4 nguy cơ đuối nước gia tăng trong mùa nắng nóng cần đặc biệt cảnh giác

Khi nhiệt độ ngoài trời tăng cao, nhu cầu tìm đến các nguồn nước tự nhiên như sông, hồ, ao, đập thủy lợi để giải nhiệt cũng gia tăng, đặc biệt ở thanh thiếu niên và trẻ em. Đây là những môi trường tiềm ẩn nguy cơ đuối nước luôn rình rập, có thể cướp đi sinh mạng bất cứ lúc nào nếu thiếu kiến thức và kỹ năng an toàn.

Thực tế cho thấy, số ca tai nạn đuối nước có xu hướng gia tăng vào mùa nắng nóng. Không ít trường hợp được đưa đến bệnh viện trong tình trạng nguy kịch, thậm chí đã quá muộn để cứu chữa. Điều này gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự cần thiết của việc nâng cao nhận thức và trang bị kỹ năng phòng tránh đuối nước trong cộng đồng.

Những mối nguy hiểm không thể xem thường

1. Sốc nhiệt khi xuống nước đột ngột

Một trong những nguy cơ hàng đầu là tình trạng sốc nhiệt. Khi cơ thể đang nóng bức, đổ nhiều mồ hôi mà đột ngột nhảy xuống nước lạnh, các mạch máu có thể co lại nhanh chóng, gây rối loạn tuần hoàn. Điều này có thể dẫn đến chóng mặt, ngất xỉu, thậm chí ngừng tim ngay dưới nước. Đây là tình huống đặc biệt nguy hiểm vì người gặp nạn thường không kịp phản ứng.

2. Chuột rút (vọp bẻ) giữa dòng nước

Chuột rút là tình trạng co cơ đột ngột, thường xảy ra khi vận động mạnh, mất nước hoặc thiếu điện giải. Trong môi trường nước sâu, khi bị chuột rút, nạn nhân có thể mất khả năng vận động, không thể bơi hoặc nổi, dẫn đến nguy cơ chìm rất cao. Tình trạng này đặc biệt dễ xảy ra ở những người bơi lâu hoặc không khởi động kỹ trước khi xuống nước.

3. Địa hình phức tạp, khó lường

Không giống như bể bơi được kiểm soát an toàn, các vùng nước tự nhiên thường tiềm ẩn nhiều yếu tố nguy hiểm như hố sâu bất ngờ, bùn lầy, dòng chảy xiết, xoáy nước hoặc vật cản dưới nước như cành cây, rác thải. Những yếu tố này có thể khiến người bơi bị mắc kẹt, mất phương hướng hoặc nhanh chóng kiệt sức.

4. Môi trường nước ô nhiễm

Nước tại sông, hồ tự nhiên thường không được xử lý, có thể chứa nhiều vi khuẩn, ký sinh trùng và các tác nhân gây bệnh. Việc bơi lội trong môi trường này không chỉ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da, viêm tai, viêm đường hô hấp mà còn có thể dẫn đến các bệnh nguy hiểm hiếm gặp như viêm màng não do amip.

Đuối nước là tai nạn có thể phòng tránh nếu mỗi người có ý thức và kiến thức đầy đủ.

Lời khuyên của bác sĩ

Để hạn chế nguy cơ đuối nước, cần tuân thủ một số nguyên tắc an toàn sau:

Không bơi ở khu vực nguy hiểm

Tuyệt đối tránh bơi tại những nơi có biển cảnh báo nước sâu, dòng chảy mạnh hoặc khu vực gần đập thủy điện, công trình thủy lợi. Đây là những vị trí có nguy cơ tai nạn rất cao.

Khởi động và làm quen với nước

Trước khi xuống nước, cần khởi động kỹ các nhóm cơ và làm quen với nhiệt độ nước bằng cách xuống từ từ. Điều này giúp cơ thể thích nghi, giảm nguy cơ sốc nhiệt và chuột rút.

Luôn có người giám sát

Không nên bơi một mình, đặc biệt là trẻ em. Trẻ cần được giám sát trực tiếp bởi người lớn biết bơi và có kỹ năng cứu hộ. Việc trang bị áo phao hoặc dụng cụ nổi là rất cần thiết.

Trang bị kỹ năng bơi và sơ cứu

Biết bơi là yếu tố quan trọng nhưng chưa đủ. Mỗi người cần được trang bị thêm kỹ năng xử lý tình huống dưới nước và kiến thức sơ cứu, đặc biệt là kỹ thuật hồi sức tim phổi (CPR). Đây là "chìa khóa" giúp tăng cơ hội sống cho nạn nhân trong những phút đầu tiên.

Xử trí đúng cách khi gặp người đuối nước

Trong trường hợp phát hiện người bị đuối nước, việc xử trí đúng cách và kịp thời có thể quyết định sự sống còn của nạn nhân.

Gọi trợ giúp ngay lập tức

Nhanh chóng hô hoán để nhận được sự hỗ trợ từ những người xung quanh, đồng thời liên hệ với cơ quan y tế hoặc lực lượng cứu hộ gần nhất.

Cứu hộ an toàn

Nếu không có kỹ năng cứu hộ chuyên nghiệp, tuyệt đối không nhảy xuống nước cứu người vì có thể khiến cả hai cùng gặp nguy hiểm. Thay vào đó, hãy sử dụng các vật dụng như sào, dây thừng, áo phao hoặc vật nổi để kéo nạn nhân vào bờ.

Tiến hành sơ cứu đúng cách

Sau khi đưa được nạn nhân lên bờ, cần nhanh chóng kiểm tra tình trạng hô hấp và tuần hoàn. Nếu nạn nhân ngừng thở hoặc ngừng tim, phải tiến hành ép tim ngoài lồng ngực và hà hơi thổi ngạt ngay lập tức.

Đáng lưu ý, không nên áp dụng các biện pháp dân gian như dốc ngược người, vác chạy để "sốc nước" vì không có hiệu quả, thậm chí làm chậm thời gian cấp cứu quý giá.

Tóm lại, đuối nước là tai nạn có thể phòng tránh nếu mỗi người có ý thức và kiến thức đầy đủ. Gia đình, nhà trường và cộng đồng cần phối hợp trong việc giáo dục kỹ năng sống, đặc biệt là kỹ năng bơi lội và xử lý tình huống nguy hiểm dưới nước cho trẻ em.

Mùa nắng nóng là thời điểm gia tăng các hoạt động vui chơi dưới nước, nhưng cũng là lúc nguy cơ đuối nước tăng cao. Đừng để sự chủ quan phải đánh đổi bằng những hậu quả đáng tiếc.

Mỗi người cần chủ động trang bị kiến thức, tuân thủ các nguyên tắc an toàn và bảo vệ bản thân cũng như người xung quanh. Bởi trong nhiều trường hợp, chỉ một hành động đúng và kịp thời cũng có thể cứu sống một mạng người.

BS Trần Lê Thúy