130 tỷ USD 'bốc hơi' khỏi túi Elon Musk, AI và bán dẫn Trung Quốc lại bùng nổ

Elon Musk, CEO của Tesla, SpaceX, X và xAI, đã trở thành tỷ phú nghìn tỷ đô la sau đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) kỷ lục trị giá 75 tỷ USD của SpaceX vào tháng 6. Ảnh: DPA.

Elon Musk vừa tự giễu mình là “(cựu) tỷ phú nghìn tỷ” sau khi khối tài sản bốc hơi khoảng 130 tỷ USD chỉ trong vòng 5 phiên giao dịch. Trong khi đó, ở chiều ngược lại, làn sóng tăng giá của các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc như ChangXin Memory Technologies (CXMT), Zhipu AI và MiniMax đang tạo ra thêm hàng chục tỷ USD tài sản giấy cho các nhà sáng lập và lãnh đạo.

Sự trái ngược này cho thấy cuộc đua AI và bán dẫn đang làm thay đổi nhanh chóng bảng xếp hạng những người giàu nhất thế giới, đồng thời phản ánh mức độ biến động rất lớn của tài sản gắn với cổ phiếu công nghệ.

Elon Musk tự nhận mình là "(cựu) tỷ phú nghìn tỷ"

Trên mạng xã hội X hôm 25/7, Elon Musk hài hước viết rằng ông hiện chỉ còn là "(former) trillionaire" – "(cựu) tỷ phú nghìn tỷ" – sau khi mất khoảng 130 tỷ USD giá trị tài sản trong chưa đầy một tuần.

Theo dữ liệu của Bloomberg Billionaires Index, Musk từng trở thành người đầu tiên trên thế giới sở hữu khối tài sản vượt mốc 1.000 tỷ USD sau đợt IPO kỷ lục của SpaceX hồi tháng 6.

Tuy nhiên, vị thế này nhanh chóng bị xóa bỏ khi cả Tesla và SpaceX đồng loạt lao dốc.

Cổ phiếu Tesla giảm 18% trong tuần, mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2022, sau khi hãng công bố kết quả kinh doanh không đạt kỳ vọng của giới đầu tư.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc Tesla tăng mạnh chi tiêu cho các dự án dài hạn như: Robotaxi tự lái, robot hình người Optimus và nhà máy sản xuất chip bán dẫn đang được xây dựng cùng SpaceX và xAI.

Khoản đầu tư khổng lồ khiến dòng tiền tự do của Tesla lần đầu tiên chuyển sang âm sau 2 năm, làm dấy lên lo ngại về lợi nhuận ngắn hạn.

Tính từ đầu năm 2026, cổ phiếu Tesla đã giảm khoảng 30%, trở thành doanh nghiệp có diễn biến kém nhất trong nhóm các "ông lớn" công nghệ Mỹ.

Trong khi đó, cổ phiếu SpaceX cũng giảm xuống còn 115,07 USD/cổ phiếu, mức thấp nhất kể từ khi niêm yết.

CXMT tạo "cơn sốt" trên sàn, lãnh đạo sở hữu hàng chục tỷ USD

Ở Trung Quốc, bức tranh hoàn toàn trái ngược.

Trong phiên giao dịch đầu tiên trên sàn STAR Market tại Thượng Hải hôm 27/7, cổ phiếu ChangXin Memory Technologies (CXMT) – nhà sản xuất chip nhớ DRAM lớn nhất Trung Quốc – tăng tới 466%, đưa giá trị vốn hóa doanh nghiệp lên khoảng 3.280 tỷ nhân dân tệ (gần 485 tỷ USD).

Đà tăng mạnh này ngay lập tức tạo ra khối tài sản khổng lồ cho ban lãnh đạo công ty.

Theo dữ liệu công bố: Chủ tịch Zhu Yiming (Chu Nhất Minh) sở hữu lượng cổ phần trị giá gần 80 tỷ nhân dân tệ (khoảng 11,8 tỷ USD). Tổng giám đốc kiêm chuyên gia kỹ thuật Cao Kanyu nắm lượng cổ phiếu trị giá hơn 10 tỷ nhân dân tệ. Ngoài ra, 14 thành viên ban lãnh đạo, chuyên gia kỹ thuật chủ chốt và người thân hiện gián tiếp sở hữu hơn 2 tỷ cổ phiếu CXMT, khiến giá trị tài sản của họ tăng vọt chỉ sau một phiên giao dịch.

Ông Chu Nhất Minh, chủ tịch của CXMT, công ty có cổ phiếu tăng vọt 466% trong ngày giao dịch đầu tiên tại Thượng Hải hôm 27/7. Ảnh: CXMT.

AI Trung Quốc cũng tạo thêm nhiều tỷ phú mới

Không chỉ ngành bán dẫn, các doanh nghiệp AI của Trung Quốc cũng đang tạo ra thế hệ tỷ phú mới.

Ông Tang Jie, nhà sáng lập kiêm Giám đốc công nghệ của Z.ai (Zhipu AI), hiện sở hữu khối tài sản khoảng 35,8 tỷ HKD (khoảng 4,6 tỷ USD) dựa trên giá cổ phiếu sau khi doanh nghiệp niêm yết tại Hong Kong hồi tháng 1.

Trong khi đó, Yan Junjue, nhà sáng lập 37 tuổi của MiniMax, cũng đang sở hữu khối tài sản khoảng 18,2 tỷ HKD.

Đầu tháng này, Yan gây chú ý khi tuyên bố: Không nhận bất kỳ khoản lương nào cho đến khi MiniMax đạt được Trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI).

Ông cũng nói sẽ trích lượng cổ phần tương đương 4% vốn công ty để thưởng dài hạn cho nhân viên, dành thêm 1% cổ phần nhằm hỗ trợ cộng đồng mã nguồn mở. Động thái này được xem là một trong những cam kết mạnh mẽ nhất của một nhà sáng lập AI Trung Quốc đối với mục tiêu phát triển AGI.

"Tài sản giấy" có thể biến động rất nhanh

Theo các chuyên gia, dù những con số hàng chục hoặc hàng trăm tỷ USD rất ấn tượng, phần lớn tài sản của các tỷ phú công nghệ vẫn là tài sản giấy, được tính theo giá trị cổ phiếu và có thể thay đổi mạnh chỉ trong vài phiên giao dịch.

Ông Liu Shengjun, Viện trưởng Viện Cải cách Tài chính Trung Quốc có trụ sở tại Thượng Hải, nhận định rằng biến động giá cổ phiếu là quy luật tự nhiên của thị trường tài chính.

Ông cho rằng khác với thế hệ tỷ phú bất động sản trước đây, nhiều doanh nhân công nghệ hiện nay tạo ra giá trị thông qua đổi mới sáng tạo.

"Không giống các tỷ phú bất động sản trước đây như Hui Ka-yan (Hứa Gia Ấn) hay Wang Jianlin (Vương Kiện Lâm), các doanh nhân công nghệ ngày nay tạo ra khối tài sản khổng lồ cho xã hội bằng trí tuệ và đổi mới," ông nói.

Ông cũng nhấn mạnh: "Doanh nhân là lực lượng sản xuất quan trọng nhất của nền kinh tế hiện đại. Những người thực sự tạo ra giá trị kinh tế là nguồn lực cực kỳ khan hiếm và không thể thay thế. Trung Quốc rất may mắn khi đã nuôi dưỡng được thế hệ doanh nhân như vậy."

Theo SCMP, Reuters

Huyền Chi