3 thói quen đơn giản mỗi ngày giảm nguy cơ ung thư

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 30-50% trường hợp ung thư có thể được phòng ngừa thông qua việc giảm các yếu tố nguy cơ và duy trì lối sống lành mạnh. Các yếu tố như hút thuốc lá, uống rượu bia, thừa cân, chế độ ăn không hợp lý và ít vận động đều liên quan đến nguy cơ mắc nhiều loại ung thư. Trên thực tế, nhiều người duy trì sức khỏe tốt trong nhiều năm thường có một số thói quen chung giúp cơ thể duy trì khả năng tự bảo vệ trước các tổn thương tế bào.

1. Đặc điểm thường gặp ở người có nguy cơ ung thư thấp hơn

1.1. Giữ được trạng thái tinh thần ổn định

Sức khỏe tinh thần ngày càng được xem là một phần quan trọng của sức khỏe tổng thể. Những người có khả năng kiểm soát cảm xúc tốt, ít rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài thường duy trì được chất lượng cuộc sống và các hoạt động sinh lý ổn định hơn.

Mặc dù chưa có bằng chứng cho thấy cảm xúc tiêu cực trực tiếp gây ung thư, nhưng căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, thói quen ăn uống, khả năng vận động và nhiều hành vi sức khỏe khác. Đây đều là những yếu tố có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh mạn tính, trong đó có ung thư.

Vì vậy, việc học cách quản lý căng thẳng, duy trì các hoạt động thư giãn và xây dựng các mối quan hệ xã hội tích cực là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Căng thẳng kéo dài có thể là những yếu tố có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh mạn tính, trong đó có ung thư.

1.2. Ngủ đủ giấc và duy trì giờ giấc sinh hoạt đều đặn

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng đối với quá trình phục hồi và duy trì hoạt động bình thường của cơ thể. Nhiều nghiên cứu cho thấy tình trạng thiếu ngủ kéo dài hoặc rối loạn nhịp sinh học có thể ảnh hưởng đến chức năng miễn dịch, quá trình chuyển hóa và sức khỏe tổng thể. Những người duy trì thói quen đi ngủ và thức dậy vào thời gian tương đối cố định, ngủ đủ từ 7-9 giờ mỗi đêm thường có chất lượng sức khỏe tốt hơn.

Dù chưa thể khẳng định chỉ riêng việc thức khuya gây ung thư, nhưng ngủ không đủ giấc trong thời gian dài được xem là một yếu tố bất lợi đối với sức khỏe và nên được hạn chế.

1.3. Duy trì chế độ ăn cân đối, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn giảm nguy cơ ung thư

Chế độ ăn là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến nguy cơ mắc ung thư. Theo WHO, ăn nhiều rau quả, duy trì cân nặng hợp lý và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, thịt chế biến, đồ uống có cồn có thể giúp giảm nguy cơ mắc nhiều loại ung thư.

Những người có chế độ ăn lành mạnh thường duy trì các nguyên tắc:

Ăn đủ các nhóm thực phẩm.
Tăng cường rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.
Hạn chế thực phẩm nhiều muối, đường và chất béo bão hòa.
Giảm tiêu thụ thực phẩm hun khói, nướng cháy hoặc chế biến sẵn.
Không hút thuốc lá và hạn chế rượu bia.

Việc duy trì những thói quen này giúp kiểm soát cân nặng, hỗ trợ sức khỏe đường tiêu hóa và giảm tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ gây ung thư.

Tăng cường rau xanh, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn có thể giúp giảm nguy cơ mắc nhiều loại ung thư.

2. Cách đơn giản giúp giảm nguy cơ ung thư

Các chuyên gia cho rằng phòng ngừa ung thư không nhất thiết phải bắt đầu từ những biện pháp phức tạp. Nhiều thay đổi nhỏ trong cuộc sống hằng ngày có thể mang lại lợi ích đáng kể nếu được duy trì lâu dài.

2.1 Chủ động quản lý căng thẳng: Mỗi người nên dành thời gian cho các hoạt động giúp thư giãn như đi bộ, tập thể dục, đọc sách, nghe nhạc hoặc trò chuyện với người thân. Việc nhận diện và xử lý cảm xúc tiêu cực sớm giúp hạn chế ảnh hưởng của căng thẳng kéo dài tới sức khỏe.

2.2 Duy trì giấc ngủ chất lượng: Người trưởng thành nên ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya kéo dài và cố gắng duy trì lịch sinh hoạt ổn định. Giấc ngủ tốt không chỉ hỗ trợ sức khỏe thể chất mà còn giúp cải thiện sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống.

2.3 Ăn uống lành mạnh, không hút thuốc và hạn chế rượu bia: WHO khẳng định thuốc lá là yếu tố nguy cơ có thể phòng tránh lớn nhất đối với ung thư. Bên cạnh đó, rượu bia cũng là tác nhân làm tăng nguy cơ nhiều loại ung thư như ung thư gan, thực quản, đại trực tràng và vú. Vì vậy, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, duy trì chế độ ăn cân bằng và kiểm soát cân nặng là những biện pháp thiết thực giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.

Không ai có thể đảm bảo hoàn toàn không mắc ung thư. Tuy nhiên, việc duy trì lối sống lành mạnh có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh, đồng thời góp phần phòng ngừa nhiều bệnh mạn tính khác như tim mạch, đái tháo đường và béo phì. Bên cạnh đó, khám sức khỏe định kỳ, tầm soát ung thư theo độ tuổi và yếu tố nguy cơ cá nhân vẫn là những biện pháp quan trọng giúp phát hiện bệnh sớm, nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện tiên lượng sống.

BS. Tăng Minh Hoa