3 “thủ phủ” của giới siêu giàu Trung Quốc bắt đầu chứng kiến một sự thay đổi đáng chú ý

Toàn cảnh thành phố Bắc Kinh ngày 7/1. Ảnh: AFP.

Bắc Kinh, Thượng Hải và tỉnh Quảng Đông tiếp tục là những nơi tập trung đông nhất các hộ gia đình siêu giàu tại Trung Quốc. Tuy nhiên, số lượng các hộ sở hữu tài sản từ 100 triệu nhân dân tệ (khoảng 14,8 triệu USD) trở lên đang có xu hướng giảm nhẹ, trong bối cảnh thị trường bất động sản suy yếu, chứng khoán biến động và tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm lại.

Theo báo cáo tài sản do Ngân hàng Đông Á (Bank of East Asia) phối hợp với Viện Nghiên cứu Hurun công bố hồi tháng 6, Trung Quốc có khoảng 126.500 hộ gia đình thuộc nhóm siêu giàu (UHNW) vào đầu năm 2025.

Riêng Bắc Kinh và Thượng Hải có tổng cộng 34.700 hộ, tương đương khoảng 27,4% tổng số trên toàn quốc.

Bắc Kinh đứng đầu với khoảng 18.200 hộ siêu giàu, trong khi Thượng Hải có 16.500 hộ. Cả hai con số đều thấp hơn một năm trước, phản ánh tác động của giá bất động sản giảm, thị trường tài chính biến động và môi trường kinh tế kém thuận lợi đối với tài sản hộ gia đình.

Ngưỡng “siêu giàu” của Trung Quốc cao đến mức nào?

Khái niệm hộ gia đình siêu giàu tại Trung Quốc được xác định với ngưỡng tài sản đặc biệt cao, thậm chí vượt xa tiêu chuẩn thường được sử dụng tại Mỹ.

Một hộ gia đình Mỹ sở hữu tài sản ròng khoảng 14 triệu USD đã nằm trong nhóm 1% giàu nhất. Theo một ước tính khác dựa trên Survey of Consumer Finances, cuộc khảo sát tài chính hộ gia đình mới nhất của Mỹ với dữ liệu năm 2022, ngưỡng để lọt vào nhóm 1% giàu nhất là khoảng 11,64 triệu USD.

Điều này cho thấy nhóm UHNW tại Trung Quốc thực sự là một tầng lớp tài sản rất nhỏ và đặc biệt giàu có.

Sự phân bổ của nhóm này cũng cho thấy tài sản tư nhân tại Trung Quốc không trải đều trên toàn quốc mà tập trung mạnh ở một số trung tâm kinh tế lớn.

Ba “hành lang tài sản” nổi bật gồm vùng đồng bằng sông Dương Tử, khu vực Quảng Đông và cụm Bắc Kinh - Thiên Tân - Hà Bắc.

Đồng bằng sông Dương Tử dẫn đầu

Vùng đồng bằng sông Dương Tử đứng đầu với khoảng 39.680 hộ UHNW, tương đương 31,4% tổng số trên toàn Trung Quốc.

Khu vực này được hưởng lợi từ hệ sinh thái tài chính của Thượng Hải, các doanh nghiệp tư nhân và công nghệ phát triển mạnh tại Chiết Giang, cùng nền tảng sản xuất quy mô lớn của Giang Tô.

Tuy nhiên, số hộ siêu giàu tại khu vực này đã giảm khoảng 1,8% so với năm trước.

Sự suy giảm này cho thấy ngay cả những trung tâm kinh tế năng động nhất Trung Quốc cũng không hoàn toàn miễn nhiễm trước những biến động của thị trường tài sản.

Trong nhiều năm, bất động sản và cổ phần doanh nghiệp là hai nguồn đóng góp quan trọng vào tài sản của các gia đình giàu có. Khi giá nhà giảm và thị trường chứng khoán biến động, giá trị tài sản trên giấy của nhóm này cũng chịu ảnh hưởng.

Quảng Đông là “thủ phủ” của giới giàu công nghệ và xuất khẩu

Quảng Đông – được báo cáo sử dụng như đại diện cho khu vực đồng bằng Châu Giang – có khoảng 16.700 hộ UHNW, chiếm 13,2% tổng số toàn quốc. Con số này giảm 2,3% so với năm trước.

Đáng chú ý, Thâm Quyến và Quảng Châu chiếm tới 58% tổng số hộ siêu giàu của cả tỉnh.

Điều này phản ánh đặc điểm kinh tế riêng của Quảng Đông: đây là nơi tập trung dày đặc các nhà sáng lập công ty công nghệ, doanh nghiệp xuất khẩu và các tập đoàn sản xuất.

Nếu Bắc Kinh nổi bật với chính phủ, tài chính và các doanh nghiệp nhà nước, Thượng Hải là trung tâm tài chính, thì Quảng Đông lại sở hữu một hệ sinh thái doanh nghiệp tư nhân và sản xuất - công nghệ đặc biệt mạnh.

Bắc Kinh vẫn thống trị cụm Bắc Kinh - Thiên Tân - Hà Bắc

Cụm Bắc Kinh - Thiên Tân - Hà Bắc có khoảng 21.700 hộ UHNW, tương đương 17,2% tổng số toàn quốc.

Riêng Bắc Kinh chiếm gần 84% tổng số hộ siêu giàu của cả khu vực.

Tuy nhiên, tổng số hộ UHNW của cụm này giảm khoảng 4,8%, mức giảm mạnh hơn đáng kể so với đồng bằng sông Dương Tử hay Quảng Đông.

Thiên Tân và Hà Bắc là những khu vực đóng góp lớn vào mức suy giảm này.

Hong Kong giữ vai trò đặc biệt

Hong Kong là trường hợp khá khác biệt. Đặc khu này vừa là một trung tâm tập trung tài sản lớn, vừa đóng vai trò cửa ngõ để các gia đình giàu có tại Trung Quốc đưa vốn ra thị trường quốc tế.

Số hộ UHNW tại Hong Kong giảm khoảng 100 hộ xuống còn 11.000.

Tuy nhiên, con số này không phản ánh đầy đủ vai trò của Hong Kong đối với giới siêu giàu.

Bất động sản, quyền sở hữu doanh nghiệp và các tài sản khó chuyển đổi thành tiền chiếm phần lớn tài sản ròng của nhiều gia đình. Trong khi đó, tài sản có thể đầu tư lại cho thấy rõ hơn khả năng đưa tiền vào các thị trường và khu vực pháp lý khác nhau.

Đây chính là lĩnh vực Hong Kong tiếp tục giữ vị trí quan trọng.

“Của cải tổng thể là thước đo niềm tin, trong khi tài sản có thể đầu tư phản ánh sức mạnh tài chính”, Rupert Hoogewerf, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Hurun, nhận định.

Theo ông, tài sản ở nước ngoài chiếm khoảng 15% tổng tài sản có thể đầu tư của nhóm này, trong đó Hong Kong vẫn là điểm đến đầu tư nước ngoài phổ biến nhất.

Làn sóng IPO mới có thể tạo ra những tỷ phú tiếp theo

Một điểm đáng chú ý là báo cáo nói trên sử dụng dữ liệu năm 2025, tức chưa phản ánh đầy đủ làn sóng hồi phục của thị trường IPO Trung Quốc gần đây.

Trong nửa đầu năm 2026, Trung Quốc đại lục huy động khoảng 100,5 tỷ nhân dân tệ, tương đương 14,9 tỷ USD, thông qua 79 thương vụ IPO cổ phiếu A, theo KPMG.

Trong khi đó, Hong Kong ghi nhận 87 doanh nghiệp niêm yết mới và huy động khoảng 210,2 tỷ đô la Hong Kong, tương đương 26,8 tỷ USD, từ các thương vụ IPO. Theo Hong Kong Exchanges and Clearing, Hong Kong đứng thứ hai thế giới về giá trị huy động qua IPO trong giai đoạn này.

Dòng vốn mới tập trung đáng kể vào các lĩnh vực công nghệ và đổi mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo, chất bán dẫn, sản xuất tiên tiến và công nghệ sinh học.

Điều này có thể tạo ra một sự thay đổi đáng chú ý trong cấu trúc tài sản của giới giàu Trung Quốc.

Trong quá khứ, bất động sản đóng vai trò đặc biệt lớn trong quá trình tích lũy tài sản. Nhưng khi thị trường nhà đất trải qua giai đoạn điều chỉnh kéo dài, cổ phần doanh nghiệp và tài sản liên quan đến các công ty công nghệ có thể ngày càng trở thành động lực tạo ra những khối tài sản mới.

KPMG nhận định xu hướng này cho thấy việc tạo ra tài sản trong tương lai có thể ngày càng phụ thuộc vào giá trị cổ phần của các nhà sáng lập, thay vì chỉ dựa vào đà tăng của bất động sản.

Đồng thời, Hong Kong có thể tiếp tục hưởng lợi từ vị thế kép: vừa là trung tâm niêm yết của các doanh nghiệp Trung Quốc đại lục, vừa là trung tâm quản lý tài sản ở nước ngoài cho chính những chủ doanh nghiệp đó.

Bức tranh giới siêu giàu Trung Quốc đang thay đổi

Những con số mới cho thấy giới siêu giàu Trung Quốc vẫn tập trung mạnh tại các trung tâm kinh tế lớn, nhưng cấu trúc tạo ra tài sản đang bắt đầu thay đổi.

Bắc Kinh, Thượng Hải và Quảng Đông vẫn là ba cực quan trọng của tài sản tư nhân. Tuy nhiên, sự suy giảm số hộ UHNW tại nhiều khu vực cho thấy những năm tăng trưởng dựa nhiều vào bất động sản và tài sản truyền thống không còn dễ dàng như trước.

Trong khi đó, sự phục hồi của thị trường IPO và dòng vốn đổ vào AI, bán dẫn, sản xuất tiên tiến và công nghệ sinh học đang mở ra một con đường khác để tạo ra tài sản.

Nói cách khác, bản đồ giới siêu giàu Trung Quốc trong những năm tới có thể không chỉ được quyết định bởi nơi có nhiều bất động sản đắt giá nhất, mà ngày càng phụ thuộc vào nơi sản sinh ra những công ty công nghệ và doanh nghiệp có khả năng tạo ra giá trị lớn trên thị trường vốn.

Theo SCMP

Huyền Chi