45 phút cấp cứu và gần một tháng can thiệp ECMO cứu nam sinh 17 tuổi

Bệnh nhân đã vượt qua giai đoạn nguy hiểm. (Ảnh: BVCC)

Từ triệu chứng giống cảm cúm đến ngừng tim đột ngột

Khoảng 2 tuần trước khi xảy ra biến cố, nam sinh 17 tuổi xuất hiện các triệu chứng đau mỏi người, chảy nước mũi. Gia đình không biết em có tiền sử bệnh lý đáng chú ý, trong gia đình cũng không có người mắc bệnh tương tự.

Trong kỳ nghỉ hè, em tranh thủ đi làm thêm, phụ giúp công việc cùng người bác. Khoảng 15 phút trước khi nhập viện, nam sinh bất ngờ ngất xỉu và rơi vào tình trạng ngừng tuần hoàn. Gia đình nhanh chóng đưa em đến Bệnh viện đa khoa Đông Anh.

Tại đây, bệnh nhân được cấp cứu ngừng tuần hoàn trong khoảng 45 phút. Trong quá trình hồi sức, em liên tục xuất hiện rung thất và phải sốc điện nhiều lần. Các bác sĩ đặt ống nội khí quản, sử dụng thuốc hỗ trợ tuần hoàn và thực hiện các biện pháp hồi sức tích cực.

Sau 45 phút, tim có mạch trở lại. Tuy nhiên, bệnh nhân vẫn trong tình trạng cực kỳ nguy kịch và được chuyển đến Bệnh viện Thanh Nhàn để tiếp tục hồi sức chuyên sâu.

Khi vào Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Thanh Nhàn, bệnh nhân đang thở máy qua ống nội khí quản, nhiều máu chảy qua đường thở, thở ngáp và tím tái. Nhịp tim khoảng 145-150 lần/phút, huyết áp chỉ khoảng 50-60/20-30 mmHg. SpO₂ chỉ đạt khoảng 76-80% dù đã được hỗ trợ thở máy với FiO₂ 100%.

Ngày 28/8, sau gần một tháng điều trị kể từ khi nhập viện ngày 31/7, nam sinh được xuất viện và chuyển sang Bệnh viện Tim để tiếp tục theo dõi, điều trị chuyên sâu về tim mạch.

Khí máu cho thấy tình trạng toan chuyển hóa nặng. Chụp CT lồng ngực phát hiện dập phổi phải, tràn khí và tràn máu màng phổi phải. Qua dẫn lưu màng phổi có nhiều máu đỏ tươi lẫn máu cục.

“Nguy cơ lớn nhất tại thời điểm đó là bệnh nhân tử vong ngay lập tức”, Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Phạm Huy Khánh, Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Thanh Nhàn, nhớ lại.

Các bác sĩ xác định bệnh nhân bị viêm cơ tim nặng gây sốc tim, suy đa tạng, kèm tổn thương phổi nghiêm trọng. Chức năng co bóp của tim chỉ còn 10-15%.

ECMO hỗ trợ cùng lúc tim và phổi

Theo bác sĩ Phạm Huy Khánh, khó khăn lớn nhất của trường hợp này là bệnh nhân đồng thời suy tim và tổn thương phổi rất nặng.

“Bệnh nhân sốc tim do viêm cơ tim rất nặng, tim gần như chỉ còn co bóp rời rạc, EF khoảng 10-15%. Trong khi đó phổi rất xấu, SpO₂ chỉ khoảng 76%. Nếu chỉ dùng một loại ECMO thì không bảo đảm hiệu quả”, bác sĩ Khánh cho biết.

Ê-kíp quyết định triển khai ECMO V-A-V nhằm hỗ trợ đồng thời tuần hoàn và hô hấp, giúp duy trì tuần hoàn và cung cấp oxy cho cơ thể trong thời điểm tim và phổi đều không thể bảo đảm chức năng.

Tuy nhiên, cuộc chiến giành lại sự sống chưa dừng lại. Bệnh nhân tiếp tục bị rối loạn đông máu, chảy máu nhiều tại các vị trí can thiệp và trong phế quản. Có những thời điểm lượng máu chảy nhiều khiến phổi gần như không thể thông khí.

“Có những lúc gần như không thông khí được phổi bệnh nhân. Bệnh nhân còn xuất hiện xuất huyết tiêu hóa, có thời điểm lượng máu mất khoảng 2.000ml. Các bác sĩ phải nội soi cấp cứu ngay tại giường để tìm và xử trí vị trí chảy máu”, bác sĩ Khánh chia sẻ.

Một vấn đề đặc biệt được ê-kíp quan tâm là nguy cơ tổn thương não sau 45 phút ngừng tuần hoàn. Bệnh nhân được kiểm soát thân nhiệt trong 12 ngày, kết hợp các biện pháp hồi sức và theo dõi chức năng thần kinh.

Những tín hiệu tích cực bắt đầu xuất hiện khi bệnh nhân có tương tác với nhân viên y tế dù chưa thể nói.

“Có lúc chúng tôi hỏi bệnh nhân có đau không. Em chưa thể nói được, chỉ có thể chảy nước mắt và gật đầu”, bác sĩ Khánh nhớ lại.

Sau 12 ngày kiểm soát thân nhiệt và điều trị tích cực, tình trạng bệnh nhân từng bước cải thiện. ECMO được rút. Hai ngày sau, bệnh nhân được ngừng lọc máu. Bảy ngày tiếp theo, canuyn mở khí quản được rút, dẫn lưu màng phổi cũng được rút.

Điều quan trọng nhất là bệnh nhân tỉnh táo hoàn toàn, giao tiếp được với người thân và tự sinh hoạt. Những lo ngại ban đầu về tổn thương não nặng sau ngừng tuần hoàn đã không xảy ra theo hướng xấu nhất.

Ngày 28/8, sau gần một tháng điều trị kể từ khi nhập viện ngày 31/7, nam sinh được xuất viện và chuyển sang Bệnh viện Tim để tiếp tục theo dõi, điều trị chuyên sâu về tim mạch.

Theo bác sĩ Phạm Huy Khánh, trường hợp này cũng là lời cảnh báo về việc không nên chủ quan với các triệu chứng giống nhiễm virus. Viêm cơ tim có thể gặp ở người trẻ và giai đoạn đầu dễ bị nhầm với một đợt cảm cúm thông thường.

Nếu sau đó xuất hiện các dấu hiệu như mệt nhiều bất thường, đau hoặc tức ngực, khó thở, hồi hộp, tim đập nhanh, chóng mặt, choáng hoặc ngất, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, đánh giá.

“Viêm cơ tim có thể gặp ở người trẻ. Nếu xuất hiện các triệu chứng như mệt nhiều, đau ngực, khó thở, hồi hộp, nhịp tim nhanh hay ngất, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được đánh giá. Thừa còn hơn thiếu”, bác sĩ Khánh khuyến cáo.

THIÊN LAM