500 khẩu pháo tự hành ASU-85 trở thành khí tài huyền thoại của Liên Xô

Pháo tự hành ASU-85 được phát triển cho Lực lượng Đổ bộ đường không Liên Xô, nó chính thức được đưa vào thành phần chiến đấu từ ngày 6/8/1958.

Theo tiêu chuẩn thời đó, trang thiết bị quân sự thường được sản xuất theo lô lớn hàng nghìn chiếc, thậm chí hàng chục nghìn, thì ASU-85 chỉ có tổng cộng khoảng 500 khẩu xuất xưởng.

Một đặc điểm độc đáo của khẩu pháo tự hành này là khả năng thả dù từ máy bay vận tải quân sự. Tuy nhiên chỉ có máy bay An-22 và Il-76 cỡ lớn là phù hợp để vận tải, trong khi chiếc An-12 nhỏ hơn chỉ có thể mang nó và hạ cánh xuống sân bay.

ASU-85 được trang bị pháo chính D-70 cỡ 85 mm, đạn của nó có thể xuyên thủng lớp thép đồng nhất (RHA) dày 185 mm ở cự ly 1.000 m. Đạn nổ mảnh đạt tầm xa lên đến 13.500 m khi bắn gián tiếp theo quỹ đạo cầu vồng. Lượng đạn dự trữ gồm 45 viên trong thân xe.

Góc nâng hạ của nòng pháo nằm trong khoảng -5 đến +15 độ, và góc xoay ngang là 30 độ. Vũ khí phụ bao gồm 1 khẩu súng máy phòng không DShK 12,7 mm và 1 khẩu súng máy đồng trục SGMT 7,62 mm.

Do sử dụng khung gầm PT-76, xe chỉ được bọc giáp dày 40 - 45 mm, lớp giáp phía trước được đặt nghiêng một góc 60 độ. Động cơ 2 thì của YaAZ-206V sản sinh công suất 210 mã lực.

Tốc độ tối đa của ASU-85 là 45 km/h trên đường nhựa và khoảng 30 km/h trên địa hình gồ ghề, dự trữ nhiên liệu cho tầm hoạt động là 360 km, trọng lượng chiến đấu ở mức 15, 5 tấn, kíp chiến đấu gồm 4 người.

Pháo tự hành ASU-85 đã được triển khai chiến đấu lần đầu tiên trong Chiến dịch Danube của Khối Hiệp ước Warsaw, khi can thiệp quân sự vào Tiệp Khắc tháng 8/1968.

Khẩu pháo tự hành đổ bộ đường không này cũng là một phần của Lực lượng Nhảy dù trong thời gian Quân đội Liên Xô được triển khai tham chiến tại Afghanistan.

Lần cuối cùng vũ khí này được nhìn thấy với số lượng tương đối nhiều là trong cuộc tập trận chiến lược quy mô lớn Zapad-81. Sau khi Liên Xô đưa vào sử dụng cối tự hành 120 mm 2S9 Nona-S, pháo tự hành ASU-85 bắt đầu được loại biên.

Một số lượng nhỏ pháo tự hành đổ bộ đường không này đã được gửi đến Ba Lan, chúng cũng được Liên Xô cung cấp cho Quân đội Nhân dân Việt Nam, vũ khí này vẫn đang phục vụ cho đến ngày nay.

Việt Dũng