5 xu hướng robot năm 2026 định hình cách ta sống và làm việc

Năm 2026, trí tuệ nhân tạo sẽ chuyển từ phần mềm sang thế giới vật lý thông qua robot hình người, xe tự lái và máy móc cộng tác, làm thay đổi nơi làm việc và các thành phố.

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang rời khỏi thế giới phần mềm để bước vào thế giới vật lý thông qua robot hình người, xe tự hành và các cỗ máy cộng tác, qua đó làm thay đổi môi trường làm việc cũng như các đô thị.

Thay vì chỉ tồn tại trong các ứng dụng trên máy tính hay điện thoại, AI ngày càng hiện diện trong đời sống dưới dạng robot vật lý, phương tiện tự hành và mạng lưới công nghiệp kết nối.

Chẳng hạn, gã khổng lồ công nghệ Amazon đang đặt cược rằng việc đầu tư vào robot làm việc cùng con người sẽ giúp tiết kiệm chi phí trong ngắn hạn, từ đó bù đắp cho khoản đầu tư khổng lồ vào AI – vốn có thể phải đến cuối thập kỷ mới mang lại lợi nhuận.

Cùng với xe tự lái, robot chăm sóc và bầu bạn, thậm chí cả các loại vũ khí tự động đang được phát triển và triển khai, AI vật lý sẽ trở thành một phần dễ nhận thấy hơn rất nhiều trong đời sống năm 2026.

Robot hình người trở nên phổ biến hơn

Khi nhắc đến “robot”, nhiều người vẫn nghĩ ngay đến những android giống con người trong khoa học viễn tưởng như C-3PO trong Star Wars hay Data trong Star Trek. Trên thực tế, robot thường được thiết kế theo dạng phù hợp với từng nhiệm vụ cụ thể, như xe giao hàng tự động, robot nâng trong kho hoặc cánh tay robot trên dây chuyền sản xuất.

Tuy nhiên, điều này đang bắt đầu thay đổi. Trong năm 2026, robot hình người dần xuất hiện nhiều hơn tại nơi làm việc, cơ sở y tế và thậm chí cả trong gia đình.

Dù cấu trúc giống con người phức tạp hơn nhiều và đòi hỏi AI tinh vi để điều khiển, nhưng đổi lại chúng linh hoạt, thích ứng tốt và có thể đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác nhau. Đây cũng là lý do hình dạng này được kỳ vọng sẽ trở thành lựa chọn phổ biến khi robot ngày càng có khả năng thực hiện các công việc đa dạng thay vì chỉ chuyên biệt.

Cobots lan rộng từ nhà máy ra đời sống

Cobots (robot cộng tác) là những cỗ máy được thiết kế để làm việc cùng hoặc chia sẻ không gian với con người. Trong những năm gần đây, chúng đã trở nên quen thuộc trong các môi trường công nghiệp công nghệ cao, đảm nhận các công việc sản xuất và logistics.

Khi công nghệ dần hoàn thiện và chi phí giảm xuống, đến năm 2026, cobots bắt đầu trở thành lựa chọn khả thi cho cả doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Thị trường cobots được dự báo có thể đạt gần 30 tỷ USD vào năm 2035. Trong môi trường thực tế, chúng có thể phục vụ đồ ăn, dọn dẹp không gian công cộng, thậm chí đóng vai trò bầu bạn với người cao tuổi hoặc những người phải ở nhà dài ngày.

Robotaxi tiến gần cuộc sống thường nhật

Xe tự hành hoàn toàn từ lâu đã là một lời hứa lớn của AI, dù nhiều dự đoán trước đây tỏ ra quá lạc quan. Tuy nhiên, một lĩnh vực đang có tiến triển rõ rệt là robotaxi – taxi không người lái.

Trong năm 2026, ngày càng nhiều người có cơ hội trải nghiệm việc di chuyển mà không cần tài xế. Các dịch vụ này đã hoạt động tại nhiều thành phố như San Francisco, Phoenix, Austin (Mỹ), cũng như Bắc Kinh, Vũ Hán, Trùng Khánh (Trung Quốc) hay Abu Dhabi (UAE).

Dù việc sở hữu xe tự lái cá nhân vẫn còn cần thời gian, các công ty vận hành đội xe tự hành an toàn đang dần đưa loại hình này trở thành một phần của đời sống hàng ngày.

Robot thay đổi ngành xây dựng và kỹ thuật

Trong khi nhiều lĩnh vực đã bắt đầu thích nghi với tác động của AI đối với công việc trí óc và dịch vụ khách hàng, thì ảnh hưởng của AI đến lao động tay chân vẫn chưa rõ ràng, đặc biệt với những công việc đòi hỏi sự khéo léo như xây dựng hay kỹ thuật.

Tuy nhiên, điều này có thể sớm thay đổi nhờ các đột phá như robot xây gạch Hadrian X hay Baubot MRS15 – cỗ máy có thể khoan lỗ để lắp đặt hệ thống điện nước.

Robot có thể được sử dụng cho các công việc như khảo sát, kiểm tra, phá dỡ, đồng thời giúp giảm rủi ro khi con người phải làm việc trong môi trường nguy hiểm. Một số nghiên cứu cho thấy robot có thể giảm 25–90% khối lượng công việc lặp lại và cắt giảm 72% thời gian con người phải tiếp xúc với các nhiệm vụ nguy hiểm.

Chiến tranh robot ngày càng nóng lên

Các cuộc xung đột hiện đại, đặc biệt như tại Ukraine, đã cho thấy vai trò ngày càng lớn của công nghệ, từ máy bay không người lái đến chiến tranh mạng. Một trong những diễn biến đáng lo ngại nhất là sự xuất hiện của robot chiến trường và vũ khí tự động.

Robot dạng chó được sử dụng để trinh sát và hỗ trợ hậu cần, trong khi súng máy tự động có thể phân biệt giữa lực lượng đồng minh và đối phương.

Sáng kiến Replicator của quân đội Mỹ tập trung vào việc phát triển nhanh các hệ thống vũ khí tự động như drone điều khiển bằng AI hay tàu tấn công không người lái. Trong khi đó, Trung Quốc đã trình làng các drone dưới nước tự hành, vũ khí laser và robot “sói” có khả năng săn đuổi và tấn công mục tiêu.

Sự chuyển dịch từ AI kỹ thuật số sang AI vật lý đang trở thành một trong những thay đổi công nghệ mang tính bước ngoặt nhất của thời đại. Từ nhà máy, đường phố cho tới chiến trường, robot và các hệ thống tự hành đang chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang hiện thực. Điều này đòi hỏi cả tổ chức lẫn cá nhân phải chuẩn bị cho một thế giới nơi AI không chỉ xử lý thông tin, mà còn trực tiếp định hình môi trường vật lý xung quanh chúng ta.

Thu Hằng/Báo Tin tức và Dân tộc (Theo Forbes)