100 bị cáo trong đường dây làm giả gần 220.000 phiếu thử nghiệm sản phẩm, trong đó có cả kẹo Kera và sữa Hiup

TAND TPHCM đã ban hành quyết định đưa 100 bị cáo trong vụ án ‘‘Giả mạo trong công tác và Đưa hối lộ’’ của đường dây cấp, bán 218.000 phiếu thử nghiệm giả ra xét xử vào ngày 16/1. Phiên tòa do thẩm phán Nguyễn Thị Hà, Phó chánh tòa Hình sự TAND TPHCM làm chủ tọa, dự kiến kéo dài đến ngày 2/2. Hội đồng xét xử đã triệu tập 141 cá nhân, tổ chức tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; khoảng 140 luật sư đăng ký bào chữa cho các bị cáo.

Vụ án gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng

Trong vụ án này, Đoàn Hữu Lượng, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Khoa học TSL; Hồ Thị Thanh Phương, Giám đốc điều hành Công ty TSL, Công ty cổ phần khoa học công nghệ Avatek; Nguyễn Hà Linh, Công ty TNHH Khoa học TSL Chi nhánh Hà Nội bị truy tố về tội ‘Giả mạo trong công tác và Đưa hối lộ’’; 96 bị cáo khác là các nhân viên của hai công ty trên và các doanh nghiệp, cá nhân trung gian bị truy tố về tội Giả mạo trong công tác. Liên quan đến vụ án, Nguyễn Nam Khánh, cựu thư ký Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ bị cáo buộc tội Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi. Hồ sơ vụ án gồm gần 1,5 triệu bút lục, chứa trong 180 thùng, đã được chuyển đến TAND TPHCM và bố trí tại phòng riêng để các luật sư nghiên cứu, sao chụp.

Theo hồ sơ vụ án, từ năm 2020 đến tháng 4/2025, vì mục đích thu lợi bất chính, một số cá nhân tại Công ty TNHH Khoa học TSL, Công ty Cổ phần Khoa học Công nghệ Avatek cùng 655 tổ chức, cá nhân trung gian, môi giới đã thỏa thuận lập phiếu kết quả thử nghiệm giả, đã làm giả hơn 118.000 phiếu kết quả thử nghiệm cho gần 13.000 tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân tại 34 tỉnh, thành phố. Trong đó, 237 công ty trực tiếp liên hệ với TSL để làm phiếu giả, còn lại thông qua 239 công ty, cá nhân trung gian môi giới. Từ đây, TSL đã thu lợi bất chính hơn 117 tỷ đồng.

Một trong những mẫu Giấy chứng nhận kết quả thử nghiệm giả của Công ty TSL

Hành vi bán giấy chứng nhận giả, từng tiếp tay cho nhiều pháp nhân tung ra thị trường các sản phẩm không đạt chất lượng từng bị cơ quan phanh phui. Trong đó, Công ty Avatek từng cấp giấy kiểm nghiệm sản phẩm kẹo Kera trong vụ án liên quan Quang Linh Vlog và hoa hậu Thùy Tiên; sữa Hiup trong vụ án sản xuất hàng giả là thực phẩm tại Công ty Z Holding.

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, hành vi của các bị cáo không chỉ xâm phạm nghiêm trọng trật tự quản lý hành chính nhà nước trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, an toàn thực phẩm, mà còn tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Đây là vụ án gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, xảy ra tại Công ty TSL, Công ty Avatek và nhiều tổ chức, cá nhân liên quan trên cả nước, thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo.

Gần 220.000 phiếu thử nghiệm giả đã được ‘‘phù phép’’ thế nào?

Theo cáo trạng, Công ty TSL có chức năng cấp phiếu kết quả thử nghiệm, các chỉ số vi sinh, độc tố, kim loại nặng, chỉ tiêu dinh dưỡng với các mặt hàng là thực phẩm, phụ gia thực phẩm, thủy sản, nông sản, dược phẩm, mỹ phẩm... Phiếu kết quả thử nghiệm là cơ sở pháp lý quan trọng cho các tổ chức, doanh nghiệp sử dụng để lập hồ sơ tự công bố, đăng ký sản phẩm.

Phiếu có thời hạn 12 tháng, ngoài ý nghĩa là kết quả thực hiện một giao dịch dân sự, còn có giá trị "xác nhận chất lượng sản phẩm mang tính pháp lý". Đây còn là điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp, cá nhân được cấp có thẩm quyền cho phép công bố, tự công bố sản phẩm phục vụ cho việc sản xuất, nhập khẩu.

Tại Công ty TSL, từ năm 2020 đến tháng 5/2025, Chủ tịch HĐTV Đoàn Hữu Lượng giao cấp dưới phát hành phiếu kết quả thử nghiệm giả lẫn với phiếu thật. Phiếu giả là phiếu không cần lấy mẫu kiểm nghiệm và dễ dàng chỉnh sửa kết quả, lùi ngày phát hành.

Thông thường, phiếu kiểm nghiệm thật sẽ phải trải qua nhiều bước. Từ lấy mẫu, kiểm tra mẫu, chuyển đến phòng thí nghiệm để phân tích các chỉ tiêu vi sinh, hóa lý. Sau nhiều bước phân tích, thử nghiệm, duyệt từng cấp, mới cho ra kết quả chính thức tới tay khách hàng.

Song thực hiện chủ trương của lãnh đạo TSL, phòng kinh doanh cùng nhóm nhân viên kinh doanh, "nhóm demo" sẽ chia nhau các phần việc trong đường dây cấp phiếu giả. Trong đó, bộ phận kinh doanh được giao nhiệm vụ tìm kiếm, lôi kéo khách hàng có nhu cầu. Chủ yếu là nhóm kinh doanh thực phẩm, thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, nước, thủy sản.

Phiếu thử nghiệm giả được dùng để hoàn thiện hồ sơ công bố sữa Hiup 27 giả.

"TSL có chính sách hỗ trợ trả kết quả kiểm nghiệm nhanh. Khách hàng chỉ cần đưa ra thông tin yêu cầu thử nghiệm mà không cần gửi mẫu. Đặc biệt, khách hàng còn được chỉnh sửa kết quả theo nhu cầu và được chiết khấu 30% một phiếu", đội ngũ TSL quảng cáo.

Từ đây, nhiều doanh nghiệp, cá nhân đã móc nối với nhân viên TSL để làm hồ sơ trọn gói với giá từ 3 đến 15 triệu đồng, tùy theo hồ sơ. Các phiếu thử nghiệm giả được cấp nhanh chóng khi mà không cần gửi mẫu, không phải chạy thử nghiệm.

Để phân biệt với các phiếu kết quả thử nghiệm giả và thật, Công ty TSL đã dùng ba phần mềm nội bộ để quản lý. Phiếu thật được đánh dấu bắt đầu bằng mã số "DVC", "DVD", "SG", "HN", còn phiếu giả có ký hiệu là "DVA", "DVB".

Kết quả điều tra xác định, Công ty TSL đã phát hành hơn 118.000 phiếu kết quả thử nghiệm giả cho gần 13.000 doanh nghiệp, cá nhân. Qua đó thu lời bất chính hơn 117 tỷ đồng.

Từ tháng 2/2023, Hồ Thị Thanh Phương mâu thuẫn với Lượng nên tách ra làm riêng, thành lập Công ty Avatek. Vẫn chiêu trò như cũ, Phương đưa ra quảng cáo "không cần lấy mẫu kiểm nghiệm mà vẫn cho ra kết quả thử nghiệm đạt yêu cầu"; "khách hàng được thoải mái chỉnh sửa kết quả".

Từ tháng 3/2023 đến 4/2025, Phương bị cáo buộc đã chỉ đạo nhân viên Avatek phát hành hơn 102.500 phiếu kết quả thử nghiệm giả cho 11.500 doanh nghiệp, cá nhân, thu lợi bất chính 83,7 tỷ đồng.

Sau khi có phiếu kết quả thử nghiệm giả, các doanh nghiệp, cá nhân sẽ dùng để hoàn thiện hồ sơ công bố sản phẩm tại Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế hoặc tự công bố sản phẩm tại các Chi cục an toàn thực phẩm, Sở Y tế, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương, các tỉnh, thành.

Công ty Avatek chuyên cấp giấy thử nghiệm giả

Ngoài hành vi trên, Lượng và Phương còn bị cáo buộc đã nhiều lần đưa hối lộ tổng gần 4 tỷ đồng cho Nguyễn Nam Khánh, nguyên thư ký Phó chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ. Việc đưa tiền để nhờ Khánh tác động đến các cơ quan liên quan, tạo điều kiện giúp đỡ Công ty TSL và Công ty Avatek trong cấp giấy phép chỉ định thử nghiệm.

Nhận tiền xong, từ năm 2020 đến 2025, Khánh đã chi 1,5 tỷ đồng để làm quà tết, mời cơm hoặc "cảm ơn" 21 cá nhân sau khi có quyết định cấp phép. Số tiền mỗi lần đưa từ 10 triệu đến 50 triệu đồng. Còn lại 2,4 tỷ đồng, Khánh sử dụng cá nhân. Khánh bị cáo buộc Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi.

Liên quan vụ án, cơ quan điều tra xác định còn nhiều cá nhân thuộc hai công ty nêu trên cùng 613 tổ chức, cá nhân trung gian, môi giới có hành vi cung cấp thông tin để làm giả phiếu kết quả thử nghiệm. Ngoài ra, các cá nhân tại hơn 24.550 tổ chức, doanh nghiệp sử dụng phiếu kết quả thử nghiệm giả tại nhiều địa phương trên cả nước cũng sẽ tiếp tục bị điều tra. Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã tách phần việc này để tiếp tục làm rõ theo quy định.

Bích Hà