36 năm Pháp Luật TP.HCM: Đặc sản điều tra 'đóng đinh' trong lòng bạn đọc

Từ năm 1998, làng báo TP.HCM “bùng nổ” khi tờ báo Pháp Luật TP.HCM đăng loạt phóng sự điều tra “Tôi đi tìm Bao Công”. Loạt bài được bạn đọc háo hức đón nhận không chỉ vì hình tượng Bao Công đáp ứng khát vọng công lý mà còn bởi cách thức nhập vai để “lấy tin” của phóng viên quá độc đáo.

Những tuyến bài điều tra tạo tiếng vang

Trong một bài chia sẻ trên báo Pháp Luật TP.HCM vào năm 2010, ông Vũ Đức Khiển (nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội) đã nói: “Tôi nhớ mãi hình ảnh phóng viên Bảo Trâm của báo đăng trên số báo ra ngày 15-9-1998 đã “cùng ăn, cùng ở, cùng đi kiện với bà con” để tìm gặp “Bao Công”. Hai phóng viên Nguyễn Bảo Trâm và Nguyễn Đức Hiển viết loạt bài phóng sự “Tôi đi tìm Bao Công” đã có tác động rất lớn đến các cơ quan và những người có trách nhiệm đối với việc giải quyết khiếu nại của người dân.

Phóng viên của Pháp Luật TP.HCM tác nghiệp các tuyến điều tra. Thiết kế: KIM ANH

Sau đấy không lâu, hàng loạt vệt điều tra, phóng sự điều tra tiếp tục được đăng tải, thu hút sự quan tâm đặc biệt của bạn đọc. Đó là phóng sự điều tra “Tôi thử làm Bao Công”, “Tận đáy xã hội”, “Trộm xác ở pháp trường Long Bình”, “Triệt phá đường dây chăn dắt ăn xin”, “Bến xe Lam Hồng và hệ thống cơm tù xuyên Việt”…

Góp phần mang lại bình yên cho xã hội

Có thể nói hành trình 36 năm của báo Pháp Luật TP.HCM không chỉ được khắc ghi bằng dòng chảy thông tin pháp lý mà còn được định hình bằng những vệt bài điều tra có độ rung xã hội rất cao. Ở đó, những góc tối bị bóc trần, góp phần đẩy lùi cái ác và trên hết, niềm tin vào công lý, điều tốt đẹp được thắp lên, đồng hành cùng bạn đọc.

Nhiều tuyến bài không chỉ dừng lại ở việc phản ánh đơn thuần mà đã tạo ra những cú hích mạnh mẽ, buộc các cơ quan chức năng phải vào cuộc, thậm chí góp phần thay đổi, hoàn thiện chính sách pháp luật.

Bên cạnh cuộc đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực, Pháp Luật TP.HCM còn chú ý phản ánh những góc khuất của cuộc sống xã hội, dẹp bỏ những tệ nạn, góp phần mang lại sự bình yên cho người dân. Hàng loạt băng nhóm tội phạm, những hành vi trấn lột, lừa đảo tinh vi đã bị lôi ra ánh sáng qua các tuyến điều tra dài kỳ để bảo vệ người dân, du khách. Có thể kể đến các loạt bài như “Vạch trần chiêu trò của băng nhóm móc túi khu vực Suối Tiên”, “Các băng nhóm móc túi khu phố Tây”, “Lật tẩy hành vi tài xế taxi trộm tiền du khách” hay “Gã xe ôm trấn lột tiền khách ở Bến xe Miền Tây”.

Gần đây nhất, báo có những vệt bài điều tra với nội dung mang tính dân sinh hơn, đó là vệt bài “Xe quá tải tung hoành ở Đông Nam Bộ, Tây Nguyên”, “Thâm nhập đường dây mua bán thận tiền tỉ ở TP.HCM”, “Chiêu ăn gian ở cây xăng tại Đồng Nai”…

Ngoài ra, các phóng viên còn hướng đến các đề tài gắn liền với thiên nhiên, liên quan đến bảo vệ môi trường. Họ đã tìm cách phơi bày hành vi tàn phá thiên nhiên qua “Tiếng kêu ai oán giữa rừng xanh”, quyết liệt đấu tranh chống “Nạn hút cát lậu trên sông Trà Khúc” và phản ánh hành vi “Khai thác thủy sản kiểu tận diệt trên sông Đồng Nai”...

Bạn đọc ở đâu, báo phục vụ đến đó

Sẽ không có những loạt bài điều tra đình đám nếu không có những phóng viên điều tra dám dấn thân và đối mặt với nhiều hiểm nguy rình rập. Điển hình là các nhà báo Nguyễn Phương Nam, Nguyễn Tiến Tân, Võ Tùng, Nguyễn Yên, Phạm Hải…

Gần đây, khi làm các tuyến bài điều tra, báo Pháp Luật TP.HCM thường chủ động phối hợp cung cấp thông tin cho lực lượng công an ngay từ đầu. Nhiều loạt bài, ngay sau khi những đối tượng vi phạm tra tay vào còng, hôm sau chúng tôi “bấm nút” đăng tải, góp phần tăng thêm sức hút cho đề tài. Cũng nhờ vậy, các chứng cứ của báo dễ dàng “chuyển hóa” thành chứng cứ để các cơ quan chức năng xử lý, kể cả xử lý hình sự.

Gần đây, để phục vụ nhiều phân khúc bạn đọc, nhất là để tiếp cận bạn đọc trẻ, những sản phẩm điều tra của báo không còn ưu tiên cho “báo giấy” mà được tính toán, cấu trúc để đăng tải trước trên các nền tảng mạng xã hội của báo với nhiều hình ảnh, thước phim sống động, hấp dẫn, thu hút hàng triệu lượt xem.

***

Trong phần lớn những tuyến bài điều tra gian khổ và vinh quang ấy, tôi may mắn được đứng ở hậu trường làm công việc “bếp núc”, kết nối các mạch nguồn thông tin và cảm xúc.

Và hôm nay, ngày 30-6, tờ báo đã dừng lại hành trình 36 năm của mình. Nhưng những giá trị, bài học và ngọn lửa đam mê nghề nghiệp, sự dấn thân của các phóng viên điều tra sẽ không bao giờ tắt.

Nhà báo Đức Hiển (phải) phỏng vấn bà Hoài Thu tại Nhà khách Quốc hội (27A Trần Hưng Đạo, Hà Nội) năm 1999 về một vụ án có dấu hiệu oan. Ảnh: CT

THANH TÂM - NGUYỄN THỊ HOÀI THU (*)