nhỏ. Nấu thịt chín trong nước rồi cho củ cải vào nấu đến khi mềm. Thêm gừng, hành lá và nêm vừa ăn.

Củ cải trắng chứa nhiều nước, chất xơ cùng một số vitamin và khoáng chất. Khi kết hợp với thịt nạc, món canh vừa có rau củ vừa bổ sung protein, thích hợp dùng trong bữa cơm hằng ngày. Vị thanh nhẹ của củ cải cũng giúp món ăn không bị ngấy, đặc biệt phù hợp trong những ngày thời tiết bắt đầu khô hơn.

Ăn uống thế nào khi thời tiết chuyển mùa?

Không nhất thiết phải thay đổi hoàn toàn chế độ ăn khi bước vào mùa Thu. Điều quan trọng là duy trì thực đơn đa dạng, ưu tiên rau xanh, trái cây, các món canh và thực phẩm giàu nước; đồng thời uống đủ nước trong ngày. Các món ăn như lê, củ sen, củ cải, bí đỏ hay hạt sen có thể được luân phiên đưa vào thực đơn thay vì sử dụng liên tục một món. Bên cạnh đó, nên hạn chế những món quá nhiều dầu mỡ, quá mặn hoặc quá ngọt.

Những món ăn trên chủ yếu có giá trị hỗ trợ dinh dưỡng và bổ sung nước cho cơ thể, không thay thế thuốc hoặc phương pháp điều trị. Nếu tình trạng khô họng, ho, sốt, khó thở hoặc các triệu chứng bất thường kéo dài, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân và có hướng xử lý phù hợp.

Hoàng Uyên (t/h)