19 điều đảng viên không được làm: 'Giữ mình' để giữ uy tín nghề kiểm toán

Toàn thể đảng viên trong Đảng bộ KTNN lắng nghe quán triệt, phổ biến Quy định 207-QĐ/TW. Ảnh: MINH THÚY

Yêu cầu mới về kỷ luật Đảng

Mục tiêu xây dựng Đảng trong nhiệm kỳ Đại hội XIV là: “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn, tự đổi mới để Đảng ta thật sự là đạo đức, là văn minh, nâng tầm và nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng”. Theo GS,TS. Tạ Ngọc Tấn - nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương, điểm mới nổi bật là yêu cầu xây dựng Đảng không chỉ trong sạch, vững mạnh mà còn phải thực sự “đạo đức, văn minh”. Đây là bước phát triển về nhận thức lý luận, đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong điều kiện mới.

Trên tinh thần đó, ngày 26/7/2026, Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành Quy định số 207-QĐ/TW về những điều đảng viên không được làm (Quy định 207), thay thế Quy định số 37-QĐ/TW ngày 25/10/2021. Quy định mới tiếp tục gồm 19 điều, kế thừa những nội dung còn phù hợp, đồng thời sửa đổi, bổ sung nhiều quy định nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn và đồng bộ với các quy định mới của Đảng.

Đáng chú ý, Quy định 207 cập nhật những vấn đề mới phát sinh trong môi trường thông tin và không gian số, trong đó cấm sử dụng internet, mạng xã hội, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo để tạo lập, phát tán thông tin sai sự thật; đồng thời nghiêm cấm những hành vi liên quan đến các sản phẩm văn hóa, tác phẩm văn học, nghệ thuật không lành mạnh, xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ lãnh tụ, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ.

Trong quản lý và phân bổ nguồn lực, đảng viên không được huy động, phân bổ, sử dụng nguồn lực thiếu minh bạch, không đúng chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước; không được thiết kế tiêu chí, điều kiện mang tính riêng biệt nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân tiếp cận nguồn lực, gây cạnh tranh bất bình đẳng.

Quy định cũng nhấn mạnh yêu cầu không hạn chế tinh thần đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, đồng thời nghiêm cấm mua chuộc, đe dọa, trù dập, trả thù người khiếu nại, tố cáo, phê bình, góp ý, đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; không thực hiện các quy định về bảo vệ người tố cáo và người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Cùng với đó là những quy định bổ sung, yêu cầu đảng viên không được nhũng nhiễu, gây khó khăn trong giải quyết thủ tục hành chính; né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm, nói không đi đôi với làm, làm việc cầm chừng; can thiệp, tác động hoặc để người thân, người khác lợi dụng chức vụ, quyền hạn, ảnh hưởng của mình để trục lợi, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; lợi dụng việc sắp xếp tổ chức bộ máy để bố trí người không đủ năng lực, uy tín vào vị trí có quyền phân bổ nguồn lực…

Nhìn tổng thể, Quy định 207 không chỉ là sự bổ sung những hành vi bị cấm, mà còn cho thấy bước phát triển trong tư duy xây dựng và thực thi kỷ luật Đảng: siết chặt kỷ cương nhưng không cản trở đổi mới; kiểm soát quyền lực nhưng không triệt tiêu tinh thần dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung; xử lý nghiêm sai phạm nhưng đồng thời chú trọng phòng ngừa từ sớm, từ xa. Qua đó, yêu cầu đối với cán bộ, đảng viên không dừng ở việc “không vi phạm”, mà ngày càng hướng tới tự kiểm soát, tự ràng buộc và tự chịu trách nhiệm trước quyền lực được giao.

Quy định cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với trách nhiệm nêu gương, đạo đức công vụ, năng lực thực thi và trách nhiệm giải trình của cán bộ, đảng viên. Đó không chỉ là yêu cầu để giữ kỷ luật của tổ chức, mà còn là nền tảng để củng cố niềm tin của nhân dân, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Từ 19 điều không được làm đến chuẩn mực người kiểm toán

Quy định 207 được ban hành trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh, dữ liệu ngày càng có giá trị, tài chính, tài sản công được quản lý theo những phương thức mới, tổ chức bộ máy tiếp tục được sắp xếp và yêu cầu phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ngày càng cao. Đối với đảng viên - kiểm toán viên nhà nước, những yêu cầu đó không chỉ là yêu cầu về kỷ luật Đảng, mà còn trực tiếp chạm tới những chuẩn mực cốt lõi của nghề Kiểm toán.

Hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước (KTNN) gắn với quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và hiệu quả thực hiện các chính sách, chương trình, dự án của Nhà nước. Qua kiểm toán, những bất cập, sai phạm được nhận diện và các kiến nghị được đưa ra nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực công.

Bởi vậy, phía sau mỗi con số được kiểm tra, mỗi nhận định được đưa ra, mỗi kết luận được xác lập và mỗi kiến nghị được ban hành đều là trách nhiệm của người thực hiện nhiệm vụ. Chất lượng kiểm toán vì thế không chỉ phụ thuộc vào phương pháp, quy trình hay công nghệ, mà trước hết được bảo đảm bởi tính độc lập, khách quan, trung thực và liêm chính của kiểm toán viên.

Đặc thù nghề nghiệp đặt kiểm toán viên trước nhiều tình huống thử thách: Sức ép từ đơn vị được kiểm toán, quan hệ cá nhân, lợi ích vật chất hay những tác động nhằm làm thay đổi kết quả kiểm toán. Trong những tình huống đó, “giữ mình” không phải là sự thụ động né tránh, mà là bản lĩnh chủ động giữ vững nguyên tắc trước sức ép và lợi ích riêng.

Đó là không để lợi ích cá nhân hay sức ép bên ngoài chi phối nhận định chuyên môn; chủ động nhận diện, phòng ngừa và xử lý xung đột lợi ích; kiên quyết không thỏa hiệp với sai phạm, lãng phí, tiêu cực; không để quyền hạn được giao trở thành phương tiện phục vụ lợi ích riêng mà phải bảo vệ lợi ích công, ủng hộ tinh thần dám nghĩ, dám làm, đổi mới vì lợi ích chung.

Trong Kế hoạch thực hiện Quy định 207-QĐ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về những điều đảng viên không được làm, Ban Thường vụ Đảng ủy KTNN yêu cầu việc quán triệt, tổ chức thực hiện Quy định phải đảm bảo nghiêm túc, đồng bộ, thường xuyên; khuyến khích bảo vệ cán bộ năng động, tinh thần đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung và lợi ích quốc gia - dân tộc.

Bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo ngày càng được ứng dụng sâu rộng lại đặt ra một dạng thử thách mới đối với bản lĩnh nghề nghiệp. Kiểm toán viên phải kiểm chứng thông tin trước khi sử dụng, kể cả thông tin do AI hỗ trợ; bảo vệ dữ liệu, tài liệu thuộc phạm vi bí mật Nhà nước hoặc chưa được phép công bố. Công nghệ có thể hỗ trợ nâng cao hiệu quả kiểm toán, nhưng không thể thay thế trách nhiệm và phán đoán nghề nghiệp của kiểm toán viên.

Hơn 32 năm thành lập và phát triển, KTNN luôn xác định xây dựng đạo đức, uy tín và bản lĩnh nghề nghiệp là nền tảng quan trọng của đội ngũ kiểm toán viên. Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, văn hóa công sở, quy tắc ứng xử ngày càng được hoàn thiện. Đồng thời, Đảng ủy KTNN đã ban hành nhiều chỉ thị, quy định nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao đạo đức công vụ và chất lượng hoạt động kiểm toán.

Gần đây, Chỉ thị số 1014-CT/ĐU ngày 13/5/2026 về chấn chỉnh lề lối làm việc, nâng cao hiệu quả hoạt động của KTNN, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới; Quy định số 265-QĐ/ĐU ngày 19/6/2026 của Đảng ủy KTNN về kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ, công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật Đảng và trong hoạt động thanh tra, kiểm toán… tiếp tục cho thấy quyết tâm xây dựng đội ngũ kiểm toán viên liêm chính, kỷ cương, chuyên nghiệp.

Thực tiễn hoạt động kiểm toán và những chia sẻ của nhiều thế hệ lãnh đạo, cán bộ KTNN cũng cho thấy một điều cốt lõi: Giữ vững đạo đức nghề nghiệp chính là giữ được giá trị của kiểm toán viên và uy tín của Ngành.

19 điều đảng viên không được làm vì thế không chỉ là những giới hạn cần tuân thủ, mà còn có thể được nhìn nhận như một “hàng rào” đạo đức và kỷ luật giúp người thực thi công vụ tự kiểm soát mình trước quyền lực và lợi ích. Đối với mỗi đảng viên - kiểm toán viên, đó là yêu cầu thường xuyên tự soi, tự sửa; độc lập trong suy nghĩ, khách quan trong đánh giá, trung thực trong thực hiện nhiệm vụ, liêm chính trước lợi ích vật chất và có trách nhiệm vì lợi ích công.

Điều làm nên giá trị của người kiểm toán vì thế không chỉ là phát hiện được bao nhiêu sai phạm hay đưa ra bao nhiêu kiến nghị, mà còn ở bản lĩnh “giữ mình” trong sạch, để mỗi kết luận kiểm toán thực sự khách quan, chính xác, công bằng, vì lợi ích của Nhà nước và Nhân dân./.

THÀNH ĐỨC