5 thói quen rút ngắn tuổi thọ, đa số người trẻ mắc phải

Giữa nhịp sống hiện đại bận rộn, bạn đã từng ăn bánh quy cho bữa sáng, bữa trưa ăn vội trong vài phút hay ăn đồ để lâu trong tủ lạnh vì tiếc? Những sai lầm khi ăn uống tưởng như bình thường này có thể đang âm thầm rút ngắn tuổi thọ, góp phần làm gia tăng nguy cơ tim mạch, ung thư, tiểu đường và nhiều bệnh mạn tính khác.

Theo The Lancet, mỗi năm trên thế giới có hơn 11 triệu ca tử vong liên quan đến chế độ ăn uống không lành mạnh. Điều đáng nói là nhiều sai lầm trong số đó rất phổ biến và dễ mắc phải.

Trong thời đại bận rộn, nhiều thói quen khi ăn uống có thể âm thầm tàn phá sức khỏe, tăng nguy cơ mắc các vấn đề nguy hiểm. Ảnh: Freepik.

Bỏ bữa sáng - Khởi đầu ngày mới sai cách

Theo CCTV News, bữa sáng từ lâu được xem là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày, nhưng không ít người lại thường xuyên bỏ qua vì bận rộn hoặc muốn giảm cân. Trên thực tế, việc nhịn ăn sáng không giúp kiểm soát cân nặng hiệu quả mà còn làm tăng nguy cơ tử vong do tim mạch và ung thư. Khi cơ thể thiếu năng lượng vào buổi sáng, bạn dễ rơi vào trạng thái thèm đồ ngọt, đồ béo vào các bữa trưa, tỷ lệ hấp thụ cũng cao hơn, khiến những thực phẩm này dễ được tích trữ dưới dạng mỡ.

Thời điểm ăn sáng cũng rất quan trọng. Nghiên cứu năm 2023 được công bố trên tạp chí Dịch tễ học Quốc tế cho thấy những người ăn sáng sau 9h có tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường type 2 cao hơn 59% so với người ăn sáng trước 8h. Nghiên cứu cũng cho thấy thời điểm tốt nhất để ăn sáng là 7-8h sáng.

Ăn quá nhanh - Thói quen tiết kiệm thời gian bào mòn sức khỏe

Nhiều người có thói quen giải quyết bữa ăn trong vài phút để kịp công việc, nhưng việc ăn quá nhanh lại khiến não bộ không kịp nhận tín hiệu no. Điều này dẫn đến ăn quá mức, tăng tích mỡ nội tạng và làm gia tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ. Khi thức ăn chưa được nhai kỹ, hệ tiêu hóa cũng phải hoạt động vất vả hơn, lâu dài dễ ảnh hưởng đến dạ dày và chuyển hóa.

Nghiên cứu của Đại học Phúc Đán năm 2024 cho thấy ăn mỗi bữa dưới 5 phút làm tăng 81% nguy cơ gan nhiễm mỡ. Hướng dẫn chế độ ăn uống của Trung Quốc khuyến nghị bữa sáng nên ăn 15-20 phút, trong khi bữa trưa và bữa tối là 20-30 phút.

Ăn uống vô độ - Tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa

Những bữa tiệc thịnh soạn, ăn quá no hoặc thường xuyên tiêu thụ lượng lớn thức ăn trong thời gian ngắn có thể khiến tuyến tụy bị kích thích quá mức, làm tăng nguy cơ viêm tụy cấp. Ngoài ra, thói quen này còn thúc đẩy xơ vữa động mạch, rối loạn chuyển hóa và béo phì nhanh chóng. Việc ăn quá nhiều trong từng đợt ngắn còn được cho là gây hại cho tim mạch không kém chế độ ăn nhiều chất béo kéo dài.

Ăn thực phẩm để lâu, mốc meo hoặc ôi thiu - Thói quen tiếc của nhưng hại sức khỏe

Nhiều người vì tiết kiệm vẫn cố sử dụng thực phẩm có dấu hiệu ôi thiu hoặc chỉ cắt bỏ phần mốc. Tuy nhiên, đây là một trong những sai lầm khi ăn uống rất hại sức khỏe.

Các độc tố như aflatoxin, nitrit hay histamine sản sinh trong quá trình ôi thiu có thể đã lan rộng ra toàn bộ thực phẩm dù mắt thường không nhìn thấy. Đây là những chất có liên quan đến ung thư gan, ngộ độc thực phẩm và nhiều tổn thương nghiêm trọng khác. Việc nấu chín thông thường cũng không thể loại bỏ hoàn toàn các độc tố này. Vì vậy, việc cắt bỏ phần mốc meo không có nghĩa là phần còn lại an toàn.

Nhiều người vì tiếc của thường ăn đi ăn lại đồ ăn để lâu, thậm chí dù đã có dấu hiệu ôi thiu, mốc meo. Ảnh: Vecteezy.

Thích ăn quá nóng - Thói quen ăn uống âm thầm gây tổn thương thực quản

Nhiều người có sở thích ăn uống khi còn bốc khói, nhưng nhiệt độ quá cao lại là yếu tố nguy hiểm cho thực quản. Việc thường xuyên tiêu thụ thức ăn hoặc đồ uống trên 65°C có thể làm tổn thương niêm mạc thực quản lặp đi lặp lại, từ đó làm tăng nguy cơ ung thư thực quản, theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế. Những tổn thương nhỏ nhưng kéo dài chính là điều đáng sợ nhất.

Nhiệt độ bình thường của miệng và thực quản là 36,5-37,2°C, nên nhiệt độ tối ưu cho thực phẩm và đồ uống là 10-40°C.

Thường xuyên ăn đồ muối chua, ngâm mặn - Nguy cơ ung thư tăng cao

Dưa muối hay các món ngâm mặn vốn phổ biến trong bữa ăn nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe. Nghiên cứu của Đại học Chiết Giang (Trung Quốc) theo dõi 440.000 người trung niên và cao tuổi không mắc bệnh mạn tính nghiêm trọng trong 10 năm.

Kết quả cho thấy những người thường xuyên ăn dưa muối chua (≥4 ngày/tuần) tăng 15% nguy cơ tử vong do đột quỵ xuất huyết, tăng 13% nguy cơ tử vong do ung thư tiêu hóa, và tăng 45% nguy cơ tử vong do ung thư thực quản. Các loại thịt muối, xúc xích, lạp xưởng cũng chứa nhiều nitrit đáng lo ngại.

Mai Phương