20 phút phơi bày căn bệnh của tuyển Anh

Thủ môn Jordan Pickford đã chơi hay, nhưng không đủ giúp tuyển Anh thắng Argentina.

"Khi dẫn trước 1-0, chúng tôi dường như chỉ nghĩ đến việc bảo toàn tỷ số. Ở đẳng cấp này, như thế là không đủ", Kane thốt lên sau trận thua 1-2 trước Argentina ở bán kết World Cup 2026 rạng sáng 16/7. Lời thừa nhận ấy phản ánh chính xác cách tuyển Anh đánh rơi tấm vé vào chung kết.

20 phút biến trận đấu thành cơn ác mộng

Trong hơn một giờ thi đấu, đội bóng của Thomas Tuchel là tập thể chơi sáng nước hơn. Hiệp một diễn ra chặt chẽ và ít cơ hội, nhưng "Tam sư" vẫn tạo ra nhiều pha phối hợp mạch lạc hơn Argentina. Bàn mở tỷ số ở phút 55 là sản phẩm của đúng ý đồ chiến thuật mà Tuchel theo đuổi.

Kane lùi sâu nhận bóng rồi tung đường chuyền vượt tuyến quen thuộc. Morgan Rogers, cái tên bất ngờ được trao suất đá chính thay Bukayo Saka, khống chế gọn gàng trước khi căng ngang để Anthony Gordon băng vào dứt điểm cận thành.

Nếu trận đấu kết thúc ở thời điểm đó, đây sẽ là một trong những màn trình diễn thuyết phục nhất của tuyển Anh dưới thời Tuchel. Nhưng bước ngoặt xuất hiện ở phút 72.

Tuchel rút Gordon khỏi sân để đưa Ezri Konsa vào gia cố hàng thủ. Sau đó, Dan Burn rồi Nico O'Reilly tiếp tục được tung vào sân, khiến đội hình Anh gần như chỉ còn một mục tiêu duy nhất: bảo vệ tỷ số. Kể từ đó, thế trận hoàn toàn đổi chiều.

Lautaro Martinez ghi bàn ấn định chiến thắng 2-1 cho Argentina trước Anh.

Trong gần 20 phút cuối, tuyển Anh chỉ thực hiện sáu đường chuyền, không một lần đưa bóng chạm khu vực cấm địa Argentina. Ở chiều ngược lại, đội bóng Nam Mỹ tung ra 8 cú sút và liên tục đẩy hàng thủ đối phương vào trạng thái chống đỡ.

Áp lực ấy cuối cùng cũng được chuyển hóa thành bàn thắng. Enzo Fernandez gỡ hòa bằng cú sút xa sau hàng loạt pha hãm thành, trước khi Lionel Messi thực hiện đường tạt chính xác để Lautaro Martinez hoàn tất màn lội ngược dòng.

Điều đáng lo hơn cả không nằm ở hai bàn thua, mà ở việc tuyển Anh gần như không có bất kỳ phản ứng nào sau khi bị gỡ hòa. Họ chấp nhận để Argentina quyết định nhịp độ trận đấu thay vì giành lại quyền kiểm soát.

Ngay cả Emiliano Martinez của Argentina cũng cảm nhận rõ sự thay đổi ấy. "Chúng tôi thấy họ cứ lùi dần về phía sau thay vì tiếp tục tấn công. Khi dẫn bàn, bạn vẫn phải chơi hướng lên phía trước", thủ thành của Argentina nói.

Argentina không tạo ra phép màu. Tuyển Anh mới là đội chủ động trao thế trận cho đối thủ.

Một căn bệnh đã tồn tại từ nhiều năm

Sau trận đấu, Tuchel nhiều lần nhắc đến khái niệm "DNA". Theo ông, khả năng kiểm soát bóng của Argentina không đơn thuần đến từ chiến thuật mà xuất phát từ văn hóa bóng đá đã được hình thành từ khi các cầu thủ còn nhỏ.

Ở chiều ngược lại, tuyển Anh dường như cũng mang trong mình một "DNA" khác. Mỗi khi đứng trước chiến thắng, họ lại có xu hướng thu mình và phòng ngự bằng bản năng.

Hình ảnh ấy không hề xa lạ. Nó từng khiến "Tam sư" đánh rơi lợi thế trước Croatia ở bán kết World Cup 2018, rồi lặp lại trong trận chung kết Euro 2020. Đến World Cup 2026, kịch bản ấy một lần nữa tái diễn.

Thomas Tuchel không hẳn đã sai vì các lựa chọn nhân sự.

Điều đáng tiếc là nhiều năm trước, cựu HLV Gareth Southgate từng đặt mục tiêu xây dựng một tuyển Anh kiểm soát bóng nhiều hơn, chủ động hơn và biết đưa ra những quyết định thông minh hơn. Tuy nhiên, trong thời khắc quan trọng nhất, mọi thay đổi dường như đều biến mất.

Hậu vệ Dan Burn sau trận đã thừa nhận: "Đó đơn giản là bản năng của con người". Có lẽ, đó cũng là bản năng mà bóng đá Anh vẫn chưa thể loại bỏ.

Tuchel bảo vệ những sự thay đổi nhân sự của mình. Theo chiến lược gia người Đức, việc đưa thêm hậu vệ vào sân chỉ phản ánh thực tế rằng các cầu thủ tự lùi sâu từ trước. Thống kê cũng phần nào chứng minh nhận định ấy khi ngay trước lần thay người đầu tiên, tỷ lệ kiểm soát bóng của Anh kể từ lúc Gordon ghi bàn chỉ còn 17%.

"Bạn có thể phòng ngự chủ động với bất kỳ sơ đồ nào. Bạn cũng có thể kiểm soát bóng với bất kỳ hệ thống nào. Nhưng chúng tôi đã không làm được", nhà cầm quân người Đức chia sẻ.

Nói cách khác, sơ đồ không phải nguyên nhân duy nhất. Vấn đề nằm ở tâm lý của cả tập thể, khi không còn đủ tự tin để cầm bóng và tiếp tục chơi như cách đã giúp họ vượt lên dẫn trước.

Những dấu hiệu đã xuất hiện từ đầu vòng knock-out

Thất bại trước Argentina không phải một tai nạn bất ngờ. Ngay từ vòng 1/16 gặp CHDC Congo, tuyển Anh trải qua hơn 20 phút đầu thi đấu đầy chệch choạc. Đến cuộc đối đầu Mexico, họ tiếp tục đánh mất quyền kiểm soát sau khi dẫn 2-0 và phải chống đỡ gần như cả hiệp hai với 10 người. Trận tứ kết gặp Na Uy cũng chứng kiến kịch bản tương tự khi đội bóng của Tuchel mất hoàn toàn sự chủ động sau quãng nghỉ tiếp nước.

Khác biệt nằm ở chất lượng đối thủ. CHDC Congo không đủ khả năng tận dụng thời cơ, Mexico thiếu sắc bén trong khâu dứt điểm, còn Na Uy chủ yếu trông chờ vào Erling Haaland và Martin Ødegaard.

Messi và các đồng đội thẳng tiến vào trận chung kết World Cup 2026.

Argentina thì không. Đội bóng của Lionel Scaloni không chỉ sở hữu Messi mà còn có Enzo Fernandez, Alexis Mac Allister, Rodrigo De Paul cùng nhiều cầu thủ đủ khả năng tạo khác biệt khi được trao không gian. Trước một đối thủ như vậy, việc tự nguyện lùi sâu chẳng khác nào chấp nhận để họ liên tục gây sức ép cho đến khi hàng thủ mắc sai lầm.

Chính Tuchel cũng thừa nhận tuyển Anh cần không ít may mắn để đi tới bán kết. Nhưng may mắn không thể mãi che lấp những khoảng tối đã xuất hiện xuyên suốt giải đấu.

Cuối cùng, điều khiến tuyển Anh dừng bước không đơn thuần là hai khoảnh khắc xuất thần của Argentina. Họ thất bại vì một căn bệnh cũ chưa bao giờ được chữa dứt điểm: càng tiến gần chiến thắng, đội bóng ấy càng đánh mất sự chủ động. Và ở đẳng cấp World Cup, chỉ 20 phút như thế cũng đủ để mọi giấc mơ khép lại.

Argentina ấn định tỷ số 2-1 trước Anh Rạng sáng 16/7, Lautaro Martinez bật cao đánh đầu từ đường kiến tạo của Lionel Messi, giúp Argentina dẫn ngược tuyển Anh 2-1 ở bán kết World Cup 2026.

Di Cầm