2 yếu tố 'thổi bùng' biến chứng nguy hiểm ở cúm B

Tuổi cao và bệnh nền tăng nặng khi mắc cúm B

Thời gian gần đây, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đã tiếp nhận nhiều trường hợp mắc cúm B diễn biến nặng. Đáng chú ý, phần lớn bệnh nhân là người cao tuổi hoặc có bệnh lý nền, nhập viện trong tình trạng suy hô hấp sau giai đoạn khởi phát khá âm thầm. Theo ghi nhận, bệnh nhân T.T.N (77 tuổi), từng bị viêm phổi và có tiền sử tăng huyết áp, nhập viện sau 4 ngày mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn. Do không đo thân nhiệt, gia đình cho rằng bà chỉ bị cảm thông thường. Khi vào viện, bệnh nhân đã suy hô hấp, xét nghiệm xác định cúm B dương tính.

Bệnh nhân mắc cúm B diễn tiến nặng, phải thở máy. Ảnh: Đặng Thanh

Một trường hợp nặng hơn là bệnh nhân H.N.T (65 tuổi, Hà Nội), có tiền sử COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính) nhiều năm và từng nhiều lần nhập viện vì đợt cấp. Trong đợt bệnh này, bệnh nhân sốt cao liên tục 39 - 40°C, suy hô hấp nặng, buộc phải đặt nội khí quản thở máy.

Giới chuyên môn phân tích, trong bối cảnh cúm B trên nền bệnh phổi mạn tính, tình trạng này gợi ý biến chứng bội nhiễm nấm xâm lấn - một biến chứng nặng, thường gặp ở bệnh nhân có bệnh hô hấp mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch.

ThS.BS. Lê Thanh Khôi - Phó Giám đốc y khoa, trực thuộc Hội đồng y khoa Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu cho biết, cúm B là bệnh nhiễm virus đường hô hấp với các triệu chứng thường gặp như sốt, mệt mỏi, đau nhức cơ thể, ho, sổ mũi... Nhiều trường hợp có thể tự khỏi. Tuy nhiên, ở người cao tuổi hoặc có bệnh lý nền (mắc COPD, đái tháo đường, bệnh gan, suy thận…), bệnh có thể nhanh chóng tiến triển thành viêm phổi, suy hô hấp hoặc bội nhiễm. Bác sĩ lý giải, tuổi cao và bệnh nền làm giảm dự trữ chức năng hô hấp và khả năng đáp ứng của cơ thể, khiến nguy cơ diễn biến nặng tăng cao.

Theo chuyên gia y tế, ở người cao tuổi hoặc người có bệnh nền mạn tính, mắc cúm có thể là điểm khởi đầu của các biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Ảnh: Hoàng Khánh

Đáng lo ngại, người mắc cúm B dễ chủ quan do diễn biến âm thầm, biểu hiện ban đầu thường bị nhầm với cảm lạnh thông thường. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, cúm có thể là yếu tố khởi phát chuỗi diễn biến nặng, thậm chí tử vong.

“Biến chứng đáng sợ và phổ biến nhất là viêm phổi nặng do nhiễm cúm. Virus cúm tấn công trực tiếp vào phổi, gây tổn thương phế nang và giảm khả năng trao đổi khí. Người bệnh xuất hiện ho nhiều, khó thở, đau ngực, tím tái, thở nhanh và có thể suy hô hấp trong thời gian rất ngắn”, Bác sĩ Khôi nhấn mạnh.

Chủ động tiêm vắc xin và phát hiện sớm

Chuyên gia khuyến cáo, khi xuất hiện các triệu chứng như sốt, mệt, ho, đau nhức hoặc khó thở trong 1 - 2 ngày, cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám. Nếu trong gia đình có người có biểu hiện ho, sốt, sổ mũi… cần chủ động xét nghiệm, đồng thời chủ động áp dụng các biện pháp phòng lây nhiễm.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), tiêm phòng là cách tốt nhất để giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế diễn biến nặng (2). Việc tiêm vắc xin định kỳ hàng năm giúp người dân sớm chủ động phòng bệnh, giảm gánh nặng bệnh tật cũng như tiết kiệm chi phí.

ThS.BS. Thanh Khôi phân tích: “Vắc xin cúm giúp hệ miễn dịch tạo kháng thể nhận diện và vô hiệu hóa virus khi xâm nhập. Vì virus cúm thay đổi chủng hằng năm nên vắc xin có hiệu lực bảo vệ trong 9 - 12 tháng. Để bảo vệ sức khỏe cá nhân, đặc biệt đối với những nhóm người có nguy cơ cao như: người cao tuổi, những người có bệnh nền, trẻ em và phụ nữ mang thai, việc chủ động tiêm vắc xin cúm rất quan trọng và nên thực hiện càng sớm càng tốt”.

Các nghiên cứu y khoa cho thấy vắc xin cúm không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, mà còn giảm tỷ lệ nhập viện, biến chứng viêm phổi và tử vong. Ảnh: Hoàng Khánh

Bác sĩ khuyên người dân nên tìm đến các cơ sở y tế uy tín, đảm bảo cung ứng đủ vắc xin và thực hành an toàn tiêm chủng để dự phòng sức khỏe cho gia đình. Ngoài ra, để phòng cúm B cũng như các bệnh truyền nhiễm khác, người dân nên đeo khẩu trang, tăng cường rửa tay, giữ vệ sinh hô hấp; tránh tập trung đông người khi có dịch; hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh hoặc các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh khi không cần thiết. Ngoài ra các gia đình cần duy trì lối sống lành mạnh, tăng cường vận động thể lực, nâng cao sức khỏe.

Ghi nhận tại hệ thống trung tâm tiêm chủng Long Châu, trong bối cảnh cúm và nhiều dịch bệnh như: não mô cầu, sốt xuất huyết, sởi… bùng phát ở các địa phương trong thời gian gần đây, nhu cầu tư vấn và tiêm vắc xin tại các cơ sở gia tăng rõ rệt. Gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuổi thường quan tâm nhiều nhất, cho thấy người dân ngày càng chủ động hơn trong việc phòng ngừa bệnh truyền nhiễm. Trước đó, đơn vị này đã chủ động triển khai các phương án vận hành phù hợp, đảm bảo nguồn cung vắc xin ổn định trên toàn hệ thống. Đồng thời, toàn bộ quy trình tiêm chủng thực hiện nghiêm ngặt theo quy định chuyên môn của Bộ Y tế, từ khâu khám sàng lọc, chỉ định tiêm, thực hiện tiêm đến theo dõi sau tiêm, nhằm đảm bảo an toàn tối đa.

Phương Cúc