5 bước xử lý đúng cách khi tiếp xúc với kiến 3 khoang

Vào mùa hè, kiến 3 khoang bắt đầu xuất hiện và hoạt động mạnh dần. Tuy nhiên, đỉnh điểm bùng phát của loài côn trùng này không phải là suốt cả mùa hè, mà là vào mùa mưa và giai đoạn giao mùa (thường từ tháng 5 đến tháng 10 hằng năm).

Do mùa hè tại Việt Nam (đặc biệt là miền Bắc và miền Nam) thường đi kèm với những trận mưa rào lớn, độ ẩm không khí tăng cao, tạo điều kiện lý tưởng cho kiến ba khoang sinh sản và phát triển.

Kiến ba khoang gây nguy hiểm cực kỳ lớn cho da do cơ thể chúng chứa một loại độc tố hữu cơ mạnh tên là Pederin. Dù lượng độc tố trong một con kiến ba khoang là rất nhỏ, nhưng tính chất độc của Pederin được giới khoa học xác định là mạnh gấp 12 đến 15 lần nọc độc của rắn hổ mang.

Tuy nhiên, vì kiến không trực tiếp cắn hay tiêm nọc độc vào máu người như rắn mà độc tố chỉ bám trên da qua tiếp xúc dịch tiết, nên nó không gây chết người mà gây bỏng biểu bì nặng.

Kiến 3 khoang có thể gây ra những vết bỏng rát trên da

Chính vì độc tính có tính phá hủy tế bào cao như vậy, bất kỳ hành vi đập, miết hay vò kiến ba khoang trực tiếp trên da đều khiến chất Pederin giải phóng và gây ra những tổn thương đau rát kéo dài hàng tuần.

Do đó, việc xử lý vết thương sau khi tiếp xúc với kiến 3 khoang (kiến ba khoang bám trên người hoặc ta lỡ tay đập phải chúng) là rất quan trọng. Hãy áp dụng ngay 5 bước xử lý khoa học dưới đây để hạn chế tổn thương nhé.

1. Rửa sạch vết thương ngay lập tức

Độc tố Pederin không tan trong nước thông thường một cách dễ dàng nếu không có xà phòng. Vì vậy khi xử lý đầu tiên, hãy dùng xà phòng dịu nhẹ và nước sạch để rửa dòng độc tố bám trên da ngay sau khi tiếp xúc với kiến 3 khoang.

Lưu ý: Rửa thật nhẹ nhàng, không chà xát mạnh để tránh làm độc tố lan rộng sang vùng da lành lặn xung quanh.

2. Sát trùng nhẹ bằng dung dịch y tế

Hãy dùng bông y tế thấm dung dịch cồn 70 độ hoặc nước muối sinh lý (NaCl 0.9%) để lau sạch vùng da bị tổn thương.

Việc làm này sẽ giúp làm sạch sâu, diệt khuẩn và trung hòa bớt độc tính của côn trùng gây ra.

3. Làm dịu da bằng hồ nước hoặc thuốc mỡ

Giai đoạn đầu (da đỏ, rát): Bạn hãy bôi hồ nước (mua tại các hiệu thuốc) để làm mát da, giảm sưng và giảm cảm giác bỏng rát.

Giai đoạn sau (xuất hiện mụn nước): Sau khi vết thương khô, bạn có thể chuyển sang bôi các loại thuốc mỡ kháng sinh hoặc kem chứa Corticoid nhẹ theo chỉ dẫn của dược sĩ để giảm viêm.

4. Tuyệt đối không làm vỡ mụn nước

Hãy giữ nguyên các bọng nước hoặc mủ li ti, tránh gãi hay cào cấu.

Vì khi mụn nước bị vỡ, dịch bọc chứa độc tố bên trong sẽ tràn ra, gây viêm nhiễm nghiêm trọng hơn và lây lan sang các vùng da khác.

5. Đến gặp bác sĩ nếu vết thương lan rộng

Nếu vết bỏng lan rộng, đau nhức dữ dội, xuất hiện mủ vàng (dấu hiệu nhiễm trùng) hoặc kèm theo sốt thì bạn hãy đến ngay bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần nhất để bác sĩ kê đơn thuốc uống và thuốc bôi đặc trị phù hợp.

*Sai lầm cần tránh

Tuyệt đối không tự ý đắp các loại lá cây, chanh, tỏi hoặc kem đánh răng lên vết thương vì có thể gây nhiễm trùng, nhiễm độc khiến vết bỏng nặng thêm và dễ để lại sẹo thâm sâu.

Tại sao kiến ba khoang lại vào nhà nhiều trong mùa hè?

- Chạy lụt, tìm nơi khô ráo: Các trận mưa lớn mùa hè làm ngập úng ruộng đồng, bụi cỏ (vốn là nơi ở tự nhiên của chúng), buộc chúng phải di chuyển đến các vùng cao ráo hơn như nhà dân hoặc các khu chung cư.

Hạn chế ánh sáng thu hút, hoặc dùng cửa lưới để ngăn kiến 3 khoang

- Bị thu hút bởi ánh sáng: Ban đêm, kiến ba khoang cực kỳ thích ánh sáng đèn huỳnh quang hoặc đèn LED trắng. Chúng sẽ bay theo ánh đèn ban công, cửa sổ để lọt vào trong nhà.

- Vào mùa thu hoạch: Thời điểm người dân gặt lúa hè-thu cũng làm mất đi nơi trú ẩn của kiến, khiến chúng bay vào khu dân cư gần đó.

3 nguyên tắc nằm lòng để phòng tránh

- Hạn chế ánh sáng thu hút: Buổi tối nên buông rèm cửa, đóng kín các cửa sổ. Nếu được, hãy sử dụng bóng đèn có ánh sáng vàng thay vì ánh sáng trắng tại các khu vực ban công, lối ra vào.

- Giũ sạch đồ đạc: Luôn có thói quen kiểm tra, giũ mạnh quần áo, khăn mặt, chăn màn trước khi sử dụng vì kiến rất thích nấp trong các nếp vải.

- Tuyệt đối không đập kiến bằng tay trần: Nếu thấy kiến 3 khoang bám trên người, hãy thổi nhẹ hoặc dùng một tờ giấy để gạt chúng ra, sau đó rửa sạch vùng da đó bằng xà phòng.

GIA LINH